Bài 25: Phản ứng oxi hoá- khử


Nguồn:
Người gửi: Phạm Thùy Linh
Ngày gửi: 17h:04' 12-02-2008
Dung lượng: 235.5 KB
Số lượt tải: 269
Số lượt thích: 0 người

Chương IV: phản ứng oxi hóa- khử Bài 25: Phản ứng oxi hoá- khử
Giáo viên:
Trường THPT
I. Định nghĩa:
1) Định nghĩa về chất khử, chất oxi hoá:
. Xét 2 phản ứng: Na + O2 2 Na2O (1)
2 FeO + C 2 Fe + CO2 (2)
. Các bán phản ứng:
quá trình nhường e (*): Na0 Na+1 + 1e
C0 C+4 + 4e
quá trình thu e (**): O0 - 2 e O-2
Fe+2 - 2 e Fe0
. Vậy: Chất oxi hoá là chất thu e ;
Chất khử là chất nhường e .
(Nhận thấy: chất oxi hoá là chất có số oxi hoá giảm; chất khử là chất có số oxi hoá tăng. )
I. Định nghĩa:
2) Định nghĩa sự khử, sự oxi hoá :
Các quá trình
quá trình nhường e (*): Na0 Na+1 + 1e
C0 C+4 + 4e
quá trình thu e (**): O0 + 2 e O-2
Fe+2 + 2 e Fe0
+ Nhận thấy: chất khử (Na, C) tham gia quá trình nhường e;
chất oxi hoá (O, Fe) tham gia quá trình thu e.
+ Vậy:
Sự oxi hoá (quá trình oxi hoá) là quá trình nhường e.
Sự khử (quá trình khử) là quá trình thu e.

I. Định nghĩa:
3) : Định nghĩa phản ứng oxi hoá - khử :
Trong các phản ứng có sự cho nhận e (Vd: 2 Na + S Na2S)
hay chỉ là sự góp e để tạo liên kết CHT phân cực, cặp e
chung bị hút về phía nguyên tử có dộ âm điện cao hơn, tức là không có sự cho nhận e một cách hoàn toàn.
(Vd: H2 + Cl2 2 HCl)
Gọi chung 2 hiện tượng trên là sự chuyển e giữa các chất.
Vậy: phản ứng oxi hoá - khử là phản ứng hoá học trong đó có sự chuyển e giữa các chất phản ứng, hay là phản ứng hóa học trong đó có sự thay đổi số oxi hoá của một số nguyên tố.(khái niệm chất ở trên được hiểu theo nghĩa rộng: có thể là nguyên tử, phân tử hoặc ion).
I. Định nghĩa:
Trong cùng một phản ứng hoá học đồng thời diễn ra 2 quá trình trái ngược nhau đó là: sự khử và sự oxi hoá! Tức là trong phản ứng oxi hoá- khử luôn có chất khử và chất oxi hoá tham gia.
Các phản ứng :
HNO2 HNO3 + 2NO + H2O (6)
NH4NO3 N2 + 2H2O (7)
Những trường hợp như phản ứng (6) gọi là phản ứng tự oxi hoá- khử; còn như phản ứng (7) gọi là phản ứng oxi hoá- khử nội phân tử!
+ Bài tập củng cố: - Bài tập trắc nghiêm:

II. Lập phương trình hoá học của phản ứng oxi hoá- khử:
Cân bằng theo phương pháp thăng bằng electron.
Nguyên tắc: tổng số e cho bằng tổng số e nhận.
Các bước tiến hành:
- B1: Xác định số oxi hoá của các chất chất oxi hoá, chất khử.
- B2: Viết các bán phản ứng của sự oxi hoá và sự khử.
- B3: Tìm hệ số thích hợp cho chất oxi hoá, chất khử.
- B4: Đặt các hệ số vào sơ đồ phản ứng hoàn thành.
II. Lập phương trình hoá học của phản ứng oxi hoá- khử:
Vd: FeO + C Fe + CO2
- B1: Xác định số oxi hoá của các chất chất oxi hoá, chất khử:
Fe+2O + C0 Fe0 + C+4O2
- B2: Viết các bán phản ứng của sự oxi hoá và sự khử.
Fe+2 + 2e Fe0
C0 C+4 + 4e
- B3: Tìm hệ số thích hợp cho chất oxi hoá, chất khử.
2 Fe+2 + 2e Fe0
4 C0 C+4 + 4e
- B4: Đặt các hệ số vào sơ đồ phản ứng, hoàn thành.
2 FeO + 2 C 4 Fe + 2 CO2

II. Lập phương trình hoá học của phản ứng oxi hoá- khử:
Chú ý:
Hệ số của quá trình khử là thương của BCNN của số e nhường và nhận chia cho số e nhường
Hệ số của quá trình oxi hoá là thương của BCNN của số e nhường và nhận chia cho số e thu

II. Lập phương trình hoá học của phản ứng oxi hoá- khử:
? Nếu có nhiều nguyên tố hay nhiều chất cùng tham gia nhường hoặc nhận e thì gộp các bán phản ứng có cùng bản chất lại rồi làm tương tựnhư các bước ở trên!
Vd: FeS2+ O2+ H2O Fe2(SO4)3+ H2SO4

?Nếu 1 nguyên tố có nhiều nguyên tử tham gia vào quá trình nhường hoặc nhận e thì phải nhân vào hệ số của các bán phản ứng số nguyên tử đó.
Vd: Fe + Cl2 FeCl3


III. ý nghĩa của phản ứng oxi hoá- khử trong thực tiễn:
Đốt than củi: C + O2 CO2
Sắt gỉ: 4Fe + 3O2 + 2nH2O 2Fe2O3.nH2O
Sản xuất HCl: H2 + Cl2 2 HCl
Sản xuất NH3: H2 + 3 N2 2 NH3
Sản xuất gang thép: FeS2 + O2 FeS + SO2
4 FeS + 7 O2 2Fe2O3 + 4 SO2
Khử chua ở những vùng vỉa quặng pirit sắt:FeS2
Đất bị chua là do:4FeS2+15O2+2H2O 2Fe2(SO4)3+2H2SO4
Để khử chua: bón vôi:
Ca(OH)2+ H2SO4 CaSO4 + 2H2O
v...v...
Tóm tắt lại nội dung bài học và bài tập củng cố:
Chất khử là chất nhường e, chất oxi hoá là chất thu e
Quá trình oxi hoá là quá trình nhường e, quá trình khử là quá trình thu e
Phản ứng oxi hoá- khử là phản ứng trong đó có sự thay đổi số oxi hoá của một số nguyên tố. Là phản ứng trong đó có sự chuyển e giữa các chất.
Cân bằng phản ứng oxi hoá- khử bằng phương pháp e.

Bài tập củng cố:

Bài tập về nhà:
BT: 5,6,7,8 SGK trang 83
Bt: 4.25, 4.26, 4.27, 4.28
(trang 34 sách BT Hoá học 10.)