Thư mục

Hỗ trợ kỹ thuật

  • (Hotline:
    - (04) 66 745 632
    - 0982 124 899
    Email: hotro@violet.vn
    )

Thống kê

  • lượt truy cập   (chi tiết)
    trong hôm nay
  • lượt xem
    trong hôm nay
  • thành viên
  • Chào mừng quý vị đến với Thư viện Bài giảng điện tử.

    Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tư liệu của Thư viện về máy tính của mình.
    Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay ô bên phải.

    Nghĩa tường minh và hàm ẩn

    (Tài liệu chưa được thẩm định)
    Nguồn:
    Người gửi: Nguyễn Quốc Việt (trang riêng)
    Ngày gửi: 21h:10' 05-11-2009
    Dung lượng: 367.0 KB
    Số lượt tải: 235
    Số lượt thích: 0 người
    Nghĩa hàm ẩn
    Nguyễn Thị Mỹ Hương
    THPT Ngô Quyền
    HỘI GIẢNG CẤP TRƯỜNG NĂM HỌC 2003-2004
    Ví dụ 1
    Biết con đang nấu cơm, bà mẹ hỏi rằng :”Con gái, nấu cơm hay nấu cháo đấy?”
    Nghĩa tường minh : hỏi sự việc nấu cơm hay nấu cháo
    Có ý chê con nấu cơm quá nhiều nước
    Điều bà mẹ muốn nói là nghĩa hàm ẩn của phát ngôn
    Ví dụ 2
    Thấy con đi chơi về muộn, mẹ hỏi: “Mấy giờ rồi con?”
    Nghĩa tường minh : hỏi giờ
    Dựa vào tình huống  ý mẹ :
    Sao đến giờ này mới về ?
    Trách con ham chơi , về trễ
    Từ 2 ví dụ trên, em hãy cho biết nghĩa hàm ẩn khác với nghĩa tường minh về cách thức thể hiện và cách thức lãnh hội như thế nào?
    I. Khái niệm
    Nghĩa hàm ẩn là nghĩa không lộ ra ngay trên câu chữ mà là nghĩa được suy ra từ nghĩa tường minh bởi một căn cứ nào đấy.
    Căn cứ đó là tình huống phát ngôn, cách thức sử dụng mẫu câu, từ ngữ và qui tắc suy nghĩ hợp logic.
    Phát ngôn 1 : Goethe là người ngớ ngẩn
    Phát ngôn 2 : Ông mới đích thực là người ngớ ngẩn
    Tôi không nhường đường cho một người ngớ ngẩn
    Còn tôi thì nhường!
    II. Phân tích nghĩa hàm ẩn
    Tình huống phát ngôn :
    Thời gian, không gian trao đổi
    Đề tài trao đổi và diễn tiến của sự trao đổi
    Hai phía nói-nghe
    VD : Em tưởng nước giếng sâu
    Em nối sợi gầu dài
    Ai ngờ giếng cạn
    Tiếc hoài sợi dây
    (Ca dao)
    VD :Hà đên chơi nhà Quang. Hôm ấy thời tiết rất nóng, Hà hỏi :”Bộ nhà cậu cúp điện à?”
    II. Phân tích nghĩa hàm ẩn
    Tình huống phát ngôn :
    Các tình huống cụ thể có khả năng có nghĩa hàm ẩn :
    Cố ý nói ra ngoài đề tài
    Lảng tránh trả lời trực tiếp câu hỏi
    Biết nhưng vẫn hỏi khác đi
    Cách thức sử dụng câu chữ và qui tắc suy nghĩ hợp logic
    a. “A không hơn gì B” :
    VD1 : Nhung học không hơn gì Hà
    b. “A không kém gì B” :
    VD2 : Nhung học không kém gì Hà
    Cách thức sử dụng câu chữ và qui tắc suy nghĩ hợp logic
    c. “A nhưng B” :
    VD1 : “Ngôi nhà ấy xa nhưng tiện đường”
    Nghĩa tường minh : “xa” đối lập “tiện đường”
    Nghĩa hàm ẩn : nhấn mạnh vế sau (ưng “tiện đường” hơn “xa”)
    VD2 : “Ngôi nhà ấy tiện đường nhưng xa”
    Nghĩa tường minh : “xa” đối lập “tiện đường”
    Nghĩa hàm ẩn : nhấn mạnh vế sau (chê “xa” hơn là ưng “tiện đường”)

    d. “A thì B” : A chỉ điều kiện, B chỉ kết quả
    VD : Nam mà chăm học thì không đến nỗi thi trượt
    Nghĩa hàm ẩn : Nam thi trượt vì lười học
    Nói vậy chứ không phải vậy !!!
    Luyện tập
    Phân tích nghĩa hàm ẩn trong các phát ngôn sau đây :
    1. Nhà em cách bốn ngọn đồi
    Cách ba con suối, cách đôi cánh rừng
    Nhà em xa cách quá chừng
    Em van anh đấy, xin đừng yêu em.
    (“Xa cách” - Nguyễn Bính)
    Luyện tập

    2. Bao giờ rau diếp làm đình
    Gỗ lim thái ghém thì mình lấy ta
    (Ca dao)

    3. Nếu 2+2 = 4 thì anh vô tội
    Nếu anh vô tội thì chạch đẻ ngọn đa
    Củng cố
    Thế nào là nghĩa hàm ẩn ?
    Nêu các căn cứ để suy ra được nghĩa hàm ẩn?
    Bài tập về nhà
    Phân tích nghĩa hàm ẩn trong các phát ngôn sau đây:
    Xin nước lạnh (SGK trang 81)
    Nhiều anh trai làng thấy cô có sắc lại có vốn, muốn hỏi cô làm vợ để được cưới cả cô lẫn cái vốn của cô
    (Nam Cao)
    Bao giờ chạch đẻ ngọn đa
    Sáo đẻ dưới nước thì ta lấy mình
    (Ca dao)
     
    Gửi ý kiến
    print