Bài 6. Công dân với các quyền tự do cơ bản

(Bài giảng chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Tấn Lợi
Ngày gửi: 16h:37' 24-11-2009
Dung lượng: 22.9 MB
Số lượt tải: 1257
Số lượt thích: 0 người

Bài 6 - CÔNG DÂN VỚI CÁC QUYỀN TỰ DO CƠ BẢN
Nguyễn Tấn Lợi – Trường THPT Tịnh Biên - AG
NỘI DUNG BÀI HỌC
I.Các quyền tự do cơ bản của công dân
1. Quyền bất khả xâm phạm thân thể của CD
2. Quyền được PL bảo hộ về tính mạng, sức khỏe, danh dự và nhân
phẩm của CD
3. Quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của CD
4 .Quyền được bảo đảm an toàn và bí mật thư tín,điện thoại,điện tín
5. Quyền tự do ngôn luận
II. Trách nhiệm của NN và CD trong việc bảo đảm, thực hiện các quyền tự do cơ bản của CD
1.- Trách nhiệm của Nhà nước
2.- Trách nhiệm của công dân
Em hiểu thế nào là các quyền tự do cơ bản?
Các quyền tự do cơ bản của công dân được ghi nhận trong Hiến Pháp và luật, qui định mối quan hệ cơ bản giữa nhà nước và công dân
Học tập không hạn chế
Tuyển sinh ĐH
Các quyền tự do cơ bản
Quyền bất khả xâm phạm về thân thể
Quyeàn ñöôïc phaùp luaät baûo hoä veà tính maïng,
söùc khoûe, danh döï vaø nhaân phaåm

Quyền bất khả xâm phạm về ch? ở
Quyền được bảo đảm an tòan và bí mật thư tín,
điện thọai, điện tín; quyền tự do ngôn luận.
1. Các quyền tự do cơ bản của công dân
a. Quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân
* Thế nào là quyền bất khả xâm phạm về thân thể của
công dân?
Điều 71 Hiến pháp năm 1992 có quy định : Quyền bất khả xâm phạm về thân thể có nghĩa là không ai bị bắt, nếu không có quyết định của Tòa án, quyết định hoặc phê chuẩn của Viện Kiểm sát, trừ trường hợp phạm tội quả tang.
Tình huống:
Ông A mất xe máy và khẩn cấp trình báo với công an xã. Trong việc này, ông A khẳng định anh X là người lấy cắp. Dựa vào lời khai báo của ông A, công an xã đã ngay lập tức bắt anh X và ép buộc anh phải nhận là đã lấy cắp

Việc làm của công an xã là vi phạm quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân.
Tại sao việc làm này của công an xã là vi phạm quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân?
* Nội
dung
quyền
bất
khả
xâm
phạm
về
thân
thể
của
CD
Không một ai dù ở bất cứ cương vị nào có quyền
tự ý bắt giam giữ người vì những lí do không
chính đáng hoặc do nghi ngờ không căn cứ
Tự tiện bắt và giam, giữ người trái pháp luật là
Xâm phạm đến quyền bất khả xâm phạm về thân
thể của công dân, là hành vi trái pháp luật, phải
xử lý nghiêm minh theo pháp luật

Vậy có khi nào pháp luật cho phép bắt người không?
Có 3 trường hợp pháp luật cho phép bắt người
Trường hợp 1: Viện Kiểm soát, Toà án trong phạm vi thẩm quyền theo quy định của pháp luật có quyền ra lệnh bắt bị can,bị cáo để tạm giam, khi có căn cứ chứng tỏ bị can, bị cáo sẽ gây khó khăn cho việc điều tra, truy tố, xét xử hoặc sẽ tiếp tục phạm tội
Bắt bị can, bị cáo
Trường hợp 2: Bắt người trong trường hợp khẩn cấp
- Khi có căn cứ cho rằng người đó đang chuẩn bị thực hiện tội phạm nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng
- Khi có người chính mắt trông thấy và xác nhận đúng là người đã thực hiện tội phạm mà xét thấy cần bắt ngay để người đó không trốn được
- Khi thấy ở người hoặc chổ ở của một người nào đó có dấu vết của tội phạm
Bắt người trong trường hợp khẩn cấp
Trường hợp 3: Bắt người đang phạm tội quả tang hoặc đang bị truy nã
Ngu?i dang th?c hi?n t?i ph?m ho?c sau khi th?c hi?n t?i ph?m thì b? phát hi?n ho?c b? du?i b?t, ngu?i dang b? truy nã thì ai cung có quy?n b?t và gi?i ngay d?n co quan cơng an, vi?n ki?m sát ho?c UBND noi g?n nh?t.
Bắt người phạm tội quả tang và bị truy nã
Qua đoạn phim trên em hãy cho biết việc bắt người ở trường hợp nào ?
- Ý nghĩa quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân
+ Đây là một trong những quyền tự do cá nhân quan trọng nhất liên quan đến quyền được sống của con người

+ Nhằm ngăn chặn mọi hành vi tùy tiện bắt giữngười
trái với quy định của pháp luật

+ Bảo vệ quyền con người – quyền công dân trong một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh
b.Quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm của công dân
Em có ý kiến gì trước hiện tượng đánh ghen như hình minh hoạ ?
Điều 71 Hiến pháp năm 1992
“ Công dân có quyền bất khả xâm phạm về thân thể , được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm …”
- Thế nào là Quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm của công dân ?
Công dân có quyền được bảo đảm an tòan về tính mạng, sức khỏe, được bảo vệ danh dự và nhân phẩm; không ai được xâm phạm tới tính mạng, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm của người khác
A và B là hàng xóm của nhau. Một hôm, đàn gà của A sang vườn nhà B bới tung một luống rau cải, bực mình B chửi A và hai bên to tiếng với nhau. Tức thì A đã dùng gậy đánh vào chân B làm B phải vào bệnh viện điều trị và để lại thương tật ở chân.
Tình huống :
Trong trường hợp này, A đã xâm phạm tới sức khoẻ của B, vi phạm quyền được PL bảo hộ về tính mạng, sức khoẻ của CD
- Nội dung:
Thứ nhất: Không ai được xâm phạm tới tính mạng, sức khỏe của người khác.
đặc biệt nghiêm cấm những hành vi hung hãn, côn đồ, đánh người gây thương tích, làm tổn hại cho sức khỏe của người khác.
Nghiêm cấm mọi hành vi xâm phạm đến tính mạng của người khác như giết người, đe dọa giết người, làm chết người
Em có ý kiến gì qua đoạn phim vừa xem
Xét xử vụ án đánh đập người làm suốt 13 năm
Thứ hai : Không ai được xâm phạm đến danh dự và nhân phẩm của người khác
Không bịa đặt điều xấu, tung tin ,nói xấu để hạ uy tín và gây thiệt hại về danh dự của người khác
Ý nghĩa :
+ Xác định địa vị pháp lý của công dân
+ Đề cao nhân tố con người
Em hãy cho biết quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm có ý nghĩa gì ?
c. Quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân
- Thế nào là quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân ?
Chỗ ở của công dân được nhà nước và mọi người tôn trọng, không ai được tự ý vào chỗ ở của người khác nếu không được người đó đồng ý.
Chỉ trong trường hợp được pháp luật cho phép thì mới được khám xét chỗ ở của một người. Việc khám xét cũng không được tuỳ tiện mà phải tuân theo đúng trình tự, thủ tục do pháp luật qui định
- Nội dung quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân
Ông A mất một chiếc quạt điện. Do nghi ngờ con ông B lấy trộm nên ông A yêu cầu ông B cho vào nhà khám xét. Ông B không đồng ý nhưng ông A cùng con trai cứ tự tiện xong vào nhà để khám.
Theo em, hành vi của bố con ông A có vi phạm quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân hay không ? Giải thích vì sao .
Về nguyên tắc, không ai được tự tiện vào chỗ ở của người khác
Như vậy pháp luật có cho phép khám xét chỗ ở của công dân không ?
Trường hợp 1 .Khi có căn cứ khẳng định chỗ ở của người đó có công cụ, phương tiện để thực tiện tội phạm hoặc có đồ vật, tài liệu liên quan đến vụ án
Trường hợp 2. Khám chỗ ở của một người nào đó được tiến hành khi cần bắt người đang bị truy nã hoặc người phạm tội quả tang lẫn tránh.
Theo em quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân có ý nghĩa gì ?
Ý nghĩa :
+ Bảo đảm cho công dân có cuộc sống tự do
+ Tránh mọi hành vi tuỳ tiện, lạm dụng quyền hạn của cán bộ, công chức nhà nước
d. Quyền được bảo đảm an toàn và bí mật thư tín, điện thoại, điện tín .
Thế nào là quyền được bảo đảm an toàn và bí mật thư tín, điện thoại, điện tín ?
Thư tín, điện thoại, điện tín của cá nhân được bảo đảm an toàn và bí mật. Việc kiểm soát thư tín, điện thoại, điện tín của cá nhân được thực hiện trong trường hợp pháp luật có quy định và phải có quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
- Chúng ta có được tự tiện bóc mở,thu giữ,tiêu huỷ thư, điện tín của người khác không ? Tại sao ?
- Đối với quyền này pháp luật qui định như vậy có ý nghĩa gì ?
Bảo đảm đời sống riêng tư của mỗi cá nhân trong XH không bị xâm phạm
e. Quyền tự do ngôn luận
Em hiểu thế nào là quyền tự do ngôn luận ?
Công dân có quyền tự do phát biểu ý kiến, bày tỏ quan điểm của mình về các vấn đề chính trị,kinh tế, văn hoá, xã hội của đất nước
Quyền tự do ngôn luận của công dân được thực hiện như thế nào ?
Quyền tự do ngôn luận của công dân được thực hiện bằng nhiều hình thức khác nhau .
Một là : Các cuộc họp ở cơ quan,trường học, tổ dân phố … trực tiếp phát biểu ý kiến xây dựng
Hai là : Có thể viết bài gửi đăng báo, bày tỏ ý kiến, quan điểm của mình về chủ trường,chính sách và pháp luật của nhà nước …
Ba là : Đóng góp ý kiến, kiến nghị với đại biểu Quốc hội và hội đồng nhân dân trong dịp đại biểu tiếp xúc với cử tri ở cơ sở
Quyền tự do ngôn luận của công dân theo em có ý nghĩa gì ?
Là cơ sở để công dân chủ động tham gia tích cực vào các hoạt động của nhà nước và xã hội
2. Trách nhiệm của Nhà nước và công dân trong việc bảo đảm và thực hiện các quyền tự do cơ bản của công dân
a. Trách nhiệm của nhà nước
- Xây dựng hệ thống pháp luật, tổ chức bộ máy hướng dẫn, kiểm tra, giám sát việc thực hiện , xử lý nghiêm minh việc xâm phạm các quyền tự do cơ bản của công dân
b. Trách nhiệm của công dân
Để thực hiện tốt các quyền tự do cơ bản của mình và tôn trọng quyền tự do cơ bản của người khác thì người công dân phải làm gì ?
- Phải học tập, tìm hiểu để nắm được nội dung các quyền tự do cơ bản của mình
- Phê phán, đấu tranh, tố cáo những việc làm trái pháp luật, vi phạm quyền tự do cơ bản của công dân
- Tham gia giúp đỡ các cán bộ nhà nước thi hành quyền bắt người, khám xét trong trường hợp pháp luật cho phép
Người dân tham gia bắt cướp
- Tự rèn luyện, nâng cao ý thức pháp luật để sống văn minh, tôn trọng pháp luật, tự giác tuân thủ pháp luật, tôn trọng quyền tự do cơ bản của người khác
Câu hỏi – Bài tập
Câu 1. Em hiểu thế nào là quyền tự do cơ bản của công dân ? Theo em vì sao các quyền tự do cơ bản của công dân phải được quy định trong Hiếp pháp ?
Câu 2 . Theo em có phải trong mọi trường hợp công an đều có quyền bắt người không ? Vì sao ?
Câu 4. Hãy cho biết học sinh trung học phổ thông có thể sử dụng quyền tự do ngôn luận như thế nào ?
Câu 3 . Thế nào là quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm của công dân ? Nêu thí dụ .
Bài tập tình huống :
Lớp 12A vừa xảy ra chuyện : Sự việc xuất phát từ việc ganh ghét nhau mà D đã tung tin xấu về M , nói M có tình ý với T , suốt ngày theo đuổi T nhưng bị T từ chối .
D còn tung tin với mọi người rằng M là người có tính” lãng mạng “ , không lo học hành, suốt ngày chỉ nghỉ đến chuyện yêu đương.
M buồn lắm, vì sự việc hoàn toàn là do D bịa đặt
Câu hỏi :
Hành vi của D đã xâm phạm tới quyền gì của M ?
2. Trong trường hợp này, theo em M nên làm gì để bảo vệ danh dự của mình ?
Bài tập tình huống :
A và B nhìn thấy một thanh niên lái xe Wave đỏ chạy rất nhanh rẽ ngoặch vào trong hẻm. Lát sau hai cảnh sát giao thông lái xe chạy đến chổ A và B đang đứng. Không nhìn thấy người thanh niên lái xe theo lối nào, hai cảnh sát giao thông hỏi : Các em có thấy một thanh niên lái xe Weva đỏ chạy theo lối nào không ?
Biết chắc chắn người thanh niên chạy vào hẻm lúc nãy là người đang bị hai cảnh sát giao thông truy đuổi, B định chỉ cho 2 chú , nhưng A ra hiệu không nên nói. vậy là người thanh niên lái xe Weva đỏ đã thoát .
Câu hỏi :
Em nhận xét thế nào về trách nhiệm của công dân A và B ?
Em sẽ xử sự thế nào nếu ở vào trường hợp trên ?