TÍNH CHẤT HÓA HỌC CỦA BENZEN VÀ ANKYLBENZEN


(Bài giảng chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Huỳnh Vũ Tuấn
Ngày gửi: 19h:32' 10-03-2013
Dung lượng: 31.5 KB
Số lượt tải: 63
Số lượt thích: 0 người

Bài 46: BENZEN VÀ ANKYLBENZEN (tt)

I. Mục đích bài học
1. Kiến thức
- HS biết: Tính chất hóa học của benzen.
- HS hiểu: Sự liên quan của cấu trúc phân tử và tính chất hóa học của benzen.
2. Kỹ năng
- Viết được các phương trình hóa học biểu diễn tính chất hóa học của benzen, toluene; vận dụng quy tắc thế để dự đoán sản phẩm phản ứng.
- Giải được bài tập: Tính khối lượng benzen, toluene tham gia phản ứng hoặc thành phần phần trăm khối lượng của các chất trong hỗn hợp; một số bài tập khác có nội dung liên quan.
II. Trọng tâm
- Tính chất hóa học của benzen và ankylbenzen.
III. Chuẩn bị
1.Đồ dùng dạy học:
GV: Mô hình phân tử benzen.
HS: Ôn lại tính chất của hidrocacbon no, hidrocacbon không no.
IV. Phương pháp
- Đàm thoại
- Thuyết trình giảng giải
- Phương tiện trực quan (dạy bằng giáo ánđiện tử)
V. Tiến trình giảng dạy
1. Ổn định lớp: 30 giây.
2. Kiểm tra bài cũ:
3. Giảng bài mới: 5 phút.
Vào bài mới: Như chúng ta đã biết, thầy có công thức cấu tạo chung của ankylbenzen như sau: . Một ankylbenzen gồm 1 vòng benzen và 1 nhóm ankyl –R. Ta sẽ xét phân tử benzen, trong phân tử có 6 nguyên tử C liên kết với 6 nguyên tử H, 1 nguyên tử H trong phân tử benzen sẽ bị thế bởi nguyên tố halogen; và trong phân tử có 3 liên kết đôi liên kết xen kẽ 3 liên kết đơn, 1 liên kết đôi sẽ thamgia phản ứng công HX (như phản ứng với axit,…). Ta sẽ xét đến phân tử ankylbenzen, do có nhóm ankyl –R và có tính chất đối xứng, nên khi cộng axit sẽ thế ở vị trí o- và p- ; ngoài ra, nhóm ankyl còn tham gia phản ứng thế nguyên tử H ở nhóm ankyl –R, và bị oxi hóa. Để biết những tính chất hóa học này được thể hiện như thế nào, chúng ta vào bài mới:
Tiết 2: Tính chất hóa học của benzen và ankylbenzen.
THỜI GIAN
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
NỘI DUNG

 C. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
I. PHẢN ỨNG THẾ

10 phút
HĐ 1:
GV hướng dẫn HS suy luận khả năng thamgia các phản ứng hóa học của aren.
HĐ 2:
GV bổ sung điều kiện phản ứng, lưu ý HS:
+Trang thái chất tham gia phản ứng: Brom khan; , bốc khói;  đậm đặc đun nóng…
+Điều kiện phản ứng: bột sắt, chiếu sáng.
+Ảnh hưởng của nhóm thế của nhân thơm tới mức độ phản ứng và hướng phản ứng.
-Toluen tham gia phản ứng nitro hóa dễ dàng hơn benzene và tạo thành sản phẩm thế và vị trí ortho và para.
-Qui tắc thế ở vòng benzene.
-Cơ chế phản ứng thế ở vòng benzene.
GV có thể dung sơ đồ sau để mô tả qui luật thế ở nhân benzen
GV trình bày cơ chế phản ứng thế ở vòng benzen.
HS phân tích đặc điểm cấu tạo nhân benzen: mạch vòng, tạo hệ liên hợp benzen khá bền. Các aren có 2 trung tâm phản ứng là nhân benzen và mạch nhánh.
a. Phản ứng halogen hóa
Với benzen

Với đồng đẳng

-Thế nguyên tử H của mạch chính

b. Phản ứng nitro hóa

c. Quy tắc thế: SGK
d. Cơ chế phản ứng thế ở vòng benzen



 II. PHẢN ỨNG CỘNG

10 phút
HĐ 3:
GV làm thí nghiệm cho benzene vào dung dịch brom (dung dịch  trong ).
GV bổ sung: JHi đun nóng, có xúc tác Ni hoặc phân tử benzene và ankylbenzen cộng hidro tạo thành xicloankan.
Ví dụ:
Phản ứng luôn tạo thành xiclohexan, không phụ thuộc tỉ lệ benzen va hidro.

HS viết các phương trình phản ứng thế của benzen, toluene tới ; .
HS áp dụng viết cơ chế cho một phản ứng tương tự.




 III. PHẢN ỨNG OXI HÓA

10 phút
HĐ 4:
GV làm thí nghiệm cho benzen vào dung dịch .
GV nhấn mạnh: Các ankylbenzen khi đun nóng với dung dịch  thì chỉ có nhóm ankyl bị oxi hóa.
Ví dụ:
GV làm thí nghiệm đốt cháy benzen, nhỏ vài giọt benzen vào đế sứ rồi đốt.

HS quan sát, nhận xét hiện tượng: benzene và ankylbenzen không làm mất màu dung dịch brom (không tham gia phản ứng cộng). Nhưng khi cho