ĐẤT MẶN

(Bài giảng chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Minh Tuyển
Ngày gửi: 23h:32' 30-04-2013
Dung lượng: 5.7 MB
Số lượt tải: 57
Số lượt thích: 0 người

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA NÔNG NGHIỆP & SINH HỌC ỨNG DỤNG

Báo Cáo
CÁC TRỞ NGẠI TRONG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP
GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN:

Ts: Tất Anh Thư
SINH VIÊN THỰC HIỆN:
Nhóm: 03
ĐẤT MẶN
Chuyên đề:
Nội
dung
Một số khái niệm
Nguyên nhân và nguồn gốc hình thành
Các trở ngại của đất mặn
Hiện trạng xâm nhập mặn
Biện pháp cải tạo
Đất mặn (Salic Fluvisols) ?
Đất mặn sodic?
Sự mặn hóa?
Một số khái niệm
Một số khái niệm
Đất mặn (Salic Fluvisols) ?
Đất mặn là loại đất có nồng độ muồi hòa tan cao gây ảnh hưởng đến năng suất cây trồng.
Các muối hòa tan chủ yếu là NaCl, Na2SO4, MgSO4, NaHCO3, Na2CO3, CaSO4, CaCO3.
Hình 1: phẩu diện đất mặn
Một số khái niệm
Đất mặn sodic?
Là loại đất mặn liên kết với tính sodic, có hàm lượng muối Natri cao ( chủ yếu là Na2CO3 cao)
Một số khái niệm
Sự mặn hóa?
Là sự tích tụ các muối hòa tan trong đất.
Có 2 dạng:
Nguyên sinh:
- Ở nội địa do sự mao dẫn muối từ nước ngầm nhiễm mặn
- Ven biển do sự ảnh hưởng của triều
Thứ sinh:
- Do hoạt động của con người (di dời đất, tưới tiêu không hợp lý…)
Một số khái niệm
Nguyên nhân và nguồn gốc hình thành đất mặn
Khí hậu
Các điều kiện thủy văn
Cơ chế của sự hóa mặn
do mực nước ngầm
Đất
Nguyên nhân
Khí hậu
Chủ yếu là ở vùng khô hạn và bán khô hạn
Sự tích lũy muối cao nếu một mùa ẩm ướt, mát được luân phiên bằng mùa nóng, khô.
Nguyên nhân và nguồn gốc hình thành đất mặn
Đất
Phụ thuộc nhiều vào cấu trúc đất:
Những đất có cấu trúc nhẹ dễ tiêu nước nên muối được rữa nhanh chóng.
Có CEC thấp nên ít muối hơn.
Có khả năng dâng leo mao dẫn kém.
Nguyên nhân và nguồn gốc hình thành đất mặn
Các điều kiện thủy văn
Dòng chảy mặt
Do sự thắm địa hình
Do sử dụng các kênh tưới gây ra
Nguyên nhân và nguồn gốc hình thành đất mặn
Nguyên nhân và nguồn gốc hình thành đất mặn
Hình 2.1. Hiện tượng thấm theo van der Molen (1976)
Cơ chế của sự hóa mặn
do mực nước ngầm
Nguyên nhân và nguồn gốc hình thành đất mặn
Hình 2.2. Sơ đồ về sự chuyển động của muối trong đất có mực nước ngầm nông. Khi nước bốc hơi,nước tích lũy trên tầng đất mặt và khuếch tán xuống phía dưới (Doering,1963)
Nguồn gốc các muối
Các muối có trong đất mặn: SO42-, CO32-, HCO3-, Na+, Mg2+,Ca2+, K+, Cl-.
Bảng 2.1: Hàm lượng các nguyên tố có trong võ trái đất
Nguyên nhân và nguồn gốc hình thành đất mặn
Nguồn gốc các muối
Bảng 2.2: Một số loại muối thường gặp trên đất mặn
Nguyên nhân và nguồn gốc hình thành đất mặn
Nguồn gốc các muối
Các quá trình phong hóa
Sự tích lũy muối trên tầng đất mặt do tưới trong điều kiện tưới nước không đấy đủ
Nguồn nước tưới có nhiều muối
Mực nước ngầm nằm nông
Đại dương
Các phân bón hóa học và các chất thải.


Nguyên nhân và nguồn gốc hình thành đất mặn
Nguyên nhân và nguồn gốc hình thành đất mặn
Thực vật chỉ thị
Hến Biển
Rau Muống Biển
Vẹt
Bồn Bồn
Đước
Mắm
Nguyên nhân và nguồn gốc hình thành đất mặn
Người ta dựa vào
EC
pH
ESP
SAR
Bảng tiêu chuẩn phân loại đất mặn theo USDA
Chuẩn đoán đo lường tính mặn
Phân loại đất mặn
Bảng 2.3: Phân loại đất mặn theo tiêu chuẩn USDA (Richards, 1954)
Bảng 2.4: Phân loại tính mặn theo USDA (Soils Survey Staff, 1993)
Nguyên nhân và nguồn gốc hình thành đất mặn
Ngoài ra, hệ thống đánh giá của USDA còn xây dựng những cấp mặn dựa lên trị số EC trích bão hòa
Bảng 2.5: Phân loại đất mặn dựa vào sinh trưởng và phát triển của cây trồng (Abrol và ctv.,1988)
Phân loại đất mặn
Nguyên nhân và nguồn gốc hình thành đất mặn
Bảng 4.1 Sự phân bố các vùng đất mặn (Massoud,1997 )
Hiện trạng
Chiếm khoảng 1 triệu ha đất mặn, phân bố ở vùng địa hình thấp hoặc vùng ven sông đổ ra biển do bị ảnh hưởng của thủy triều.
Trong đó:
Đất mặn ngoài đê (Sú vẹt): 105.300 ha
Đất mặn nội đồng:
Mặn nhiều: 139.610 ha
Mặn trung bình và ít: 732.580 ha

Việt Nam
Hiện trạng
Hình 2.1. Phẫu diện VN37 và cảnh quan nơi đào phẫu diện
Đất mặn sú vẹt đước
Hiện trạng
Hình 2.2. Phẫu diện VN31và cảnh quan nơi đào phẫu diện
Đất mặn nhiều
Hiện trạng
Hình 2.3. Phẫu diện VN01 và cảnh quan nơi đào phẫu diện
Đất mặn ít
Hiện trạng
Hiện trạng
Hình 3.1: Bản đồ phân bố các loại đất vùng ĐBSCL năm 2009 phân loại theo hệ thống FAO-WRB (2006)
Hiện trạng
 Sự xâm nhập mặn
Hiện trạng
Do địa hình
Hiện trạng
 Sự xâm nhập mặn
Hình 3.3 Bản đồ đường nhiễm mặn
Do địa hình
Hiện trạng
 Sự xâm nhập mặn
Mùa khô: Nước biển xâm nhập sâu vào nội đồng gây mặn hóa đất
Mùa mưa: Khi lũ từ thượng nguồn sông Mekong đổ về kết hợp với triều cường sẽ gây ra hiện tượng ngập úng, nước biển xâm nhập và ở lại nội đồng gây hiện tượng nhiễm mặn
Tuy nhiên khi triều kém, nước mưa kết hợp với nước từ các sông lớn sẽ góp phần rửa mặn cho đất
Theo mùa
Áp suất thẩm thấu của đất cao
Phá hũy cấu trúc đất
Các trở ngại của đất mặn
Các trở ngại của đất mặn
Mất cân đói tỉ lệ Na/K, Na/Ca,
Na/Mg
Do hàm lượng muối tan trong dung dịch đất cao
Ảnh hưởng:
Rễ cây không hút được nước
Hạt khó nảy mầm, cây sinh trưởng chậm
H2O
Na+
Na+
Na+
Na+
Na+
Các trở ngại của đất mặn
Áp suất thẩm thấu của đất cao
Khi Na+ quá cao
Cấu trúc kết dính
Cấu trúc phân tán
Các trở ngại của đất mặn
Phá hũy cấu trúc đất
Tỉ lệ Na+ / Ca2+, Na+ / K+ cao trong dung dịch đất  giảm sự hấp thu Ca2+, K+ của rễ cây trồng
Gây rối loạn các tiến trình sinh lý, sinh hóa của cây trồng
Sự tích lũy các ion Na+, Cl- , HCO3-, SO42­,… trong đất mặn gây ngộ độc cho cây trồng
Thiếu lân hữu dụng
Các trở ngại của đất mặn
Mất cân đói tỉ lệ Na/K, Na/Ca, Na/Mg
Biện pháp
Biện pháp cải tạo
Biện pháp cải tạo
Cạo muối
Xối nước
Sử dụng kỹ thuật canh tác thích hợp:
Như cày sâu không lật, xới nhiều lần, cắt đứt mao quản làm cho muối không bốc lên mặt ruộng
Chọn hệ thống canh tác thích hợp:
Mặn theo mùa thì tôm- lúa
Mặn quanh năm thí nuôi tôm kết hợp trồng đước…
Trên các vùng đất mặn vùng sát biển nhất thì nuôi trồng thủy sản, tiếp theo là trồng cói và các loại cây chịu mặn, trong cùng là trồng lúa.
Lúa lấn cói, cói lấn cá và cá lấn biển
Biện pháp cải tạo
Chọn và lai tạo các loại cây trồng, các giống cây trồng chịu mặn.

Điều tra, nghiên cứu và đề xuất các hệ thống cây trồng, vật nuôi thích hợp trên các vùng đất mặn
Hình Cỏ Vetiver
Biện pháp cải tạo
Giống lúa OM 6600
Giống lúa OM 7347
Biện pháp cải tạo
Biện pháp cải tạo

[KĐ]


Na+
Na+
+ CaSO4
Đất – Ca2+ + Na2SO4
Hệ thống công trình ngăn mặn trước năm 1998 và sau năm 2005 (Nguồn: SIWRR, 2006)
Biện pháp cải tạo
Biện pháp cải tạo
Tài liệu tham khảo
PGS.TS. Võ Thị Gương, TS. Tất Anh Thư, 2010. Giáo trình Các Trở Ngại Của Đất Trong Sản Xuất Nông Nghiệp. Nhà xuất bản Đại học Cần Thơ
GS.TS. Đào Xuân Học, TS. Hoàn Thái Đại, 2005. Bài giảng cao học Sử Dụng và Cải Tạo Đất Phèn Đất Mặn. Nhà xuất bản Nông Nghiệp
Phạm Thanh Vũ, Võ Quang Minh, Lê Quang Trí và Trần Thanh Thắng. PHÂN LOẠI ĐẤT VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG THEO HỆ THỐNG CHÚ GIẢI FAO –WRB (2006). Tạp chí Khoa học 2011:18b 10-17 Trường Đại học Cần Thơ
PGS.TS. Nguyễn Mỹ Hoa, TS. Lê Văn Khoa, ThS. Trần Bá Linh. Gíao trình Hóa Lý Đất. Nhà xuất bản Đại học Cần Thơ
http://www.dostbinhdinh.org.vn/DiaChiBD/TNDCHC/P1_chuong_7.htm
Cảm ơn cô và các bạn đã theo dõi