phuong phap day hoc ban tay nan bot 2

(Bài giảng chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Trần Thị Thúy
Ngày gửi: 19h:11' 08-08-2013
Dung lượng: 86.5 KB
Số lượt tải: 246
Số lượt thích: 0 người

Bàn tay nặn bột
Trần Thị Thúy
SĐT: 0976362576
TRƯỜNG TIỂU HỌC SỐ 2 THỊ TRẤN PHỐ LU

BÁO CÁO QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN PHƯƠNG PHÁP
"BÀN TAY NẶN BỘT", NĂM HỌC 2012-2013

"Bàn tay nặn bột" là mô hình giáo dục tương đối mới mẻ trên thế giới. Chương trình tập trung phát triển khả năng nhận thức của trẻ em một cách khoa học nhất, giúp các em tìm ra lời giải đáp cho những thắc mắc trẻ thơ bằng cách tự đặt mình vào tình huống thực tế, từ đó khám phá ra bản chất vấn đề. Trí óc trẻ thơ luôn cảm thấy tò mò trước những hiện tượng mới mẻ của cuộc sống xung quanh, bởi vậy các em luôn sẵn sàng bật ra những câu hỏi "tại sao?”.
"Bàn tay nặn bột" là một phương pháp dạy học tích cực dựa trên thí nghiệm nghiên cứu, áp dụng cho việc giảng dạy các môn khoa học tự nhiên. "Bàn tay nặn bột" đặt học sinh làm trung tâm của quá trình nhận thức, các em tự tìm câu trả lời cho các vấn đề được đặt ra trong cuộc sống thông qua tiến hành thí nghiệm, quan sát, nghiên cứu tài liệu hay điều tra... Ưu điểm của phương pháp này là ngoài dạy kiến thức, giáo viên còn dạy học sinh cách tự học, tự khám phá, tìm hiểu, nghiên cứu cuộc sống xung quanh.
Mục tiêu của "Bàn tay nặn bột" là tạo nên tính tò mò, ham muốn khám phá, say mê khoa học của học sinh. Ngoài việc chú trọng đến kiến thức khoa học, "Bàn tay nặn bột" còn chú ý nhiều đến việc rèn luyện kỹ năng diễn đạt thông qua ngôn ngữ nói, điều hành làm việc nhóm, trao đổi và khả năng viết cho học sinh.
Giáo viên sẽ cho học sinh tiếp xúc với hiện tượng, sau đó giúp các em giải thích bằng cách tự mình tiến hành nghiên cứu qua thực nghiệm. Nhờ đó, học sinh sẽ hình thành khả năng suy luận theo phương pháp nghiên cứu từ nhỏ, và điều này sẽ góp phần không nhỏ trong sự hình thành tác phong và phương pháp làm việc của các em khi trưởng thành. Cũng như các phương pháp dạy học tích cực khác “Bàn tay nặn bột” luôn coi học sinh là trung tâm của quá trình nhận thức, chính các em là người tìm ra câu trả lời và lĩnh hội kiến thức dưới sự giúp đỡ của giáo viên. Phương pháp này thường được thực hiện theo 5 bước trong 1 tiết học.
Bước 1: Đưa ra tình huống có vấn đề
Bước 2: Bộc lộ quan niệm ban đầu của học sinh
Bước 3: Đề xuất câu hỏi hay giả thuyết và thiết kế phương án thực nghiệm.
Bước 4: Tiến hành thực nghiệm tìm tòi, nghiên cứu.
Bước 5: Kết luận và hợp thức hóa kiến thức.
Nhưng tùy từng bài mà lựa chọn các bước cho hợp lý, không phải bài nào cũng thực hiện dạy đủ cả 5 bước.
Bắt đầu từ năm học 2012-2013, Bộ GD&ĐT triển khai thí điểm phương pháp “Bàn tay nặn bột" đối với các trường tiểu học và cả THCS tại cả 63 tỉnh, thành trên toàn quốc, trong đó có Lào Cai.
Tháng 7 năm 2012, sở GD&ĐT chọn cử 4 giáo viên của 2 huyện Bảo Thắng và Bảo Yên đi tiếp thu chương trình tập huấn "Phương pháp bàn tay nặn bột" tại Hà Nội, trong đó có 2 giáo viên của trường tiểu học số 2 thị trấn Phố Lu.
Thực hiện Hướng dẫn nhiệm vụ năm học 2012-2013 của Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT Lào Cai, sự chỉ đạo của phòng GD&ĐT Bảo Thắng, trường tiểu học số 2 TT Phố Lu đã tổ chức tập huấn "Phương pháp bàn tay nặn bột" tới toàn thể CB,GV trong trường vào tháng 9 năm 2012.
Cách tiến hành: Nhà trường xây dựng kế hoạch và xin ý kiến chỉ đạo của Phòng GD&ĐT, sau khi được phê duyệt, nhà trường tiến hành:

Bước 1: Chuyên môn nhà trường gửi tài liệu "Phương pháp bàn tay nặn bột" tới toàn thể CB,GV để mọi người tự nghiên cứu (trong tháng 8/2012).
Bước 2: mở chuyên đề Tập huấn về phương pháp "Bàn tay nặn bột"- phần lý thuyết
Bước 3: Thực hành giảng dạy minh họa - thống nhất các bước dạy (tháng 9).
Bước 4: Giao nhiệm vụ thực hiện "Phương pháp bàn tay nặn bột", chọn lớp mẫu.
- Giáo viên lựa chọn bài có nội dung phù hợp với việc sử dụng "Phương pháp bàn tay nặn bột" (tháng 10).
Trong quá trình tổ chức tập huấn, nhà trường luôn nhận được sự quan tâm của các đ/c lãnh đạo phòng giáo dục, chuyên môn tiểu học trực tiếp xuống tham dự lớp tập huấn, dự giờ tiết dạy minh họa, đồng thời hướng dẫn chỉ đạo nhà trường thực hiện phương pháp này một cách cụ thể.
* Phương pháp này chỉ áp dụng được đối với môn khoa học lớp 4; 5 hoặc môn TNXH lớp 1; 2;3. Trong chương trình của các lớp cũng chỉ lựa chọn được 1 số bài thực hiện được. cụ thể:
- Môn khoa học lớp 5: có 11 bài Môn TNXH lớp 2: có 14 bài
- Môn khoa học lớp 4 : có 25 bài Môn TNXH Lớp 1: có 10 bài
Môn TNXH lớp 3: có 22 bài
Nhà trường lựa chọn các lớp 4;5 để thực hiện phương pháp này, lớp 1 chỉ khuyến khích, Khối lớp 2;3 - học theo mô hình lớp học VNEN. Do đó chúng tôi giao nhiệm vụ cho 04 lớp thực hiện, trong đó chọn lớp 5B, 4A là lớp mẫu.
Trong quá trình thực hiện chúng tôi thấy phương pháp này có tính ưu việt sau:
* Sau khi thực hành giảng dạy: Giáo viên đều có chung nhận định đây là một phương pháp dạy học hay, kích thích sự sáng tạo của học sinh, giúp học sinh phát triển tư duy khoa học. Phương pháp “Bàn tay nặn bột” là phương pháp dạy hình thành kiến thức cho học sinh bằng các thí nghiệm, thông qua cách học nhóm HS tự làm, tự trao đổi, nghiên cứu, quan sát để tìm ra câu trả lời cho các vấn đề trong cuộc sống, người thầy chỉ đóng vai trò tư vấn, hướng dẫn. Trong quá trình bắt tay vào làm quen với phương pháp mới này, thầy và trò đều phải nỗ lực nhiều hơn. Dạy phương pháp này đòi hỏi giáo viên chủ nhiệm phải có tầm hiểu biết rộng, có sự chuẩn bị công phu cho mỗi giờ học từ dụng cụ thí nghiệm, trang thiết bị học tập đến các tình huống có thể xảy ra trong quá trình học sinh làm thí nghiệm. Bởi khi bắt tay vào làm thí nghiệm, có bất cứ hiện tượng gì xảy ra, các em đều đặt ngay câu hỏi “tại sao”. Điều này đòi hỏi giáo viên phải vững kiến thức để cùng các em giải đáp các thắc mắc, lý giải các hiện tượng một cách khoa học.
Trong tiết học tìm hiểu về "Không khí xung quanh ta" - Khoa học lớp 4, ngồi dự giờ quan sát, chúng tôi thấy: học sinh được trực tiếp làm các thí nghiệm với chai, lọ, túi nilon, bóng bay, miếng bọt khô thấm nước…, học sinh rất hào hứng, thích thú tìm hiểu không khí xung quanh mình. Tự làm thí nghiệm theo nhóm dưới sự hướng dẫn của cô giáo, các em biết trình bày cách tiến hành thí nghiệm, miêu tả những hiện tượng xảy ra rồi đưa kết luận, do đó các em sẽ hiểu nhanh, nhớ lâu các kiến thức của bài học. Qua hướng dẫn học sinh làm thí nghiệm, giáo viên phải khơi dậy được tính tò mò, ham muốn khám phá, yêu và say mê khoa học của các em.
Ngoài việc chú trọng đến kiến thức khoa học, “Bàn tay nặn bột” cũng là cách để giáo viên rèn luyện kỹ năng diễn đạt thông qua ngôn ngữ nói và viết cho học sinh.
*Khó khăn: Việc chuẩn bị đồ dùng trực quan của giáo viên và học sinh mất nhiều thời gian (như: phiếu học tập, các đồ dùng thí nghiệm, các vật liệu liên quan đến nội dung bài học)
Đầu tư chi phí cho thực hành thí nghiệm. Đầu tư thời gian cho việc xây dựng kế hoạch bài dạy tốn kém hơn, thời gian cho 01 tiết dạy nhiều hơn.
Trên thực tế, phương pháp “Bàn tay nặn bột” không hoàn toàn là mới đối với các giáo viên. Về cơ bản, đây là phương pháp tổng hợp của các phương pháp dạy học trước đây mà giáo viên đã từng tiếp xúc như: phương pháp giải quyết vấn đề, phương pháp thuyết trình, phương pháp dạy học tích cực (CCM), ...
Do đó, việc áp dụng bàn tay nặn bột vào quá trình dạy và học cũng không quá khó khăn. Mặc dù lúc đầu còn nhiều bỡ ngỡ, nhưng với sự quyết tâm và ham học hỏi dần dần cả giáo viên và học sinh đều thấy hứng thú với việc dạy và học theo phương pháp này.
Trên đây là một số chia sẻ của nhà trường về quá trình thực hiện Phương pháp Bàn tay nặn bột trong học kì I vừa qua, rất mong được sự đóng góp ý kiến của Hội nghị.
Xin kính chúc đ/c Nguyễn Anh Ninh - GĐ sở GD&ĐT cùng toàn thể các đ/c một năm mới mạnh khỏe, hạnh phúc và thành công trong mọi lĩnh vực.

Chúc Hội nghị thành công tốt đẹp.
Xin trân trọng cảm ơn!