Thư mục

Hỗ trợ kỹ thuật

  • (Hotline:
    - (04) 66 745 632
    - 0982 124 899
    Email: hotro@violet.vn
    )

Thống kê

  • lượt truy cập   (chi tiết)
    trong hôm nay
  • lượt xem
    trong hôm nay
  • thành viên
  • Chào mừng quý vị đến với Thư viện Bài giảng điện tử.

    Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tư liệu của Thư viện về máy tính của mình.
    Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay ô bên phải.

    Tiet 53 : Tong ket tu vung

    (Tài liệu chưa được thẩm định)
    Nguồn:
    Người gửi: Mai Song Biên
    Ngày gửi: 15h:15' 26-01-2010
    Dung lượng: 1.5 MB
    Số lượt tải: 37
    Số lượt thích: 0 người
    Hãy phát hiện: Từ tượng hình, từ tượng thanh và biện pháp tu từ trong khổ thơ sau:
    Không có kính, ừ thì có bụi,
    Bụi phun tóc trắng như người già
    Chưa cần rửa phì phèo châm điếu thuốc
    Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha.
    Hãy phát hiện: Từ tượng hình, từ tượng thanh và biện pháp tu từ trong khổ thơ sau:
    Không có kính, ừ thì có bụi,
    Bụi phun tóc trắng như người già
    Chưa cần rửa phì phèo châm điếu thuốc
    Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha.
    Hãy phát hiện: Từ tượng hình, từ tượng thanh và biện pháp tu từ trong khổ thơ sau:
    Không có kính, ừ thì có bụi,
    Bụi phun tóc trắng như người già
    Chưa cần rửa phì phèo châm điếu thuốc
    Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha.
    Tiết 53: TỔNG KẾT TỪ VỰNG
    I. Từ tượng thanh và từ tượng hình
    1. Khái niệm
    Hỏi: Tất cả những từ tượng thanh và từ tượng hình đều là từ
    láy, đúng hay sai?
    A. Đúng B. Sai

    2. Lưu ý:
    Không phải tất cả từ tượng hình, từ tượng thanh đều là từ láy (Phần lớn là từ láy).
    3. Bài tập
    a. Tìm những tên loài vật là từ tượng thanh
    Chim Đa Đa
    Tắc Kè
    Chim Cuốc
    Bò  
    b. Xác định từ tượng hình và giá trị sử dụng của chúng
    trong đoạn trích sau:
    Đám mây lốm đốm, xám như đuôi con sóc nối nhau bay
    quấn sát ngọn cây, lê thê đi mãi, bây giờ cứ loáng thoáng
    nhạt dần, thỉnh thoảng đứt quãng, đã lồ lộ đằng xa một bức
    vách trắng toát.
    (Tô Hoài)
    b. Xác định từ tượng hình và giá trị sử dụng của chúng
    trong đoạn trích sau:
    Đám mây lốm đốm, xám như đuôi con sóc nối nhau bay
    quấn sát ngọn cây, lê thê đi mãi, bây giờ cứ loáng thoáng
    nhạt dần, thỉnh thoảng đứt quãng, đã lồ lộ đằng xa một bức
    vách trắng toát.
    (Tô Hoài)
    Mô tả hình ảnh đám mây
    một cách cụ thể, sinh động.
    Tiết 53: TỔNG KẾT TỪ VỰNG
    I. Từ tượng thanh và từ tượng hình
    1. Khái niệm
    2. Lưu ý
    3. Bài tập
    II. Một số phép tu từ từ vựng
    Một số phép tu từ
    So
    sánh
    Ẩn
    dụ
    Nhân
    hoá
    Hoán
    dụ
    Nói
    quá
    Nói
    giảm,
    nói
    tránh
    Điệp
    ngữ
    Chơi
    chữ
    1. Khái niệm - Tác dụng của biện pháp tu từ
    2. Lưu ý: Điểm khác biệt của phép tu từ ẩn dụ và phép hoán dụ.
    Mối quan hệ
    giữa sự vật
    hiện tượng này
    với sự vật
    hiện tượng khác
    Quan hệ
    tương đồng
    (Giống nhau,
    gần giống nhau)
    Quan hệ
    tương cận
    (Gần gũi)
    Ẩn dụ
    Hoán dụ
    2. Bài tập
    a/ Thà rằng liều một thân con,
    Hoa dù rã cánh lá còn xanh cây.
    (Nguyễn Du - Truyện Kiều)

    A/ Hình ảnh ẩn dụ: “hoa, cánh” để chỉ Thuý Kiều và cuộc đời nàng; “cây, lá” để chỉ gia đình Thuý Kiều và cuộc sống của họ. Biện pháp tu từ ẩn dụ đó đã diễn tả Kiều bán mình để cứu gia đình trong cơn tai biến, gợi sự xót xa thương cảm trong lòng người đọc.
    B/ Hình ảnh nhân hoá, diễn tả nỗi đau đớn của Thuý Kiều.
    C/ Phép nói quá diễn tả nỗi đau đớn của Thuý Kiều
    Bài tập 1: Nhận xét nào phân tích đúng nhất về nét nghệ thuật độc đáo trong những câu thơ sau:
    b/ Có tài mà cậy chi tài,
    Chữ tài liền với chữ tai một vần.
    (Nguyễn Du - Truyện Kiều)

    A/ Điệp từ “tài” nhấn mạnh tài năng của Thuý Kiều.
    B/ Phép nói giảm, nói tránh.
    C/ Phép chơi chữ “tài và tai”, sử dụng đặc sắc về âm, về
    vần, về nghĩa của từ vừa tạo ra cách gieo vần độc đáo vừa
    bộc lộ mối quan hệ cách ứng xử trong xã hội Phong Kiến: có
    tài chưa chắc đã được trọng dụng, nhều khi bị vùi dập, gặp tai
    hoạ như Thuý Kiều.
    c/ “Lúc bấy giờ, nắng đã mạ bạc cả con đèo, đốt cháy rừng cây
    hừng hực như bó đuốc lớn. Nắng chiếu làm cho bó hoa càng thêm
    rực rỡ và làm cho cô gái cảm thấy mình rực rỡ theo.”
    (Lặng lẽ Sa Pa - Nguyễn Thành Long)


    A/ Phép nhân hoá “nắng đã mạ bạc con đèo, đốt cháy rừng
    cây”.
    B/ Phép nói quá “nắng đã mạ bạc con đèo, đốt cháy rừng cây
    hừng hực như bó đuốc lớn”.
    C/ Kết hợp phép nhân hoá và phép nói quá, miêu tả một cách
    sinh động cảnh rừng Sa Pa.
    a/ Trong như tiếng hạc bay qua,
    Đục như tiếng suối mới sa nửa vời.
    Tiếng khoan như gió thoảng ngoài,
    Tiếng mau sầm sập như trời đổ mưa.
    (Nguyễn Du - Truyện Kiều)

    b/ Còn trời còn nước còn non,
    Còn cô bán rượu anh còn say sưa.
    (Ca dao)

    c/ Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ,
    Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.
    (Hồ Chí Minh - Ngắm trăng)
    Bài tập 2: Phân tích nét nghệ thuật độc đáo của những câu thơ sau:
    a/ Trong như tiếng hạc bay qua,
    Đục như tiếng suối mới sa nửa vời.
    Tiếng khoan như gió thoảng ngoài,
    Tiếng mau sầm sập như trời đổ mưa.
    (Nguyễn Du - Truyện Kiều)


    Mỗi câu thơ là một hình ảnh so sánh rất độc đáo, tiếng
    đàn của Thuý Kiều như: tiếng hạc, tiếng suối, tiếng gió, tiếng
    trời đổ mưa. Bốn hình ảnh so sánh liên tiếp gợi tả những âm
    thanh khác nhau: lúc lưu luyến, trong trẻo, lúc trầm buồn sâu
    lắng, khi khoan thai, dìu dặt, khi gấp gáp. Sự so sánh tinh tế
    diễn tả những cung bậc tình cảm, tâm trạng của Thuý Kiều.
    b/ Còn trời còn nước còn non,
    Còn cô bán rượu anh còn say sưa.
    (Ca dao)

    Biện pháp điệp ngữ “còn” nhấn mạnh khẳng định tình
    cảm của chàng trai, kết hợp với từ “ say” đa nghĩa. Vừa được
    hiểu là chàng trai uống nhiều rượu mà say, vừa gợi ra cách
    hiểu chàng trai say đắm vì tình. Nhờ cách nói đó chàng trai đã
    thổ lộ được tình cảm của mình mạnh mẽ và kín đáo.
    c/ Người ngắm trăng soi cửa sổ,
    Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.
    ( Hồ Chí Minh - Ngắm trăng)

    Trăng trong thơ Bác thật trong sáng đẹp đẽ ân tình. Từ
    trong ngục tối, người chiến sĩ ngắm trăng qua song sắt nhà tù.
    Tư thế ngắm trăng rất đẹp, như một cuộc “vượt ngục tinh thần”.
    Trăng được nhân hoá có gương mặt và ánh mắt: “Trăng nhòm
    khe cửa ngắm nhà thơ”. Biện pháp tu từ nhân hoá khắc hoạ
    hình ảnh trăng trở nên sống động hơn có tâm hồn, gắn bó với
    con người, chia sẻ như tri âm tri kỷ với nhà thơ.
    Bài tập 3: Viết đoạn văn ngắn phân tích nét nghệ thuật độc đáo trong những câu thơ sau:
    Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi,
    Mặt trời của mẹ, em nằm trên lưng
    (Nguyễn Khoa Điềm - Khúc hát ru những em bé trên lưng mẹ)
    Từ hình ảnh “Mặt trời của bắp”, mặt trời của vũ trụ thiên
    nhiên, vũ trụ cần thiết cho cuộc sống của con người và vạn vật
    trên trái đất, nhà thơ đã liên tưởng và khắc hoạ bằng hình ảnh
    ẩn dụ tượng trưng “Mặt trời của mẹ, em nằm trên lưng”. Biện
    pháp tu từ đó diễn tả ý nghĩa sâu sắc: con là nguồn hạnh phúc
    ấm áp, gắn bó, vừa gần gũi vừa thiêng liêng; chính con là
    nguồn sống sưởi ấm lòng tin yêu, ý chí của mẹ trong cuộc
    sống.
    Hỏi: Khi giải bài tập về phép tu từ cần chú ý những điểm gì ?
    Chú ý khi phân tích biện pháp tu từ:
    1. Viết thành đoạn văn ngắn gọn, cô đọng, phân tích phép TT một cách cụ thể:
    + Nêu tên gọi của phép tu từ.
    + Chỉ rõ những từ ngữ, hình ảnh đó.
    + Nhận xét nét đặc sắc, độc đáo của phép TT và nêu tác dụng của nó trong văn cảnh cụ thể đó.
    2. Khi phân tích phép TT, người viết không mở rộng, liên hệ lan man, dàn trải.
    Hướng dẫn về nhà:
    Nắm chắc khái niệm, đặc điểm, tác dụng của từ tượng hình, từ tượng thanh và phép tu từ.
    Nắm các bước phân tích biện pháp tu từ.
    Vận dụng sử dụng biện pháp tu từ vào tạo lập văn bản.
    Làm bài tập 2c,d; 3b,c (SGK-147, 148)
    Tiết 53: TỔNG KẾT TỪ VỰNG
    I. Từ tượng thanh và từ tượng hình
    I.1. Khái niệm
    I.2. Lưu ý
    I.3. Bài tập
    II. Một số phép tu từ từ vựng
    II.1. Khái niệm - Tác dụng của phép tu từ
    II.2. Bài tập

     
    Gửi ý kiến
    print