Dành cho Quảng cáo

Chào mừng quý vị đến với Thư viện Bài giảng điện tử.

Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tư liệu của Thư viện về máy tính của mình.
Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay ô bên phải.

Bài 8. Tồn tại xã hội và ý thức xã hội

Tham khảo cùng nội dung: Bài giảng, Giáo án, E-learning, Bài mẫu, Sách giáo khoa, ...
Nhấn vào đây để tải về
Báo tài liệu có sai sót
Nhắn tin cho tác giả
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Văn Nghĩa
Ngày gửi: 21h:09' 15-12-2010
Dung lượng: 5.7 MB
Số lượt tải: 106
Số lượt thích: 0 người







Kiểm tra bài cũ
? Tồn tại xã hội là gì? Vai trò của tự nhiên đối với con người? Sự tác động của con người vào tự nhiên?
Trả lời: Tồn tại xã hội là toàn bộ sinh hoạt vật chất và những điều kiện sinh hoạt vật chất của xã hội bao gồm môi trường tự nhiên, dân số và phương thức sản xuất.
Vai trò của tự nhiên: Là điều kiện sống tất yếu và thường xuyên của sự tồn tại và phát triển của con người và xã hội loài người (thuận lợi và khó khăn).
Sự tác động của con người vào tự nhiên:
Tích cực: tôn tạo, bảo tồn làm cho môi trường tự nhiên phát triển.
Tiêu cực: tàn phá tự nhiên, khai thác bừa bãi => ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển của con người, thậm chí đe doạ sự sống còn của con người.

Tiết 14
Bài 8: Tồn tại xã hội và ý thức xã hội (tiết 2)
Tiết 14
Bài 8: tồn tại xã hội và ý thức xã hội
(tiếp theo)

Giáo viên: Nguyễn Văn Nghĩa
Tổ Sử - Địa - GDCD
Trường THPT Hùng An - Bắc Quang - Hà Giang
Bài 8: Tồn tại xã hội và ý thức xã hội (tiết 2)

2. Các yếu tố của tồn tại xã hội (tiếp)
c) Phương thức sản xuất
Chúng ta đã phân tích ảnh hưởng của môi trường tự nhiên, dân số đối với sự tồn tại và phát triển của xã hội. Nhưng ảnh hưởng của những nhân tố đó thế nào phụ thuộc vào các chế độ xã hội, mà chế độ xã hội lại do phương thức sản xuất quyết định.
Thế nào là phương thức sản xuất? Chúng ta ssẽ làm rõ vai trò của nó đối với sự phát triển của xã hội.
Thảo luận nhóm
Nhóm 1: Xã hội loài người đã trải qua mấy chế độ xã hội?
? Theo em thế nào là phương thức sản xuất?
? Lấy ví dụ về 1 phương thức sản xuất?
Nhóm 2: Lực lượng sản xuất là gì? Các yếu tố cấu thành của LLSX?
Nhóm 3: Thế nào là quan hệ sản xuất? Các yếu tố của QHSX?
Nhóm 4: Phân tích mối quan hệ giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất: Hai mặt LLSX và QHSX của PTSX mặt nào biến đổi trước? Vì sao? Dựa vào kiến thức đã học về duy vật biện chứng. Em hãy cho biết mâu thuẫn gì sảy ra trong phương thức sản xuất? Mâu thuẫn được giải quyết cái mới nào ra đời?
c) Phương thức sản xuất
Nhóm 1
Loài người đã trải qua 5 chế độ xã hội:
Cộng sản nguyên thuỷ-> Chiếm hữu nô lệ-> Phong kiến-> Tư bản chủ nghĩa-> Xã hội chủ nghĩa.
Mỗi chế độ xã hội đều có cách thức sản xuất riêng, nó ảnh hưởng đến sự phát triển của xã hội đó chính là phương thức sản suất.
c) Phương thức sản xuất
Phương thức sản suất là cách thức con người làm ra của cải vật chất trong những giai đoạn nhất định của lịch sử.
Mỗi phương thức sản xuất có 2 bộ phận là lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất.
Ví dụ: PTSX TBCN, PTSX XHCN.
Công cụ lao động bằng đá
Rìu đồng
Thuổng đồng
Lao động thủ công
Công nghệ thông tin
Rô bốt
Lực lượng sản xuất là gì?
Nhóm 2
Lực lượng sản xuất là sự thống nhất giữa tư liệu sản xuất và người sử dụng tư liệu ấy để sản xuất ra của cải vật chất.
Lực lượng sản xuất gồm tư liệu sản xuất và người lao động.
Lực lượng sản xuất
Tư liệu sản suất gồm có tư liệu lao động và đối tượng lao động.
* Tư liệu lao động: công cụ lao động như máy móc và các phương tiện vật chất khác như nhà kho, sân bãi, đường sá.
Trong tư liệu lao động yếu tố nào là quan trọng nhất? Vì sao?
Trong tư liệu lao động công cụ lao động là quan trọng nhất, vì công cụ lao động ngày càng tinh vi, hiện đại, tạo ra năng suất lao động ngày càng cao, sản phẩm dồi dào. => Công cụ lao động tiêu biểu cho trình độ sản xuất của mỗi thời đại.
* Đối tượng lao động: gồm những bộ phận giới tự nhiên nào được đưa vào sản xuất. Có đối tượng lao động có sẵn trong tự nhiên như đất trồng, quặng kim loại, than, dầu mỏ. Có đối tượng là sản phẩm của lao động do con người tạo ra như các sản phẩm nông nghiệp dùng cho công nghiệp.
Lực lượng sản xuất
Lực lượng sản suất biểu hiện mối quan hệ giữa con người với tự nhiên phản ánh trình độ làm chủ tự nhiên của con người.
Trong lực lượng sản xuất yếu tố nào giữ vai trò quyết định?
Trong lực lượng sản xuất, người lao động giữ vai trò quyết định, bởi chính con người sáng tạo ra công cụ lao động và sử dụng nó trong quá trình sản xuất, không có người lao động thì các yếu tố của tự nhiên sẽ không thể phát huy tác dụng của nó.
LLSX
Tư liệu sản xuất
Người lao động
Tư liệu lao động
Đối tượng lao động
Công
cụ
lao
động
Các
phương
tiện
VC
khác

sẵn
nhân
tạo
Quan hệ sản xuất
Nhóm 3
Để tiến hành sản xuất, ngoài quan hệ giữa con người với giới tự nhiên, còn có sự kết hợp giữa con người với con người theo một cách thức nào đó. Cách thức ấy gọi là quan hệ sản xuất.
Quan hệ sản xuất là quan hệ giữa con người với con người trong quá trình sản xuất ra của cải vật chất, bao gồm quan hệ sở hữu, quản lí và phân phối.
Quan hệ sản xuất
+ Quan hệ sở hữu về tư liệu sản xuất: Tư liệu sản xuất thuộc về cá nhân, tập thể, xã hội.
VD: Cái cày của bác nông dân.
Máy móc của công ty Cổ phần chè Hùng An.
+ Quan hệ trong tổ chức và quản lí: Đặt ra kế hoạch và điều hành sản xuất.
VD: Ông chủ, Giám đốc, thủ trưởng cơ quan.
+ Quan hệ phân phối sản phẩm: Quy mô và phương thức nhận phần của cải vật chất giữa các thành viên trong quà trình sản xuất.
VD: Tiền công, lương.
QHSX
Quan hệ sở hữu về tư liệu sản xuất
Quan hệ trong tổ chức và quản lí sản xuất
Quan hệ trong phân phối sản phẩm lao động
Yếu tố giữ vai trò quyết định, phản ánh bản chất của các kiểu QHSX trong lịch sử.
Quan hệ sản xuất
? Trong các yếu tố của quan hệ sản xuất, yếu tố nào giữ vai trò quyết định?
Yếu tố giữ vai trò quyết định là quan hệ sở hữu về tư liệu sản xuất.
Bởi vì ai có quyền sở hữu về tư liệu sản xuất thì có quyền tổ chức, quản lí và phân phối sản phẩm lao động.
Mối quan hệ giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất
Nhóm 4:
- LLSX là mặt luôn luôn phát triển, QHSX thay đổi chậm hơn.
- Mâu thuẫn sảy ra khi LLSX phát triển, QHSX không còn phù hợp.
- Mâu thuẫn được giải quyết phương thức sản suất mới ra đời.
=> Sự thay thế của 1 phương thức sản xuất cũ bằng phương thức sản mới sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển của xã hội loài người ngày càng đi lên. Đó là xu thế phát triển tất yếu của xã hội loài người.
LLSX phát triển
QHSX lạc hậu
Mâu thuẫn
Cuộc cách mạng xã hội nhằm xóa bỏ QHSX lạc hậu.
Sự ra đời của một PTSX mới
- Mối quan hệ giữa LLSX và QHSX.
Sơ đồ phương thức sản xuất
Phương thức sản xuất
Lực lượng sản xuất
Quan hệ sản xuất
Người
lao
động
Tư liệu sản xuất

liệu
lao động
Đối
tượng
lao động
Quan hệ
sở hữu
về tư liệu
sản xuất
Quan hệ
trong tổ
Chức và
quản lí
sản xuất
Quan hệ
trong
phân phối
sản phẩm
Củng cố - Luyện tập
Vai trò và mối quan hệ của các yếu tố của tồn tại xã hội?
Hoạt động tiếp nối
Về nhà làm bài tập trong SGK.
Vẽ lại sơ đồ Phương thức sản xuất.

 
Gửi ý kiến
print