Thư mục

Hỗ trợ kỹ thuật

  • (Hotline:
    - (04) 66 745 632
    - 0982 124 899
    Email: hotro@violet.vn
    )

Thống kê

  • lượt truy cập   (chi tiết)
    trong hôm nay
  • lượt xem
    trong hôm nay
  • thành viên
  • Chào mừng quý vị đến với Thư viện Bài giảng điện tử.

    Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tư liệu của Thư viện về máy tính của mình.
    Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay ô bên phải.

    Tiết 51: Dấu ngoặc đơn, dấu hai chấm.

    (Tài liệu chưa được thẩm định)
    Nguồn:
    Người gửi: Nguyên Thông Nghia
    Ngày gửi: 23h:21' 22-11-2012
    Dung lượng: 5.4 MB
    Số lượt tải: 99
    Số lượt thích: 0 người
    THCS NGHIA TRUNG
    v
    Kiểm tra bài cũ
    1.Thế nào là câu ghép? Giữa các vế trong câu ghép thường có những mối quan hệ ý nghĩa nào và thường được nối với nhau bằng những phương tiện nào?
    2. Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu trong câu ghép sau:
    - Trời mưa to, nước dâng cao.

    A. Nguyên nhân – kết quả
    B. Điều kiện – kết quả
    C. Tương phản
    D. Bổ sung
    Tiết 51: Tiếng Việt


    DẤU NGOẶC ĐƠN VÀ DẤU HAI CHẤM
    1. Dấu ngoặc đơn:
    Ví dụ:

    Dấu ngoặc đơn trong các đoạn trích sau dùng để làm gì ?
    Đùng một cái, họ (những người bản xứ) được phong cho cái danh hiệu tối cao là “chiến sĩ bảo vệ công lí và tự do”.
    (Nguyễn Ái Quốc, Thuế máu)






    Đánh dấu phần có chức năng giải thích.
    b. Gọi là kênh Ba Khía vì ở đó hai bên bờ tập trung toàn những con ba khía, chúng bám đặc sệt quanh các gốc cây (ba khía là một loại còng biển lai cua, càng sắc tím đỏ, làm mắm xé ra trộn tỏi ớt ăn rất ngon).
    (Theo Đoàn Giỏi, Đất rừng phương Nam)

    Dỏnh d?u ph?n cú n?i dung thuy?t minh về một
    loại động vật có tên ba khía.
    c. Lí Bạch (701-762), nhà thơ nổi tiếng của Trung Quốc đời Đường, tự Thái Bạch, hiệu Thanh Liên cư sĩ, quê ở Cam Túc; lúc mới năm tuổi, gia đình về định cư ở làng Thanh Liên, huyện Xương Long thuộc Miên Châu (Tứ Xuyên). (Ngữ văn 7, tập 1)

    Đánh dấu phần bổ sung thêm thông tin.
    - Không thay đổi.
    - Vì phần trong dấu ngoặc đơn là phần chú thích, nhằm cung cấp thêm thông tin, không thuộc phần nghĩa cơ bản.
    Vậy dấu ngoặc đơn dùng để làm gì ?
    Nếu bỏ phần nội dung trong dấu ngoặc đơn thì ý nghĩa cơ bản của các đoạn trích trên có thay đổi không ? Vì sao ?
    1. Dấu ngoặc đơn.
    Ví dụ.
    Ghi nhớ: SGK

    CHÚ Ý


    1.Nam Cao sinh năm 1915 (?) – 1951, nhưng có tài liệu ghi năm sinh của ông là 1917.
    => Dùng dấu ngoặc đơn với dấu chấm hỏi (?) để tỏ ý hoài nghi.
    2. Một thế kỉ văn minh, khai hóa (!) của thực dân cũng không làm ra một tấc sắt. Tre vẫn còn vất vả mãi với người.
    (Thép Mới – Cây tre Việt Nam)
    => Dùng dấu ngoặc đơn với dấu chấm than (!) để tỏ ý mỉa mai.
    Bài tập nhanh
    - Tân, lớp trưởng lớp 8C, hát rất hay.
    Trả lời : Có thể cho vào trong dấu ngoặc đơn các phần nằm giữa hai dấu phẩy vì đó là các phần chỉ có tác dụng giải thích thêm.

    - Tân ( lớp trưởng lớp 8C) hát rất hay.

    Phần nào trong câu sau có thể cho vào trong dấu ngoặc đơn ? Tại sao ?
    2. Dấu hai chấm:
    Ví dụ:
    Dấu hai chấm trong những đoạn trích
    sau dùng để làm gì?
    Rồi Dế Choắt loanh quanh, băn khoăn. Tôi phải bảo:
    - Được, chú mình cứ nói thẳng thừng ra nào.
    Dế Choắt nhìn tôi mà rằng:
    - Anh đã nghĩ thương em như thế thì hay là anh đào giúp cho em một cái ngách sang bên nhà anh, phòng khi tắt lửa tối đèn có đứa nào đến bắt nạt thì em chạy sang...
    (Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí)
    Báo trước lời đối thoại.
    b. Như tre mọc thẳng, con người không chịu khuất.
    Người xưa có câu: “Trúc dẫu cháy, đốt ngay vẫn thẳng”. Tre là thẳng thắn, bất khuất.
     Báo trước một lời dẫn trực tiếp.
    c. Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ. Cảnh vật xung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.
    Giải thích nội dung lý do thay đổi tâm trạng của tác giả trong ngày đầu tiên đi học.

    Vậy dấu hai chấm dùng để làm gì?


    Ghi nhớ: sgk
    2. Dấu hai chấm
    Ví dụ
    Bài tập nhanh


    Dấu hai chấm trong ví dụ sau được dùng để làm gì ?

    Hôm sau Lão Hạc sang nhà tôi. Vừa thấy tôi, lão báo ngay:
    Cậu Vàng đi đời rồi, ông giáo ạ !
    Cụ bán rồi ?
    Bán rồi ! Họ vừa bắt xong.
    (Lão Hạc, Nam Cao)
    A. Đánh dấu phần bổ sung.
    B. Báo trước lời thoại.
    C. Đánh dấu lời dẫn trực tiếp.
    D. Đánh dấu phần giải thích.
    ?
    Tóm tắt kiến thức bài học bằng bản đồ tư duy
    II. LUYỆN TẬP
    II. LUYỆN TẬP
    BT1/135.Giải thích công dụng của dấu ngoặc đơn trong những đoạn trích sau:
    a. Qua các cụm từ "tiệt nhiên"(rõ ràng dứt khoát như thế, không thể khác), "định phận tại thiên thư" (định phận tại sách trời), "hành khan thủ bại hư" (chắc chắn sẽ nhận lấy thất bại), hãy nhận xét về giọng điệu của bài thơ.
    b. Chiều dài của cây cầu là 2290 m (kể cả phần cầu dẫn với chín nhịp dài và mười nhịp ngắn).
    c. D? van bản có tính liên kết, người viết (người nói) phải làm cho nội dung của các câu, các đoạn thống nhất và gắn bó chặt chẽ với nhau; .
    => Dánh dấu phần giải thích ý nghĩa các cụm từ Hán Vi?t.
    =>Dỏnh dấu phần thuyết minh giúp người đọc hiểu rõ trong 2290 m
    có cả phần cầu dẫn.
    => Dánh dấu phần bổ sung cho chủ thể:Người nói nếu làvan bản nói.
    BT2/136. Giải thích công dụng của dấu hai chấm trong những đoạn trích sau:
    a. Nhưng họ thách nặng quá: nguyên tiền mặt phải một tram đồng
    bạc, lại còn cau, còn rượu. cả cưới n?a thỡ mất đến cứng hai
    tram bạc
    b. Tôi không ngờ Dế Choắt nói với tôi một câu như thế nay:
    - Thôi tôi ốm yếu quá rồi, chết cũng được. Nhưng trước khi nhắm
    mắt, tôi khuyên anh: ở đời mà có thói hung hang bậy bạ, có óc
    mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mỡnh đấy.
    c. Rồi một ngày mưa rào. Mưa giụng bốn phía. Có quãng nắng
    xuyên xuống biển, óng ánh đủ màu: xanh lá mạ, tím phớt, hồng
    xanh biếc.
    => Dánh dấu báo trước phần giải thích cho cụm từ thách nặng quá .
    => Dánh dấu báo trước lời thoại của dế Choắt.
    => Dánh dấu bào trước phần thuyết minh cho cụm từ óng ánh đủ màu
    A
    B
    Phong Nha gồm hai bộ phận: động khô và động nước
    Phong Nha gồm hai bộ phận (động khô và động nước)
    Thay được, vì nghĩa cơ bản không thay đổi.
    Phong Nha gồm: động khô và động nước
    Phong Nha gồm (động khô và động nước)
    Không thay được, vì ý nghĩa cơ bản thay đổi (không rõ nghĩa)
    BT4/ 137:
    5
    * Bạn đó chép sai. Dấu ngoặc đơn bao giờ cũng được dùng thành cặp.
    * Phần được đánh dấu bằng dấu ngoặc đơn không phải là bộ phận của câu.
    Sau khi d?c xong m?y muoi tín dê vi?t s?n trín m?nh gi?y l?n, ng d?c nhn chng ti ni s?:
    -Th? lă câc em du?c văo l?p nam. Câc em ph?i g?ng h?c d? th?y m? du?c vui lng vă d? th?y d?y câc em du?c sung su?ng. Câc em dê nghe chua. (Câc em d?u nghe nhung khng em năo dâm tr? l?i. Cung may dê c m?t ti?ng d? ran c?a ph? huynh dâp l?i .
    )
    Bạn đó chép lại dấu ngoặc đơn đúng hay sai ? Vì sao?
    Phần được đánh dấu bằng dấu ngoặc đơn có phải là một bộ phận của câu không?
    Bài tập 6/ trang 137
    Đoạn văn mẫu:
    Một trong những vấn đề thời sự nóng hổi hiện nay là sự gia tăng dân số .Khi tìm hiểu việc gia tăng dân số của các nước ( qua hội nghị Cai – rô ở Ai Cập) ta thấy tốc độ sinh đẻ hiện nay thì chẳng bao lâu nữa con người không có chỗ ở , không thể đảm bảo đời sống ( vì thiếu lương thực , thực phẩm). Vì vậy, mọi người phải hiểu một điều: sinh đẻ có kế hoạch là con đường tồn tại của chính loài người.
    Dấu ngoặc đơn:
    Vị trí 1 :Bổ sung
    Vị trí 2 : Thuyết minh
    Dấu hai chấm : Đánh dấu báo trước giải thích cho phần trước đó :
    BÀI TẬP 7 :
    Điền vào chỗ trống.
    1.……………..dùng để đánh dấu phần chú thích (giải thích, thuyết minh, bổ sung thêm)
    2………………dùng để:
    Đánh dấu (báo trước) phần giải thích, thuyết minh cho một phần trước đó
    - Đánh dấu (báo trước) lời dẫn trực tiếp (dùng với dấu ngoặc kép) hay lời đối thoại (dùng với dấu gạch ngang).
    Dấu ngoặc đơn
    Dấu hai chấm
    HƯỚNG DẪN HỌC TỰ HỌC
    1. BÀI VỪA HỌC:
    Học thuộc lòng công dụng của dấu ngoặc đơn, dấu hai chấm.
    Làm bài tập 3; 6 trang 136,137.
    2. BÀI SẮP HỌC:
    Soạn bài :
    ĐỀ VĂN THUYẾT MINH VÀ CÁCH LÀM BÀI VĂN THUYẾT MINH.
    - Đọc kỹ và xác định các đối tượng trong 12 đề văn thuyết minh.
    - Đọc bài văn mẫu thuyết minh: XE ĐẠP
    + Phân đoạn: Mở bài, Thân bài, Kết bài
    . Tổ 1, 4: cho biết nội dung phần Mở bài, Kết bài.
    . Tổ 2, 3: cho biết nội dung phần Thân bài.
    Tiết học kết thúc, chúc các em chăm ngoan học giỏi
     
    Gửi ý kiến
    print

    Nhấn Esc để đóng