Thư mục

Hỗ trợ kỹ thuật

  • (Hotline:
    - (04) 66 745 632
    - 0982 124 899
    Email: hotro@violet.vn
    )

Thống kê

  • lượt truy cập   (chi tiết)
    trong hôm nay
  • lượt xem
    trong hôm nay
  • thành viên
  • Chào mừng quý vị đến với Thư viện Bài giảng điện tử.

    Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tư liệu của Thư viện về máy tính của mình.
    Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay ô bên phải.

    tiết 23. luật thơ

    (Tài liệu chưa được thẩm định)
    Nguồn:
    Người gửi: Mai Hương
    Ngày gửi: 21h:33' 11-09-2012
    Dung lượng: 1.7 MB
    Số lượt tải: 256
    Số lượt thích: 0 người
    lớp 12a6
    trường thpt phương xá
    LUẬT THƠ
    (TIẾT 1)
    TIếT 23
    GVGD: ĐOÀN THỊ MAI HƯƠNG
    MỤC TIÊU
    1. Kiến thức:
    - Nắm được những nội dung cơ bản về luật thơ của những thể thơ tiêu biểu.
    Nhận ra sự khác biệt và tiếp nối của thơ hiện đại so với thơ truyền thống
    2. Kĩ năng:
    Phân tích những biểu hiện của luật thơ ở
    một bài thơ cụ thể
    I. KHÁI QUÁT VỀ LUẬT THƠ
    1. Luật thơ
    2. Tiếng
    Bằng trắc
    Thể thơ
    Nhịp thơ
    Vần thơ
    Luật thơ
    Luật của các thể thơ truyền thống và hiện đại
    Thanh bằng: dấu huyền, không dấu
    Thanh trắc: dấu hỏi, nặng,ngã, sắc
    Thanh bằng: dấu huyền, không dấu
    Thanh trắc: dấu hỏi, nặng,ngã, sắc
    * Vần : phát âm giống nhau hoàn toàn(vần chính)
    phát âm không giống nhau hoàn toàn( vần thông)
    II. MỘT SỐ THỂ THƠ TRUYỀN THỐNG
    1. Thể thơ lục bát
    Trăm năm trong cõi người ta
    Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau
    Trải qua một cuộc bể dâu
    Những điều trông thấy mà đau đớn lòng
    (Nguyễn Du, Truyện Kiều )
    Trăm năm trong cõi người ta
    Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau
    Trải qua một cuộc bể dâu
    Những điều trông thấy mà đau đớn lòng
    Trăm năm/trong cõi/người ta
    Chữ tài chữ mệnh/khéo là ghét nhau
    Trải qua/một cuộc/bể dâu
    Những điều trông thấy/mà đau đớn lòng
    Trăm năm/trong cõi/người ta
    Chữ tài chữ mệnh/khéo là ghét nhau
    Trải qua/một cuộc/bể dâu
    Những điều trông thấy/mà đau đớn lòng
    Cái bống là cái bống bang
    Khéo sẩy khéo sàng cho mẹ bống nấu cơm
    Cái bống là cái bống bang
    Khéo sẩy khéo sàng cho mẹ bống nấu cơm
    Mai cốt cách, tuyết tinh thần
    Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười
    Lục bát biến thể
    Mai cốt cách, tuyết tinh thần
    Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười
    1. Thể thơ lục bát
    (Tố Hữu, Việt Bắc)
    Tiếng ai tha thiết bên cồn
    Bâng khuâng trong dạ, bồn chồn bước đi
    Áo chàm đưa buổi phân li
    Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay…
    Tiếng ai tha thiết bên cồn
    Bâng khuâng trong dạ, bồn chồn bước đi
    Áo chàm đưa buổi phân li
    Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay…
    1. Thể thơ lục bát
    Tiếng ai tha thiết/bên cồn
    Bâng khuâng trong dạ,/bồn chồn bước đi
    Áo chàm/đưa buổi phân li
    Cầm tay nhau/biết nói gì/hôm nay…
    Tiếng ai tha thiết/bên cồn
    Bâng khuâng trong dạ,/bồn chồn bước đi
    Áo chàm/đưa buổi phân li
    Cầm tay nhau/biết nói gì/hôm nay…
    1. Thể thơ lục bát
    - Mô hình âm luật hoàn chỉnh
    - Có khả năng thể hiện được những tinh hoa của ngôn ngữ dân tộc.
    - Mục đích thể hiện tình cảm, tấm lòng
     Được sử dụng rộng rãi
    2. Song thất lục bát
    Tiếng thứ
    Ngòi đầu cầu nước trong như lọc,
    Đường bên cầu cỏ mọc còn non.
    Đưa chàng lòng dặc dặc buồn,
    Bộ khôn bằng ngựa, thủy khôn bằng thuyền
    (Đoàn Thị Điểm, Chinh phụ ngâm)
    Ngòi đầu cầu nước trong như lọc,
    Đường bên cầu cỏ mọc còn non.
    Đưa chàng lòng dặc dặc buồn,
    Bộ khôn bằng ngựa, thủy khôn bằng thuyền
    Ngòi đầu cầu nước trong như lọc,
    Đường bên cầu cỏ mọc còn non.
    Đưa chàng lòng dặc dặc buồn,
    Bộ khôn bằng ngựa, thủy khôn bằng thuyền
    Ngòi đầu cầu/nước trong như lọc,
    Đường bên cầu/cỏ mọc còn non.
    Đưa chàng/lòng dặc dặc buồn,
    Bộ khôn bằng ngựa,/thủy khôn bằng thuyền
    Ngòi đầu cầu/nước trong như lọc,
    Đường bên cầu/cỏ mọc còn non.
    Đưa chàng/lòng dặc dặc buồn,
    Bộ khôn bằng ngựa,/thủy khôn bằng thuyền
    2. Song thất lục bát
    Tiếng thứ
    Nhớ từ thuở / đăng khoa ngày trước
    Vẫn sớm hôm / tôi bác cùng nhau
    Kính yêu / từ trước / đến sau
    Trong khi gặp gỡ / khác đâu duyên trời.
    (Nguyễn Khuyến,
    Khóc Dương Khuê)
    - Thích hợp để diễn tả những tâm trạng buồn triền miên, ít biến động.
    - Song thất ổn định + lục bát linh hoạt = lặp chu kì
    3. Các thể ngũ ngôn Đường luật
    Chữ thứ
    Niêm
    Niêm
    Vằng vặc/ bóng thuyền quyên
    Mây quang/ gió bốn bên
    Nề cho/ trời đất trắng
    Quét sạch/ núi sông đen
    ……
    Chữ thứ

    Niêm và đối
    Tiếng
    Niêm
    Niêm
    Đối
    Đối
    Dòng 4
    Dòng 3
    Dòng 2
    Dòng 1
    T
    T
    T
    T
    Vần
    B
    B
    B
    B
    B
    B
    T
    T
    Vần
    7
    6
    1
    2
    5
    3
    4
    Ông đứng làm chi đó hỡi ông ?
    Trơ trơ như đá vững như đồng.
    Đêm ngày gìn giữ cho ai đó?
    Non nước đầy vơi có biết không?
    Ông đứng làm chi đó/hỡi ông ?
    Trơ trơ như đá/vững như đồng.
    Đêm ngày gìn giư/cho ai đó?
    Non nước đầy vơi/có biết không?
    3. Các thể thất ngôn Đường luật
    * Thất ngôn
    tứ tuyệt
    Ông đứng làm chi đó/hỡi ông ?
    Trơ trơ như đá/vững như đồng.
    Đêm ngày gìn giư/cho ai đó?
    Non nước đầy vơi/có biết không?
    Tiếng
    Niêm
    Đối
    Đối
    Dòng 4
    Dòng 3
    Dòng 2
    Dòng 1
    T
    T
    T
    T
    Vần
    B
    B
    B
    B
    B
    B
    T
    T
    Vần
    7
    6
    1
    2
    5
    3
    4
    Niêm
    Niêm
    3. Các thể thất ngôn Đường luật
    Thân em vừa trắng lại vừa tròn
    Bảy nổi ba chìm với nước non
    Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
    Mà em vẫn giữ tấm lòng son
    Thân em vừa trắng/lại vừa tròn
    Bảy nổi ba chìm/với nước non
    Rắn nát mặc dầu/tay kẻ nặn
    Mà em vẫn giữ/tấm lòng son
    Niêm
    Niêm
    Niêm

    Niêm và đối
    Niêm
    * Thất ngôn
    tứ tuyệt

    Niêm và đối
    Tiếng
    7
    6
    5
    4
    3
    2
    1
    Niêm
    Niêm
    Đối
    Đối
    Niêm
    Niêm
    Vần
    Vần
    Vần
    Vần
    Vần
    T
    T
    T
    T
    B
    B
    B
    B
    B
    B
    T
    T
    B
    B
    B
    B
    B
    B
    T
    T
    T
    T
    T
    T
    Dòng 1
    Dòng 2
    Dòng 3
    Dòng 5
    Dòng 4
    Dòng 6
    Dòng 7
    Dòng 8
    * Thất ngôn bát cú
    QUA ĐÈO NGANG
    Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà,
    Cỏ cây chen đá, lá chen hoa.
    Lom khom dưới núi, tiều vài chú,
    Lác đác bên sông, chợ mấy nhà.
    Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc,
    Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia,
    Dừng chân đứng lại, trời, non, nước,
    Một mảnh tình riêng, ta với ta.
    Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà,
    Cỏ cây chen đá, lá chen hoa.
    Lom khom dưới núi, tiều vài chú,
    Lác đác bên sông, chợ mấy nhà.
    Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc,
    Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia,
    Dừng chân đứng lại, trời, non, nước,
    Một mảnh tình riêng, ta với ta.
    Bước tới Đèo Ngang,/bóng xế tà,
    Cỏ cây chen đá,/lá chen hoa.
    Lom khom dưới núi,/tiều vài chú,
    Lác đác bên sông,/chợ mấy nhà.
    Nhớ nước đau lòng,/con quốc quốc,
    Thương nhà mỏi miệng,/cái gia gia,
    Dừng chân đứng lại,/trời,/non,/nước,
    Một mảnh tình riêng,/ta với ta.
    Bước tới Đèo Ngang,/bóng xế tà,
    Cỏ cây chen đá,/lá chen hoa.
    Lom khom dưới núi,/tiều vài chú,
    Lác đác bên sông,/chợ mấy nhà.
    Nhớ nước đau lòng,/con quốc quốc,
    Thương nhà mỏi miệng,/cái gia gia,
    Dừng chân đứng lại,/trời,/non,/nước,
    Một mảnh tình riêng,/ta với ta.
    (Bà Huyện Thanh Quan)
    Liên thơ
    Đối
    Đối
    Đối
    Bước tới Đèo Ngang,/bóng xế tà,
    Cỏ cây chen đá,/lá chen hoa.
    Lom khom dưới núi,/tiều vài chú,
    Lác đác bên sông,/chợ mấy nhà.
    Nhớ nước đau lòng,/con quốc quốc,
    Thương nhà mỏi miệng,/cái gia gia,
    Dừng chân đứng lại,/trời,/non,/nước,
    Một mảnh tình riêng,/ta với ta.

    Bước tới Đèo Ngang,/bóng xế tà,
    Cỏ cây chen đá,/lá chen hoa.
    Lom khom dưới núi,/tiều vài chú,
    Lác đác bên sông,/chợ mấy nhà.
    Nhớ nước đau lòng,/con quốc quốc,
    Thương nhà mỏi miệng,/cái gia gia,
    Dừng chân đứng lại,/trời,/non,/nước,
    Một mảnh tình riêng,/ta với ta.
    T B T
    B T B
    B T B
    T B T
    T B T
    B T B
    B T B
    T B T

    QUA ĐÈO NGANG
    (Bà Huyện Thanh Quan)
    Niêm thơ

    B
    B

    B
    B

    B
    B

    B
    B

    B
    B
    T
    T
    T
    T
    T
    T
    T
    T
    T B T
    T B T
    1
    2
    3
    4
    5
    6
    7
    8
    2
    3
    4
    5
    6
    7
    8
    1
    Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm
    Heo hút cồn mây súng ngửi trời
    Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống
    Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi
    Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm
    Heo hút cồn mây súng ngửi trời
    Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống
    Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi
    Dốc lên khúc khuỷu/dốc thăm thẳm
    Heo hút cồn mây/súng ngửi trời
    Ngàn thước lên cao,/ngàn thước xuống
    Nhà ai Pha Luông/mưa xa khơi
    Dốc lên khúc khuỷu/dốc thăm thẳm
    Heo hút cồn mây/súng ngửi trời
    Ngàn thước lên cao,/ngàn thước xuống
    Nhà ai Pha Luông/mưa xa khơi
    (Quang Dũng, Tây Tiến)
    3. Các thể thất ngôn Đường luật
    Ví dụ
    B T B
    T B T
    T B T
    B B B
    III. CÁC THỂ THƠ HIỆN ĐẠI
    (Nguyễn Du, Truyện Kiều )
    Trăm năm/trong cõi/người ta
    Chữ tài chữ mệnh/khéo là ghét nhau
    Trải qua/một cuộc/bể dâu
    Những điều trông thấy/mà đau đớn lòng
    Mình về / mình có nhớ ta
    Mười lăm năm ấy / thiết tha mặn nồng.
    Mình về / mình có nhớ không
    Nhìn cây nhớ núi,/ nhìn sông nhớ nguồn?
    (Tố Hữu ,Việt Bắc)
    Xuân Quỳnh, Sóng
    Khuyết danh, Mặt trăng
    Ôi con sóng / ngày xưa
    Và ngày sau / vẫn thế
    Nỗi khát vọng/ tình yêu
    Bồi hồi / trong ngực trẻ

    Trước muôn trùng/sóng bể
    Em nghĩ về /anh,/ em
    Em nghĩ về /biển lớn
    Từ nơi nào /sóng lên
    III. CÁC THỂ THƠ HIỆN ĐẠI
    Vằng vặc/ bóng thuyền quyên
    Mây quang /gió bốn bên
    Nề cho /trời đất trắng
    Quét sạch /núi sông đen
    Có khuyết /nhưng tròn mãi
    Tuy già /vẫn trẻ lên
    Mảnh gương chung /thế giới
    Soi rõ:/ mặt hay,/hèn.
    III. CÁC THỂ THƠ HIỆN ĐẠI
    Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm
    Heo hút cồn mây súng ngửi trời
    Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống
    Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi
    Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm
    Heo hút cồn mây súng ngửi trời
    Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống
    Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi
    Dốc lên khúc khuỷu/dốc thăm thẳm
    Heo hút cồn mây/súng ngửi trời
    Ngàn thước lên cao,/ngàn thước xuống
    Nhà ai Pha Luông/mưa xa khơi
    Dốc lên khúc khuỷu/dốc thăm thẳm
    Heo hút cồn mây/súng ngửi trời
    Ngàn thước lên cao,/ngàn thước xuống
    Nhà ai Pha Luông/mưa xa khơi
    (Quang Dũng, Tây Tiến)
    B T B
    T B T
    T B T
    B B B

    Sáng mát trong như sáng năm xưa
    Gió thổi mùa thu hương cốm mới
    Tôi nhớ nhũng ngày thu đã xa

    Sáng chớm lạnh trong lòng Hà Nội
    Những phố dài xao xác hơi may
    Người ra đi đầu không ngoảnh lại
    Sau lưng thềm nắng lá rơi đầy
    *****
    ĐẤT NƯỚC
    …..
    Ông trời
    Mặc áo giáp đen
    Ra trận
    Muôn nghìn cây mía
    Múa gươm
    Kiến
    Hành quân
    Đầy đường
    Lá khô
    Gió cuốn
    Bụi bay
    Cuồn cuộn
    Cỏ gà rung tai
    Nghe



    Bụi tre
    Tần ngần
    Gỡ tóc
    Hàng bưởi
    Đu đưa
    Bế lũ con
    Đầu tròn
    Trọc lốc
    Chớp
    Rạch ngang trời Khô khốc
    Sấm
    Ghé xuống sân Khanh khách
    Cười…




    mưa
    III. CÁC THỂ THƠ HIỆN ĐẠI

    Quê hương là gì hở mẹ
    Mà cô giáo dạy phải yêu
    Quê hương là gì hở mẹ
    Ai đi xa cũng nhớ nhiều
    (Đỗ Trung Quân - Quê Hương)
    Hôm nay đi chùa Hương
    Hoa cỏ mờ hơi sương
    Cùng thầy me em dậy
    Em vấn đầu soi gương
    (Nguyễn Nhược Pháp - Em đi chùa Hương)
    III. CÁC THỂ THƠ HIỆN ĐẠI
    Xuân đương tới, nghĩa là xuân đương qua,
    Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già,
    Mà xuân hết, nghĩa là tôi cũng mất.
    Lòng tôi rộng,nhưng lượng trời cứ chật,
    Không cho dài thời trẻ của nhân gian,
    Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn,
    Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại !
    (Xuân Diệu- Vội vàng)
    III. CÁC THỂ THƠ HIỆN ĐẠI
    Người đẹp trông như tuyết, chạm vào thấy nóng
    Người đẹp trông như lửa, sờ vào thấy mát
    Người không khát - nhìn người đẹp cũng khát
    Người không đói - nhìn người đẹp cũng đói Người muốn chết- nhìn người đẹp
    lại không muốn chết nữa
     Ơ! Người đẹp như là ước mơ treo trước mắt
    mọi người!
    Người đẹp (Lò Ngân Sủn)
     CÁC THỂ THƠ HIỆN ĐẠI
    * Tiếp nối, dựa vào luật của thơ truyền thống
    * Có biến đổi , cách tân nhiều
    * Thể thơ đa dạng, phong phú
    * Chú trọng cảm xúc
    * Chú trọng cảm xúc
    *Thể thơ đa dạng, phong phú
    *Tiếp nối, dựa vào luật của
    thơ truyền thống
    Có biến đổi , cách tân nhiều
    Hiện đại
    Truyền thống
    Chú trọng niêm luật ,
    có tính quy phạm
    Thể thơ quy định
    Ảnh hưởng văn học
    Trung Quốc
    - Phá vỡ tính quy phạm
    luyện tập
    Trống Tràng thành lung lay bóng nguyệt,
    Khói Cam Tuyền mờ mịt thức mây,
    Chín lần gươm báu trao tay
    Nửa đêm truyền hịch định ngày xuất chinh
    a)
    Trống Tràng thành lung lay bóng nguyệt,
    Khói Cam Tuyền mờ mịt thức mây,
    (Đoàn Thị Điểm, Chinh phụ ngâm)
    Trống Tràng thành lung lay bóng nguyệt,
    Khói Cam Tuyền mờ mịt thức mây,
    Trống Tràng thành/lung lay bóng nguyệt,
    Khói Cam Tuyền/mờ mịt thức mây,
    Bước tới Đèo Ngang,/bóng xế tà,
    Cỏ cây chen đá,/lá chen hoa.
    (Bà Huyện Thanh Quan, Qua Đèo Ngang)
    (Đoàn Thị Điểm, Chinh phụ ngâm)
    *Về nhà
     
    Gửi ý kiến
    print

    Nhấn Esc để đóng