TiẾT 43- BÀI 20
NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÊ SƠ (1428 - 1527)
III - TÌNH HÌNH VĂN HÓA, GIÁO DỤC
LỊCH SỬ 7
1/ Tình hình giáo dục và khoa cử
Vì sao nói :Nhà Lê rất quan tâm đến giáo dục?
- Dựng lại Quốc Tử Giám ở Kinh thành.
- Mở nhiều trường học ở đạo, phủ, mở các khoa thi.
- Mọi người đều có thể đi học, đi thi (trừ kẻ phạm tội và làm nghề ca hát).
- Nội dung học tập, thi cử là các sách của đạo Nho.
Nội dung học tập thi cử thời Lê sơ là gì?
Phật giáo, Đạo giáo bị hạn chế, tôn sùng Nho giáo.
Tình hình thi cử thời Lê sơ được tổ chức ra sao ?
- Thi cử chặt chẽ qua 3 kì thi: thi Hương, Hội, Đình.
Thời Lê Sơ muốn làm Quan thì phải qua thi rồi mới được bổ nhiệm vào các chức Quan.
Em biết gì về 3 kỳ thi trên?
Thi Hương: Được tổ chức ở các Đạo, Lộ nếu đỗ gọi là Hương Cống, Sinh Đồ, (thời Lê ) Cử Nhân, Tú Tài (thời Nguyễn)
Thi Hội: Tổ chức ở Kinh Đô nếu đỗ sẽ được döï kỳ thi Đình để chọn phân hạng Tiến Sĩ (Trạng Nguyên, Bảng Nhãn, Thám Hoa)
Ai đỗ Tiến Sĩ sẽ được ban Mũ, Áo, Phẩm Tước, được vinh qui bái tổ, khắc tên vào bia đá đặt trong Văn Miếu – Quốc Tử Giám.
1/ Tình hình giáo dục và khoa cử
Trạng nguyên nhận áo mũ về quê
Các tiến sĩ trong lễ xướng danh
* Từ 1428 - 1527 tổ chức 26 khoa thi lấy đỗ 989 Tiến Sĩ, 20 Trạng Nguyên. Riêng thời Vua Lê Thánh Tông (1460- 1497 ) tổ chức 12 kì thi lấy đỗ 501 Tiến Sĩ, 9 Trạng Nguyên.
Bia tiến sĩ dựng trong Văn Miếu nhằm mục đích gì ?
- Thể hiện sự quan tâm của nhà nước trong học tập và thi cử. Bia tiến sĩ coi là tài sản quốc gia, thể hiện truyền thống hiếu học, tôn vinh người hiền tài của dân tộc.
Với nhiều biện pháp quan tâm đến giáo dục
thời Lê sơ đã thu được các
thành tựu gì?
1/ Tình hình giáo dục và khoa cử
Em có nhận xét gì về tình hình giáo dục, khoa cử thời Lê sơ ?
-Tổ chức quy củ, chặt chẽ, đào tạo nhiều quan lại, phát hiện nhiều nhân tài cho đất nước.
1/ Tình hình giáo dục và khoa cử
2/ Văn học, khoa học, nghệ thuật:
a/ Văn học
- Văn học chữ Hán chiếm ưu thế, coù nhiều tập văn thơ nổi tiếng: Quân Trung Từ mệnh tập, Bình Ngô Đại Cáo, Quỳnh Uyển cửu ca ….
- Văn học chữ Nôm giữ vai trò quan trọng: Quốc Âm Thi Tập, Hồng Đức quốc âm thi tập…
Những thành tựu
nổi bật về văn học Thời Lê Sơ ?
Em có nhận xét gì về
nội dung văn học thời
Lê sơ ?
- Đều có nội dung yêu nước sâu sắc, thể hiện niềm tự hào dân tộc, khí phách anh hùng và tinh thần bất khuất của dân tộc.
=> Văn học có nội yêu nước sâu sắc: Bình Ngô Đại cáo, Quân trung từ mệnh tập ….
b/ Khoa học :
- Sử học: Đại Việt sử kí toàn thư …..
Địa lí: Dư địa chí ….
Y học: Bản thảo thực vật toát yếu…
Toán học: Đại thành toán pháp…..
Em hãy kể tên những thành tựu khoa học nhà Lê sơ đã đạt được?
2/ Văn học, khoa học, nghệ thuật:
c/ Nghệ thuật :
Nghệ thuật sân khấu bao gồm những thể loại nào?
- Nghệ thuật sân khấu: Ca, múa, chèo, tuồng …được phục hồi và phát triển.
2/ Văn học, khoa học, nghệ thuật:
Hát chèo
Đấu vật
Múa rối nước
c/ Nghệ thuật :
- Nghệ thuật sân khấu: Ca, múa, chèo, tuồng …được phục hồi và phát triển.
Nghệ thuật điêu khắc, kiến trúc có gì đặc sắc?
- Nghệ thuật điêu khắc: Phong cách khoái đồ sộ, kĩ thuật điêu luyện: Cung điện Lam Kinh (Thanh Hoá)
2/ Văn học, khoa học, nghệ thuật:
Bài 20: NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÊ SƠ ( 1428-1527) (Tiếp theo)
IV. Hướng dẫn tự đọc có hướng dẫn
MỘT SỐ DANH NHÂN VĂN HÓA XUẤT SẮC CỦA DÂN TỘC.
1. Nguyễn Trãi:( 1380-19.9.1442)
Là một trong những danh nhân văn hoá và nhà văn nổi tiếng thế giới. Xuất thân trong một gia đình quý tộc.cha là nhà văn nổi tiếng xuất sắc thời Trần Hồ.ông ngoại Trần Nguyên Đán là tể tướng cuối triều Trần.Ông là nhà văn nhà chính trị ,nhà ngoại giao,nhà tư tưởng, nhà sử học ,địa lý học…về hoạt động xã hội ông tham gia kháng chiến chống quân Minh là khai quốc công thần. Cuộc đời Nguyễn Trãi chịu thảm án Lệ Chi viên sau này đã được Lê Thánh Tông giải oan( lòng ức Trai sáng như sao khuê -Lê Thánh Tông)
Nổi tiếng với Quân trung từ mệnh sử dụng đao bút như một thứ vũ khí lợi hại góp phần làm suy yếu tinh thần quân địch.Bình Ngô…là một áng thiên cổ hùng văn.Ức Trai thi tập với 105 bài viết bằng chữ hán ,Quốc âm thi tập 254 bài viết bằng chữ nôm. thể hiện sự phá cách cách tân,mở rộng cảm quan sáng tác thơ ca đặc biệt trong cách diễn tả thiên nhiên và nội tâm con người bằng ngqôn ngữ và tâm hồn dân tộc.
Ông là hiện thân cho bước chuyển giao thời đại từ Phật giáo Lý –Trần sang nho giáo,người đặt nền móng tư tưởng –văn học nghệ thuật cho thời đại Nho giáo thịnh trị,đặc biệt trong buổi đầu le lói ánh sáng hào quang của tinh thần phục hưng và ý nghĩa nhân văn.Đánh giá những đóng góp xuất sắc đa dạng của Nguyễn Trãi và sự phát triển của giá trị nhân văn nhân loại năm 1980 UNESCO đã ghi nhận ông là danh nhân văn hoá thế giới
1. Nguyễn Trãi (1380-1442)
Qua nhận xét trên, em hãy nêu những đóng góp của Nguyễn Trãi đối với đất nước ta lúc bấy giờ?
Nguyễn Trãi (1380-1442), tự là Ức Trai, con của Nguyễn Phi Khanh, vốn gốc làng Chi Ngại, huyện Phượng Nhỡn ( nay thuộc Chí Linh - Hải Dương ), nhưng đã di cư sang làng Ngọc Ổi ( sau đổi tên thành Nhị Khê ) huyện Thượng Phúc ( nay là huyện Thường Tín-Hà Nội ).
“Ức Trai đương lúc Thái Tổ mới sáng nghiệp, theo về Lỗi Giang. Trong thì bàn kế hoạch nơi màn trướng, ngoài thì thảo văn thư dụ hàng các thành. Văn chương tiên sinh làm vẻ vang cho nước, lại được vua tin, quý trọng”
(Lê Thánh Tông-Con người và sự nghiệp)
- Nguyễn Trãi là nhà chính trị, quân sự tài ba, anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới
- Tỏc ph?m: Quõn trung t? m?nh t?p, Bỡnh Ngụ d?i cỏo, Qu?c õm thi t?p...
- Cả cuộc đời ông luôn nêu cao lòng nhân nghĩa, yêu nước thương dân.
Lam Sơn thực lục
Qua một số tác phẩm thơ văn trên, em có nhận xét gì về con người Nguyễn Trãi
Bình Ngô Đại Cáo
Quốc âm thi tập
1. Nguyễn Trãi (1380-1442)
Bài 20: NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÊ SƠ ( 1428-1527) (Tiếp theo)
IV. Hướng dẫn tự đọc có hướng dẫn
MỘT SỐ DANH NHÂN VĂN HÓA XUẤT SẮC CỦA DÂN TỘC.
2. Lê Thánh Tông nhà thơ hùng tài đại lược(1442-1497)
Tên thật là Lê Tư Thành ,huý là Hạo ,hiệu là thiên Nam Động Chủ và Đạo Am chủ nhân.ông sinh ngày 20-7 năm nhâm tuất niên hiệu Đại Bảo thứ 3.Ông ở ngôi 38 năm với 2niên hiệu Quang Thuận (1460-1469), Hồng Đức (1470-1497)
trị quốc đã áp dụng thành công 2 chữ Pháp –Lễ.Đặc biệt là bộ phận quan lại cầu nối giữa nhà vua và dân chúng.Là người định ra lệ thi Hương và năm 1463mowr kỳ thi hội đầu tiên,đặt lệ 3 năm mở một khoa thi
Tượng vua Lê Thánh Tông
Bản đồ Thăng Long thời Hồng Đức
Bia tiến sĩ ở Văn Miếu - Quốc tử giám
Bài 20: NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÊ SƠ ( 1428-1527) (Tiếp theo)
IV. Hướng dẫn tự đọc có hướng dẫn
MỘT SỐ DANH NHÂN VĂN HÓA XUẤT SẮC CỦA DÂN TỘC.
3. Ngô Sĩ Liên: nhà sử gia lừng danh
Hiện chưa rõ năm sinh năm mất của ông.Quê quán;thôn Chúc Sơn,Ngọc Sơn ,Chương Mỹ –Hà Tây.Đỗ tiến sĩ khoa Nhâm tuất 1442 dưới triều Lê Thái Tông.Làm quan đến chức Lễ bộ hữu thị lang kiêm quốc tử giám tư nghiệp kiêm quốc sử quán tu soạn(phụ trách giáo dục cấp đại học.Đại Việt sử ký toàn thư là bộ sử cổ nhất còn giữ được.sử chép từ thời Hồng Bàng đến thời kỳ ông đang sống.cách biên soạn độc đáo:ông giữ lại những gì tinh tuý của các bộ sử cũ,thêm các sự kiên theo qua điểm mới với những nhận định đánh giá khách quân và sâu sắc VD như đánh giá về cuộc khởi nghĩa 2 Bà Trưng.về Lê Lợi.ngoài ra bộ sử còn toát lên tinnh thần tự hào dân tộc,nêu cao sứ mệnh thiêng liêng của các vua hiền tôi sáng.Ông là một nhà sử học chân chính dũng cảm rất chân thực
Bài 20: NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÊ SƠ ( 1428-1527) (Tiếp theo)
IV. Hướng dẫn tự đọc có hướng dẫn
MỘT SỐ DANH NHÂN VĂN HÓA XUẤT SẮC CỦA DÂN TỘC.
4. Trạng Lường Lương Thế Vinh
giáo viên trình bày những nét nổi bật về Lương Thế Vinh: có trí tụê uyên bác trên nhiều lĩnh vực nhất là toán học :với tác phẩm “Đại thành toán pháp “được sử dụng trong thi cử suốt 450 năm….
*Sau khi các nhóm trình bày xong giáo viên nhận xét các phần thi đánh giá chung và cho điểm.cần khuyến khích các ý tưởng sáng tạo, những nguồn tài liệu mới về các nhân
Chân thành cám ơn qúy thầy cô
và các em học sinh