3. BỘ DƠI:
II. Một số bộ thú:
Sống trên cây
Sống trong hang động, kẽ đá
Sống trong lá
Sống ở nhà hoang, chùa
Dơi thường sống ở đâu?
Quan sát hình 49.1, đọc thông tin SGK trả lời câu hỏi:
- Nêu đặc điểm cấu tạo ngoài của dơi thích nghi với đời sống bay?
A- Cấu tạo ngoài của dơi
1. Cánh tay; 2. Ống tay; 3. Bàn tay; 4. Ngón tay
Chi trước biến đổi thành cánh da, màng cánh rộng, thân ngắn, hẹp
Có cách bay thoăn thoắt, thay hướng đổi chiều linh hoạt.
Chân yếu có tư thế bám vào cành cây treo ngược cơ thể. Khi bay chân rời vật bám, tự buông mình từ cao.
So sánh Cánh dơi và cánh chim
So sánh Cánh dơi và cánh chim ?
Giống nhau : Cơ quan tương đồng ( cơ quan cùng nguồn ) là cơ quan nằm ở những vị trí tương ứng trên cơ thể của các loài khác nhau, có cùng nguồng gốc trong quá trình phát triển phôi thai cho nên có kiểu cấu tạo giống nhau. Vì vậy cánh dơi và cánh chim là cơ quan tương đồng
Khác nhau: -Chi trước biến thành cánh
- Cánh dơi là một màng da rộng, phủ long mao thưa, mềm mại, nối liền cánh tay, ống tay, các xương bàn và các xương ngón với mình, chi sau và đuôi
Mắt dơi không tinh, kiếm ăn về ban đêm tại sao khi bay dơi không va vào các chướng ngại vật?
- Đặc điểm bộ răng của dơi thích nghi với chế độ ăn sâu bọ: Răng nhọn sắc dễ phá vỡ vỏ kitin của sâu bọ.
-
Quan sát hình 49.1, đọc thông tin thảo luận nhóm trả lời câu hỏi:
1. Đặc điểm cấu tạo ngoài của dơi thích nghi với đời sống bay? Mô tả cách bay của dơi?
2. Dơi có cách cất cánh như thế nào?
A- Cấu tạo ngoài của dơi
1. Cánh tay; 2. Ống tay;
3. Bàn tay; 4. Ngón tay
Cách bay của dơi: Dơi có màng cách rộng, thân ngắn nên có cách bay thoăn thoắt, thay hướng đổi chiều một cách linh hoạt
B- Chân dơi yếu, bám chặt vào cành cây. Khi bắt đầu bay dơi chỉ cần rời vật bám
1. Đặc điểm cấu tạo ngoài của dơi thích nghi với đời sống bay? Mô tả cách bay của dơi?
A- Cấu tạo ngoài của dơi
1. Cánh tay; 2. Ống tay;
3. Bàn tay; 4. Ngón tay
Cách bay của dơi: Dơi có màng cách rộng, thân ngắn nên có cách bay thoăn thoắt, thay hướng đổi chiều một cách linh hoạt
B- Chân dơi yếu, bám chặt vào cành cây. Khi bắt đầu bay dơi chỉ cần rời vật bám
1. Chi trước biến đổi thành cánh da, màng cánh rộng, thân ngắn, hẹp nên có cách bay thoăn thoắt, thay hướng đổi chiều linh hoạt.
A- Cấu tạo ngoài của dơi
1. Cánh tay; 2. Ống tay;
3. Bàn tay; 4. Ngón tay
Cách bay của dơi: Dơi có màng cách rộng, thân ngắn nên có cách bay thoăn thoắt, thay hướng đổi chiều một cách linh hoạt
B- Chân dơi yếu, bám chặt vào cành cây. Khi bắt đầu bay dơi chỉ cần rời vật bám
2. Dơi có cách cất cánh như thế nào?
2. Chân yếu có tư thế bám vào cành cây treo ngược cơ thể. Khi bay chân rời vật bám, tự buông mình từ cao.
- Tại sao Dơi biết bay như chim nhưng lại được xếp vào lớp thú?
- Dơi được xếp vào lớp thú vì dơi đẻ con và nuôi con bằng sữa. Thân dơi có lông mao thưa.
- Dơi còn biểu hiện gần thú bậc thấp: Con non yếu, bán cầu não nhỏ, nhẵn.
- Dơi xứ lạnh hàng năm bay về phương Nam tránh rét, rồi mùa hè lại quay về quê cũ. Dơi có hiện tượng ngủ đông trong các hang động, gác chuông nhà thờ,… khi nhiệt độ môi trường xuống thấp. Lúc này hoạt động của cơ thể Dơi giảm xuống để tiết kiệm năng lượng và Dơi có thể không cần ăn vẫn có thể sống trong thời gian này.
Tiết 53-Bài 49: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ (tt) BỘ DƠI VÀ BỘ CÁ VOI
I. Bộ dơi:
- Đại diện: Dơi ăn quả và dơi ăn sâu bọ
- Kiếm ăn về đêm
- Dơi là loài thú có cấu tạo thích nghi với đời sống bay:
+ Có màng cánh rộng, thân ngắn và hẹp nên có cách bay thoăn thoắt.
+ Chân yếu có tư thế bám vào cành cây treo ngược cơ thể. Khi bắt đầu bay chân rời vật bám, tự buông mình từ cao.
- Bộ răng nhọn dễ dàng phá vỏ kitin của sâu bọ.
3. BỘ DƠI:
- Dơi còn biểu hiện gần thú bậc thấp: Con non yếu, bán cầu não nhỏ, nhẵn.
II. Một số bộ thú:
II. Bộ cá voi:
- Kể tên các đại diện trong bộ cá voi? chúng thường sống ở đâu?
Cá heo
Cá nhà táng
Cá voi xanh
Tiết 53-Bài 49: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ (tt) BỘ DƠI VÀ BỘ CÁ VOI
I. Bộ dơi:
- Bộ cá voi có đặc điểm cấu tạo ngoài như thế nào thích nghi với đời sống ở nước?
- Thân hình thoi lông tiêu biến, có lớp mỡ dưới da, chi trước biến thành vây, chi sau tiêu giảm.
II. Bộ cá voi:
Tiết 53-Bài 49: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ (tt) BỘ DƠI VÀ BỘ CÁ VOI
I. Bộ dơi:
- Thức ăn của cá voi?
- Tôm, cá, động vật nhỏ.
- Cách di chuyển của cá voi?
- Uốn mình theo chiều dọc.
II. Bộ cá voi:
Tiết 53-Bài 49: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ (tt) BỘ DƠI VÀ BỘ CÁ VOI
I. Bộ dơi:
- Tại sao cá voi có cơ thể nặng nề, vây ngực nhỏ nhưng nó vẫn di chuyển dễ dàng trong nước?
- Cá voi có thể di chuyển dễ dàng trong nước vì nó có cấu tạo của xương vây giống chi trước (có xương cánh tay, xương ống tay, xương bàn và các xương ngón). Cơ thể hình thoi. Có lớp mỡ dưới da dày.
II. Bộ cá voi:
Tiết 53-Bài 49: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ (tt) BỘ DƠI VÀ BỘ CÁ VOI
I. Bộ dơi:
- Nêu đặc điểm chi trước và chi sau của bộ cá voi?
- Em có suy nghĩa gì về tổ tiên của cá voi?
- Lớp mỡ dưới da rất dày có ý nghĩa gì?
- Trong giới động vật loài động vật nào có kích thước lớn nhất?
II. Bộ cá voi:
Tiết 53-Bài 49: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ (tt) BỘ DƠI VÀ BỘ CÁ VOI
I. Bộ dơi:
- Cấu tạo bộ răng của chúng ra sao?
- Mô tả cách lấy thức ăn của cá voi.
- Hiện nay cá voi gặp những trở ngại gì trong cuộc sống?
- Không có răng lọc mồi bằng các khe tấm sừng miệng, cá voi há miệng nước mang thức ăn vào miệng.
II. Bộ cá voi:
Tiết 53-Bài 49: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ (tt) BỘ DƠI VÀ BỘ CÁ VOI
I. Bộ dơi:
- Cá voi sống theo đàn, đẻ mỗi lứa 1 con dài tới 7m, sau 2-3 năm mới lại đẻ, cá voi con bú mẹ khoảng 7 tháng, sau 3 năm mới trưởng thành.
II. Bộ cá voi:
Tiết 53-Bài 49: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ (tt) BỘ DƠI VÀ BỘ CÁ VOI
I. Bộ dơi:
Cá Voi thích nghi với đời sống ở nước :
- Cơ thể hình thoi, cổ ngắn không phân biệt với thân
- Lông tiêu biến
- Lớp mỡ dưới da rất dày
- Chi trước biến thành chi bơi dạng bơi chèo.
- Vây đuôi nằm ngang, bơi bằng cách uốn mình theo chiều dọc.
4. Bộ cá voi:
Ghép cho phù hợp
Cơ thể nhẹ, dễ nổi trong nước
Giảm sức cản của nước khi bơi
Quạt nước khi di chuyển…
Giảm ma sát với môi trường nước
b
d
a
c
Ghép cho phù hợp
a. Cơ thể nhẹ, dễ nổi trong nước
b. Giảm sức cản của nước khi bơi
c. Quạt nước khi di chuyển
d. Giảm ma sát với môi trường nước
1. Thông tin thêm Cá voi xanh
- Đẻ con non khỏe, có một đôi tuyến vú nằm trong túi ở mỗi bên háng.
- Hô hấp bằng phổi, phổi lớn có nhiều phế nang nên có thể lặn sâu.
- Bán cầu não lớn, nhiều nếp nhăn, nhiều biểu hiện rất tinh khôn, thính giác tốt, thị giác và khứu giác kém.
4. Bộ cá voi:
Nêu đặc điểm phân biệt cá heo và cá voi
Cá voi
4. Bộ cá voi:
- Đại diện: Cá Voi, cá heo
- Sống ở biển ôn đới và biển lạnh.
- Cá Voi thích nghi với đời sống ở nước:
+ Cơ thể hình thoi, cổ ngắn
+ Lông tiêu biến
+ Lớp mỡ dưới da dày
+ Chi trước biến thành bơi chèo.
- Vây đuôi nằm ngang, bơi bằng cách uốn mình theo chiều dọc.
II. Một số bộ thú:
- Cá voi sống theo đàn, đẻ mỗi lứa 1 con dài tới 7m, sau 2-3 năm mới lại đẻ, cá voi con bú mẹ khoảng 7 tháng, sau 3 năm mới trưởng thành-> Số lượng loài ít, cần được bảo vệ.
- Hiện nay cá voi gặp những trở ngại gì trong cuộc sống?
Ô nhiễm môi trường
Nạn săn bắt cá voi, cá heo
- Em biết gì về loài cá heo?
Để bảo vệ môi trường, bảo vệ Bộ cá voi chúng ta cần làm gì?
Không xả rác, các chất độc hại xuống nước để bảo vệ môi trường biển.
Cấm săn bắt cá voi, cá heo trái phép.
Tuyên truyền mọi người cùng bảo vệ môi trường và các loài cá voi.
1. Chọn những đặc điểm của dơi thích nghi vời đời sống bay lượn:
a. Răng nhọn, sắc
c. Chi trước biến đổi thành cánh da rộng
d. Sống ở hang động, kẽ đá
e. Cánh phủ lông mao thưa
2. Chọn những đặc điểm của cá voi thích nghi vời đời sống ở nước:
Cơ thể hình thoi, cổ ngắn, lông mao tiêu biến
Thở bằng phổi
Chi trước biến thành cánh , lông mao tiêu biến
Chi trước dạng bơi chèo
Lớp mỡ dưới da rất dày
Đẻ con, nuôi con bằng sữa

HÌNH ẢNH MỘT SỐ LOÀI THÚ SỐNG Ở BIỂN
Bò biển