NGỮ VĂN 8
đi bộ ngao du
( Trích Ê-min hay Về giáo dục - Ru-xô)
Tiết 115+116
I. TÌM HIỂU CHUNG:
1. Tác giả, tác phẩm:
Ru-xô (1712-1778) là nhà văn,
nhà triết học, có tư tưởng tiến bộ
nước Pháp ở thế kỉ XVIII.
Ru- xô mồ côi mẹ từ sớm, cha là thợ đồng hồ. Thời thơ ấu, ông chỉ được đi học 2 năm, từ năm 12 đến năm 14 tuổi, sau đó chuyển sang học nghề thợ chạm, bị chủ xưởng chửi mắng, đánh đập, nên bỏ đi tìm cuộc sống tự do, ông phải lang thang, phiêu bạt nhiều nơi, làm nhiều nghề. Nhờ thông minh, biết tự học và sáng tạo ông đã nổi tiếng với khoảng 10 tác phẩm kịch, tiểu thuyết, luận văn, triết học. Ru xô là người khao khát tự do ông đã từng lên án xã hội phong kiến Pháp thế kỉ XVIII làm cho con người nô lệ khổ cực. Chính vì vậy ông bị truy nã khắp nơi. Quan điểm triết học của ông rất tiến bộ: Đề cao con người, đấu tranh cho nền dân chủ, tự do, lên án xã hội đương thời đã chà đạp, nô dịch và làm tha hoá con người. Hơn 10 năm sau khi Ru-xô qua đời, ông được an táng tại điện Păng-tê-ông, nơi dành cho những danh nhân vĩ đại nước Pháp.
Điện Panthéon là nơi chôn cất và tôn vinh những nhân vật lịch sử và những người đã làm rạng danh cho nước Pháp.
+ Nh?ng mơ mộng của ngưuời dạo chơi cô độc (1772- 1778)
+ Luận van khoa học và nghệ thuật (1750).
+ Luận về sự bất bỡnh đẳng (1755)
+ Giuy-li hay nàng Hê-lô i-dô mới (tiểu thuyết 1761).
+ Ê-min hay Về giáo dục (tiểu thuyết 1762)
MỘT SỐ TÁC PHẨM CHÍNH
b. Tác phẩm:
b. Tác phẩm:
Xuất xứ : VB trích trong quyển V của tác phẩm Ê-min hay Về giáo dục (1762), nêu lên quan điểm muốn ngao du học hỏi, cần phải đi bộ.
Tác phẩm chia làm 5 quyển tương ứng với 5 giai đoạn:
- Giai đoạn 1: Từ lúc Ê-min ra đời đến lúc 3 tuổi (nhiệm vụ là giáo dục làm sao cho cơ thể em được phát triển theo tự nhiên).
- Giai đoạn 2: Từ Ê-min 4 tuổi đến 12 tuổi ( Nhiệm vụ giáo dục cho Ê-min một số nhận thức bước đầu).
- Giai đoạn 3: Ê-min từ 13 đến 15 tuổi (Trang bị cho Ê-min một số kiến thức khoa học hữu ích từ thực tiễn và thiên nhiên).
- Giai đoạn 4: Ê-min từ 16 đến 20 tuổi ( Ê-min được giáo dục về đạo đức và tôn giáo)
- Giai đoạn 5: Ê-min đã trưởng thành ( Ê-min đi du lịch 2 năm để đạo đức và nghị lực được thử thách)
Di d�o ch�i �� ��y.
Ngưuời điều khiển xe ngựa
ch?y t?ng tr?m du?ng.
Đi đến nơi nào đó để xem xét, mở mang hiểu biết.
- Ngao du :
- Phu trạm:
- Tham quan:
2. Đọc và giải thích từ khó:
3. Thể loại:
- Tiểu thuyết
- PTBĐ : Nghị luận
Tiểu thuyết là một thể loại văn xuôi có hư cấu, thông qua nhân vật, hoàn cảnh, sự việc để phản ánh bức tranh xã hội rộng lớn và những vấn đề của cuộc sống con người, biểu hiện tính chất tường thuật, tính chất kể chuyện bằng ngôn ngữ văn xuôi theo những chủ đề xác định.
4. Bố cục:
3 đoạn,
3
luận
điểm
II. TÌM HIỂU NỘI DUNG VĂN BẢN
1. Lợi ích của việc đi bộ:
- Đi bộ ngao du tạo nên trạng thái tinh thần thoải mái, không bắt buộc, không phụ thuộc.
- Đi bộ ngao du đem lại cơ hội trau dồi kiến thức, hiểu biết.
- Di bộ ngao du cú tỏc d?ng rốn luy?n sức khỏe.
? Luận điểm cần chứng minh của văn bản này là gì ?
Để làm sáng tỏ vấn đề đó, tác giả đã đưa ra những luận điểm chính nào?
a. Đi bộ ngao du tạo nên trạng thái tinh thần thoải mái, không bắt buộc, không phụ thuộc:
- Ta muốn hoạt động nhiều ít là tuỳ.
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN :
- Tùy thích đi, dừng, nghỉ,.. không phụ thuộc thời gian.
Ta ưa đi lúc nào thì đi, ta thích dừng lúc nào thì dừng.
- Ta quan sát khắp nơi, ta quay sang phải, sang trái, ta xem xét tất cả những gì thấy hay hay, ta dừng lại ở tất cả mọi khía cạnh.
? Để làm sáng tỏ luận điểm này, tác giả đã đưa ra luận cứ nào ?
1. Lợi ích của việc đi bộ:
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN :
- Tùy thích đi, dừng, nghỉ,.. không phụ thuộc thời gian.
- Đi theo ý muốn: men sông, dưới bóng mát, hang động, mỏ đá... tự do theo ý thích chủ quan.
Khu rừng
Hang động
Mỏ đá
Dòng sông
Tôi nhìn thấy một dòng sông ư, tôi đi men theo sông, một khu rừng rậm ư, tôi đi vào dưới bóng cây; một hang động ư, tôi đến tham quan; một mỏ đá ư, tôi xem xét các khoáng sản
a. Đi bộ ngao du tạo nên trạng thái tinh thần thoải mái, không bắt buộc, không phụ thuộc.
1. Lợi ích của việc đi bộ:
Tôi chẳng phụ thuộc vào những con ngựa
hay gã phu trạm.
Tôi chẳng cần chọn lối đi có sẵn hay con đường
thuận tiện; tôi đi qua bất cứ nơi nào...;tôi xem tất cả
1. Đi bộ ngao du tạo nên trạng thái tinh thần thoải mái, không bắt buộc, không phụ thuộc:
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN :
Nếu do thời tiết xấu không đi bộ được ... đi ngựa.
- Tùy thích đi, dừng, nghỉ,.. không phụ thuộc thời gian.
- Đi theo ý muốn: men sông, dưới bóng mát, hang động,.. tự do theo ý thích chủ quan.
- Không phụ thuộc: phương tiện, con người, thời tiết,...
? Đi ngao du bằng đi bộ có hơn những cách đi bằng phương tiện khác không ? Em có tán thành cách viết của tác giả không ?
Thảo luận :
? Nhận xét về cách lập luận của tác giả ?
? Với cách lập luận đó thuyết phục người đọc điều gì ?
 Lập luận chặt chẽ, luận cứ phong phú.
 Đi bộ ngao du đem lại cảm hứng tự do tuyệt đối.
Tác giả dùng tôi là những trải nghiệm của bản thân, ta trong đó có tôi mang tính khái quát cao không riêng gì tác giả mà còn nhiều người khác nữa được tác giả dẫn chứng ở đoạn 2,3.
Ta ưa đi lúc nào thì đi,dừng lúc nào thì dừng,
ta muốn hành động nhiều ít thế nào là tuỳ
Ta quan sát khắp nơi; ta quay phải,…trái; ta xem xét
tất cả những gì thấy hay hay;… ở mọi khía cạnh
Tôi chẳng phụ thuộc vào những con ngựa
hay gã phu trạm
Tôi thích , tôi lưu lại. Tôi thấychán, tôi bỏ đi luôn
Tôi chẳng cần chọn lối đi có sẵn hay con đường
thuận tiện; tôi đi qua bất cứ nơi nào...;tôi xem tất cả
Nếu tôi mệt…
Nhưng Ê-min…em…
Thấy sông ư, tôi đi men theo sông;rừng rậm ư, tôi
đi vào…;một hang động ư, tôi đến tham quan;
một mỏ đá ư, tôi xem xét khoáng sản
? Vì sao trong đoạn 1, tác giả có lúc dùng đại từ tôi, có lúc dùng ta ? Tác dụng của cách dùng đó ?
2. Đi bộ ngao du được trau dồi tri thức:
Nêu luận điểm 2 trong văn bản
Tác giả đã lập luận trên cơ sở những luận cứ nào?
- Các nhà triết học, toán học lừng danh : Ta-lét, Pla-tông, Pi-ta-go.
- Xem xét các tài nguyên phong phú.
- Tìm hiểu các sản vật nông nghiệp và cách trồng trọt chúng.
- Sưu tập các mẫu lạ đa dạng của thế giới.


- Thales de Milet hay theo phiên âm tiếng Việt là Ta-lét, là một triết gia, một nhà toán học người Hy Lạp sống trước Socrates, người đứng đầu trong bảy nhà hiền triết của Hy Lạp. Ông cũng được xem là một nhà triết gia đầu tiên trong nền triết học Hy Lạp cổ đại, là "cha đẻ của khoa học". Tên của ông được dùng để đặt cho một định lý toán học do ông phát hiện ra.
- Thales là nhà triết học đầu tiên. Ông đã thành lập trường phái Milet. Theo đánh giá của Aristotle, Thales là người sáng lập ra triết học duy vật sơ khai.
- Ông quan niệm toàn bộ thế giới của chúng ta được khởi nguồn từ nước. Nước là bản chất chung của tất cả mọi vật, mọi hiện tượng trong thế giới. Mọi cái trên thế gian đều khởi nguồn từ nước và khi bị phân hủy lại biến thành nước.
TA-LÉT
Platon, hay còn được Anh hóa là Plato, 428/427 hay 424/423 - 348/347 TCN là nhà triết học người Athen trong thời kỳ Cổ điển ở Hy Lạp cổ đại, người sáng lập trường phái tư tưởng Platon, và Học viện, cơ sở giáo dục đại học đầu tiên ở thế giới phương Tây.

Chân dung
triết gia
Platon
Pythagoras là một nhà triết học người Hy Lạp và là người sáng lập ra phong trào tín ngưỡng có tên học thuyết Pythagoras. Ông thường được biết đến như một nhà khoa học và toán học vĩ đại. Trong tiếng Việt, tên của ông thường được phiên âm từ tiếng Pháp thành Pi-ta-go.
Để có thể làm được điều đó, người đi bộ phải có những tiêu chuẩn gì?
- Đi bộ phải luôn quan sát, nghiền ngẫm để học tập.
Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Nhằm mục đích gì ?
- So sánh -> Đề cao cách học gắn với thực tế.
Tại sao tác giả lại cho rằng “Trái đất là phòng sưu tập lớn nhất?
- Thiên nhiên rất sống động, thiên nhiên hoàn toàn khác với các mô hình tượng trưng trong các phòng sưu tập của vua chúa, và lại càng khác phòng sưu tập của “Các nhà tự nhiên học”, “các triết gia phòng khách”. Bởi cái mà họ có được chỉ là 1 nửa sự thật mà thôi. Còn sự thật của thiên nhiên hùng vĩ là cái gì cũng phải có linh hồn của nó, phải được sắp xếp 1 cách khoa học, chính xác. Phải là nơi “Đô-băng-tông chắc cũng không thể làm tốt hơn”.
Nêu luận điểm 3
3. Đi bộ ngao du rèn luyện sức khoẻ, tinh thần:
- Đi bằng cỗ xe tốt mà mơ màng, buồn bã, cáu kỉnh, đau khổ; còn đi bộ thì vui vẻ, khoan khoái.
- Có cảm giác ăn ngon, ngủ ngon.
Tác giả đã minh chứng điều ấy bằng những dẫn chứng cụ thể nào?
? Nhận xét cách sử dụng từ ngữ trong đoạn này ?
Dùng nhiều tính từ , câu cảm thán : vui vẻ , khoan khoái , hân hoan ....
Trật tự sắp xếp các luận điểm như vậy
có hợp lí không ?
Ông sắp xếp các luận điểm như vậy vì có ảnh hưởng đến cuộc đời thuở nhỏ của mình. Ông luôn khao khát tự do, suốt đời đấu tranh cho tự do. Lúc nhỏ ông không được học hành nhiều nên rất khao khát kiến thức.
Qua đoạn trích em hiểu tác giả là người như thế nào?
- Ông là người giản dị ( bữa cơm đạm bạc, ngủ ngon…)
- Ông là người yêu tự do.
- Ông là người yêu mến thiên nhiên (núi sông, cây cối…)
4. Tổng kết:
Ông là người giản dị ( bữa cơm đạm bạc, ngủ ngon…)
- Ông là người yêu tự do.
- Ông là người yêu mến thiên nhiên (núi sông, cây cối…)
* Nghệ thuật
- Dẫn chứng tự nhiên, sinh động, gần với đời sống
- Dùng đại từ nhân xưng “tôi, ta” hợp lý, vừa mang tính lý luận chung vừa mang tính chất trãi nghiệm cá nhân
- Luận điểm gắn với thực tiễn; lý lẽ chặt chẽ, thuyết phục
* Nội dung: Từ những điều mà Đi bộ ngao du đem lại như tri thức, sức khỏe, cảm giác thoải mái, nhà văn thể hiện tinh thần tự do dân chủ - tự do tiến bộ của thời đại.
Sơ đồ trình tự lập luận VB .
Vận dụng – Mở rộng
BT1: Viết đoạn văn lập luận chứng minh về lợi ích của việc đi bộ
BT2: Tìm hiểu và giới thiệu một số môn TDTT mà em yêu thích.
HƯỚNG DẪN HỌC VÀ CHUẨN BỊ BÀI
1. Bài vừa học :
- Học bài. Làm BT
- Học tập cách viết văn nghị luận của Ru-xô.
2. Chuẩn bị bài:
Lựa chọn trật tự từ trong câu
CHÚC CÁC EM HỌC SINH CHĂM NGOAN HỌC GIỎI