Ôn tập về tả con vật
TẬP LÀM VĂN
GIÁO VIÊN: LÂM MỘNG TRINH
Bài văn miêu tả con vật thường có cấu tạo như sau:
1. Mở bài:
Giới thiệu con vật sẽ miêu tả.
2. Thân bài:
a)  Tả ngoại hình con vật.
b)  Tả thói quen sinh hoạt và hoạt động của con vật.
3. Kết luận:
Nêu cảm nghĩ về con vật.
Em hãy nhắc lại cấu tạo bài văn miêu tả con vật đã học ở lớp 4.
1. Đọc bài văn dưới đây và trả lời câu hỏi:
Khi hổ con được hai tháng tuổi, hổ mẹ dạy con săn mồi săn mồi
Chim họa mi hót
Chiều nào cũng vậy, con chim họa mi ấy không biết tự phương nào bay đến đậu trong bụi tầm xuân ở vườn nhà tôi mà hót.
Hình như nó vui mừng vì suốt ngày đã được tha hồ rong ruổi bay chơi trong khắp trời mây gió, uống bao nhiêu nước suối mát lành trong khe núi. Cho nên, những buổi chiều tiếng hót có khi êm đềm, có khi rộn rã, như một điệu đàn trong bóng xế mà âm thanh vang mãi giữa tĩnh mịch, tưởng như làm rung động lớp sương lạnh mờ mờ rủ xuống cỏ cây.    
Hót một lúc lâu, nhạc sĩ giang hồ không tên không tuổi ấy từ từ nhắm mắt lại, thu đầu vào lông cổ, im lặng ngủ, ngủ say sưa sau một cuộc viễn du trong bóng đêm dày.
Rồi hôm sau, khi phương đông vừa vẩn bụi hồng, con họa mi ấy lại hót vang lừng chào nắng sớm. Nó kéo dài cổ ra mà hót, tựa hồ nó muốn các bạn xa gần đâu đó lắng nghe. Hót xong, nó xù lông rũ hết những giọt sương rồi nhanh nhẹn chuyền từ bụi nọ sang bụi kia, tìm vài con sâu ăn lót dạ, đoạn vỗ cánh bay vút đi.
Chim họa mi hót
Chiều nào cũng vậy, con chim họa mi ấy không biết tự phương nào bay đến đậu trong bụi tầm xuân ở vườn nhà tôi mà hót.

Hình như nó vui mừng vì suốt ngày đã được tha hồ rong ruổi bay chơi trong khắp trời mây gió, uống bao nhiêu nước suối mát lành trong khe núi. Cho nên những buổi chiều tiếng hót có khi êm đềm, có khi rộn rã, như một điệu đàn trong bóng xế mà âm thanh vang mãi giữa tĩnh mịch, tưởng như làm rung động lớp sương lạnh mờ mờ rủ xuống cỏ cây.

Hót một lúc lâu, nhạc sĩ giang hồ không tên không tuổi ấy từ từ nhắm hai mắt lại, thu đầu vào lông cổ, im lặng ngủ, ngủ say sưa sau một cuộc viễn du trong bóng đêm dày.

Rồi hôm sau, khi phương đông vừa vẩn bụi hồng, con họa mi ấy lại hót vang lừng chào nắng sớm. Nó kéo dài cổ ra mà hót, tựa hồ nó muốn các bạn xa gần đâu đó lắng nghe. Hót xong, nó xù lông rũ hết những giọt sương rồi nhanh nhẹn chuyền từ bụi nọ sang bụi kia, tìm vài con sâu ăn lót dạ, đoạn vỗ cánh bay vút đi.
Giới thiệu sự xuất hiện của chim họa mi vào cuối buổi chiều.
Tả tiếng hót đặc biệt của họa mi vào buổi chiều.
Tả cách ngủ rất đặc biệt của họa mi trong đêm.
Tả cách hót chào nắng sớm rất đặc biệt của họa mi.
Đoạn 1:
Đoạn 2:
Đoạn 3:
Đoạn 4:
Bài văn gồm có 4 đoạn.
Khi hổ con được hai tháng tuổi, hổ mẹ dạy con săn mồi săn mồi
Chim họa mi hót
Đoạn 1: Chiều nào cũng vậy, con chim họa mi ấy không biết tự phương nào bay đến đậu trong bụi tầm xuân ở vườn nhà tôi mà hót.
Đoạn 2 : Hình như nó vui mừng vì suốt ngày đã được tha hồ rong ruổi bay chơi trong khắp trời mây gió, uống bao nhiêu nước suối mát lành trong khe núi. Cho nên, những buổi chiều tiếng hót có khi êm đềm, có khi rộn rã, như một điệu đàn trong bóng xế mà âm thanh vang mãi giữa tĩnh mịch, tưởng như làm rung động lớp sương lạnh mờ mờ rủ xuống cỏ cây.    
Đoạn 3: Hót một lúc lâu, nhạc sĩ giang hồ không tên không tuổi ấy từ từ nhắm mắt lại, thu đầu vào lông cổ, im lặng ngủ, ngủ say sưa sau một cuộc viễn du trong bóng đêm dày.
Đoạn 4: Rồi hôm sau, khi phương đông vừa vẩn bụi hồng, con họa mi ấy lại hót vang lừng chào nắng sớm. Nó kéo dài cổ ra mà hót, tựa hồ nó muốn các bạn xa gần đâu đó lắng nghe. Hót xong, nó xù lông rũ hết những giọt sương rồi nhanh nhẹn chuyền từ bụi nọ sáng bụi kia, tìm vài con sâu ăn lót dạ, đoạn vỗ cánh bay vút đi.
Ngọc Giao
Đoạn 1: Chiều nào cũng vậy, con chim họa mi ấy không biết tự phương nào bay đến đậu trong bụi tầm xuân ở vườn nhà tôi mà hót.
Nội dung: Giới thiệu sự xuất hiện của chim họa mi vào các buổi chiều.
Nội dung chính của mỗi đoạn là gì?
Đoạn 2: Hình như nó vui mừng vì suốt ngày đã được tha hồ rong ruổi bay chơi trong khắp trời mây gió, uống bao nhiêu nước suối mát lành trong khe núi. Cho nên, những buổi chiều tiếng hót có khi êm đềm, có khi rộn rã, như một điệu đàn trong bóng xế mà âm thanh vang mãi giữa tĩnh mịch, tưởng như làm rung động lớp sương lạnh mờ mờ rủ xuống cỏ cây. 
Nội dung: Tả tiếng hót đặc biệt của họa mi vào buổi chiều.
Đoạn 3: Hót một lúc lâu, nhạc sĩ giang hồ không tên không tuổi ấy từ từ nhắm mắt lại, thu đầu vào lông cổ, im lặng ngủ, ngủ say sưa sau một cuộc viễn du trong bóng đêm dày.
Nội dung: Tả cách ngủ đặc biệt của họa mi trong đêm.
Đoạn 4: Rồi hôm sau, khi phương đông vừa vẩn bụi hồng, con họa mi ấy lại hót vang lừng chào nắng sớm. Nó kéo dài cổ ra mà hót, tựa hồ nó muốn các bạn xa gần đâu đó lắng nghe. Hót xong, nó xù lông rũ hết những giọt sương rồi nhanh nhẹn chuyền từ bụi nọ sáng bụi kia, tìm vài con sâu ăn lót dạ, đoạn vỗ cánh bay vút đi.
Nội dung: Tả cách hót chào nắng sớm rất đặc biệt của họa mi.
- Đoạn 1: Giới thiệu sự xuất hiện của chim họa mi vào các buổi chiều.
- Đoạn 2: Tả tiếng hót đặc biệt của họa mi vào buổi chiều.
- Đoạn 3: Tả cách ngủ đặc biệt của họa mi trong đêm.
- Đoạn 4: Tả cách hót chào nắng sớm rất đặc biệt của họa mi.
QUAN SÁT
Thính giác
Nhìn thấy họa mi bay đậu trong bụi tầm xuân.
Thấy họa mi nhắm mắt, thu đầu vào lông cổ ngủ.
Thấy họa mi kéo dài cổ ra mà hót, xù lông giũ hết giọt sương.
Thấy họa mi nhanh nhẹn chuyền bụi nọ sang bụi kia.
Nghe tiếng hót của họa mi vào các buổi chiều.
Nghe tiếng hót vang lừng chào nắng sớm.
Thị giác
Tác giả bài văn quan sát chim họa mi hót bằng những giác quan nào?
Đoạn 1: Chiều nào cũng vậy, con chim họa mi ấy không biết tự phương nào bay đến đậu trong bụi tầm xuân ở vườn nhà tôi mà hót.
Đoạn 2: Hình như nó vui mừng vì suốt ngày đã được tha hồ rong ruổi bay chơi trong khắp trời mây gió, uống bao nhiêu nước suối mát lành trong khe núi. Cho nên, những buổi chiều tiếng hót có khi êm đềm, có khi rộn rã, như một điệu đàn trong bóng xế mà âm thanh vang mãi giữa tĩnh mịch, tưởng như làm rung động lớp sương lạnh mờ mờ rủ xuống cỏ cây.    
Đoạn 3: Hót một lúc lâu, nhạc sĩ giang hồ không tên không tuổi ấy từ từ nhắm mắt lại, thu đầu vào lông cổ, im lặng ngủ, ngủ say sưa sau một cuộc viễn du trong bóng đêm dày.
Đoạn 4: Rồi hôm sau, khi phương đông vừa vẩn bụi hồng, con họa mi ấy lại hót vang lừng chào nắng sớm. Nó kéo dài cổ ra mà hót, tựa hồ nó muốn các bạn xa gần đâu đó lắng nghe. Hót xong, nó xù lông rũ hết những giọt sương rồi nhanh nhẹn chuyền từ bụi nọ sáng bụi kia, tìm vài con sâu ăn lót dạ, đoạn vỗ cánh bay vút đi.
Em thích những chi tiết và hình ảnh so sánh nào? Vì sao?
Chỉ có 1 hình ảnh so sánh: tiếng chim hót có khi êm đềm, có khi rộn rã, như một điệu đàn trong bóng xế mà âm thanh vang mãi trong tĩnh mịch,… hình ảnh so sánh này gợi tả rất đúng, rất đặc biệt tiếng hót họa mi âm vang trong buổi chiều tĩnh mịch.
1. Mở bài:
2. Thân bài:
Cấu tạo của bài văn miêu tả con vật gồm 3 phần:
3. Kết bài:
Cấu tạo của bài văn miêu tả con vật
Giới thiệu con vật sẽ tả
Tả thói quen sinh hoạt và một vài hoạt động chính của con vật.
Tả hình dáng
Nêu cảm nghĩ đối với con vật
Lông, đầu, mình, đuôi,...
Mắt, mũi, miệng, tai, móng...
- Khi làm bài văn tả con vật ta cần quan sát kĩ bằng những giác quan.
- Lựa chọn những hình ảnh đặc sắc để miêu tả.
- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân hóa để bài văn thêm sinh động.
15
Thực hành: - Trưng bày, giới thiệu tranh ảnh về các con vật đã chuẩn bị theo yêu cầu ở tuần trước.
- Xem ảnh và video về một số loài vật quý hiếm và ghi lại những điều đã quan sát được.
Gợi ý:
Tả hình dáng: Cần ghi lại kết quả quan sát được ở vẻ bề ngoài của con vật như: màu lông, các bộ phận...
Tả hoạt động: Cần quan sát con vật ở tư thế hoạt động như: chăm sóc con, săn mồi....
16
*Lưu ý:
-Khi làm bài văn tả con vật ta cần quan sát kĩ, tỉ bằng những giác quan.
- Lựa chọn những hình ảnh đặc sắc để miêu tả.
Vận dụng các biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân hóa để bài văn thêm sinh động.
Mỗi nội dung miêu tả cần trình bày thành một đoạn.
GV: Lê Thị Xuân Huyền
TIẾT HỌC KẾT THÚC