CHƯƠNG IV: VIÊT NAM Ở NỬA ĐẦU THẾ KỈ XIX
Bài 25: TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ, KINH TẾ, VĂN HÓA DƯỚI TRIỀU NGUYỄN
(Nửa đầu thế kỉ XIX)


Gv: Nguyễn Tuấn Hiệp
Nội dung bài học
1. Xây dựng và củng cố bộ máy Nhà nước, chính sách ngoại giao.
2. Tình hình kinh tế và chính sách của nhà Nguyễn.
(đọc thêm)
3. Tình hình văn hóa - giáo dục
1. Xây dựng và củng cố bộ máy nhà nước - chính sách ngoại giao
- Năm 1802 Nguyễn Ánh lên ngôi (Gia Long). Nhà Nguyễn thành lập, đóng đô ở Phú Xuân (Huế).
- 1804 đặt tên nước là Việt Nam
a. Nhà Nguyễn thành lập
b,Xây dựng và củng cố bộ máy nhà nước-chính sách ngoại giao
1. Xây dựng và củng cố bộ máy nhà nước - chính sách ngoại giao
a. Nhà Nguyễn thành lập
Tổ chức bộ máy nhà nước
-Chính quyền trung ương được tổ chức theo mô hình thời Lê Sơ
-Thời vua Gia Long chia nước ta làm 3 vùng: Bắc Thành, Gia Định thành, Trực Doanh .
Bắc Thành
(Tổng trấn)
Gia Định Thành
(Tổng trấn)
Các Trực Doanh
(Triều đình)
Dưới thời vua Gia Long
- Năm 1831-1832: Minh Mạng thực hiện cải cách hành chính:
+ Bãi bỏ Bắc thành và Gia Định thành, chia làm 30 tỉnh, 1 phủ Thừa Thiên
-Thời vua Minh Mạng: Chia nước làm 30 tỉnh và 1 phủ Thừa Thiên. Dưới tỉnh là phủ, huyện, châu, tổng, xã.
Phủ Thừa Thiên
Vua Minh Mạng
- Quan lại: tuyển chọn bằng hình thức thi cử
Luật pháp: Ban hành bộ Hoàng Việt luật lệ gồm gần 400 điều ( Luật Gia Long)
- Quân đội: trang bị vũ khí đầy đủ song thô sơ lạc hậu
- Ngoại giao : Thuần phục nhà Thanh Trung Quốc nhưng bắt Lào, Chân Lạp phục tùng
Với phương Tây “đóng cửa, không chấp nhận quan hệ với họ”
a. Nông nghiệp
2. Tình hình kinh tế và chính sách của nhà Nguyễn
- Ban hành chính sách quân điền (ruộng đất công chỉ còn 20%)
- Khuyến khích khai hoang, cấp vốn, huy động nhân dân làm thủy lợi….
- Tuy nhiên, nông dân không có hoặc có ít ruộng, chịu bóc lột nặng nề.
b. Thủ công nghiệp
Truyền thống
+ Nghề cũ tiếp tục phát triển
Triều phục
2. Tình hình kinh tế và chính sách của nhà Nguyễn
b. Thủ công nghiệp
Truyền thống
+ Nghề cũ tiếp tục phát triển
+ Nghề mới: In tranh dân gian.
2. Tình hình kinh tế và chính sách của nhà Nguyễn
c. Thương nghiệp
- Nội thương: Phát triển chậm do thuế nặng
- Ngoại thương:
+ Nhà nước nắm độc quyền buôn bán với các nước láng giềng
+ Đóng cửa với phương Tây
=> Đô thị tàn lụi dần
Phố Hiến
2. Tình hình kinh tế và chính sách của nhà Nguyễn
3,Tình hình văn hóa giáo dục
- Tôn giáo: độc tôn Nho giáo, hạn chế Thiên Chúa giáo. Tín ngưỡng dân gian tiếp tục phát triển
- Giáo dục: Chủ yếu là Nho học.
- Tôn giáo
- Giáo dục
- Văn học chữ Nôm: ngày càng phong phú và hoàn thiện (Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương…)
3. Tình hình văn hóa – giáo dục
- Tôn giáo
- Giáo dục
- Văn học
- Kiến trúc: nổi bật là quần thể cung điện và lăng tẩm ở Huế.
3. Tình hình văn hóa – giáo dục
- Sử học: Thành lập Quốc sử quán để lưu trữ và biên soạn các bộ lịch sử lớn.
Mộ vua Gia Long và hoàng hậu
Lăng vua Minh Mạng
Lăng vua Tự Đức
- Tôn giáo
- Giáo dục
- Văn học
- Sử học
- Kiến trúc
- Nghệ thuật dân gian: vẫn tiếp tục phát triển.
Thờ cúng tổ tiên
3. Tình hình văn hóa – giáo dục
BÀI TẬP VẬN DỤNG
Câu 1:Nhiệm vụ sưu tầm, lưu trữ sách cổ và biên soạn các bộ sử chính thống dưới triều Nguyễn thuộc về
A. Quốc sử quán      B. Quốc sử viện
C. Quốc tử giám      D. Văn miếu
BÀI TẬP VẬN DỤNG
Câu 2. Tác phẩm Lịch triều hiến chương loại chí do ai biên soạn?
A. Trịnh Hoài Đức
B. Phan Huy Ích
C. Phan Huy Chú
D. Ngô Cao Lăng
BÀI TẬP VẬN DỤNG
Câu 3. Thành tựu kiến trúc nổi tiếng dưới triều Nguyễn hiện nay được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới là
A. Thành Hà Nội
B. Quân thể cung điện, lăng tẩm ở Huế
C. Hệ thống lăng tâm các vua triều Nguyễn ở Huế
D. Phố cổ Hội An (Quảng Nam)
BÀI TẬP VẬN DỤNG
Câu 4. Hệ tư tưởng độc tôn dưới triều Nguyễn là


A. Phật giáo      B. Kitô giáo
C. Nho giáo      D. Đạo giáo
BÀI TẬP VẬN DỤNG
Câu 5. Nhà Nguyễn thực hiện chính sách “cấm đạo” đối với
A. Phật giáo      B. Kitô giáo
C. Hồi giáo      D. Đạo giáo
BÀI TẬP VẬN DỤNG
Câu 6. Dưới thời Nguyễn, khoa thi hội đầu tiên được tổ chức vào năm nào?
A. Năm 1804      B. Năm 1814
C. Năm 1820      D. Năm 1822
BÀI TẬP VẬN DỤNG
Câu 7. Tác phẩm văn học chữ Nôm đặc biệt xuất sắc dưới thời nhà Nguyễn là
A. Truyện Kiều của Nguyễn Du
B. Các bài thơ Nôm của Hồ Xuân Hương
C. Các bài thơ Nôm của Bà Huyện Thanh Quan
D. Các truyện Nôm khuyết danh
BÀI TẬP VẬN DỤNG
Câu 8. Vua Gia Long đã chia đất nước thành
A. Hai miền: miền Bắc và miền Nam
B. Ba miền: miền Bắc, mâu thuẫn và miền Nam
C. Ba vùng: Bắc thành, Gia Định và Trực Doanh
D. Ba trấn: Bắc Bộ, Trung Bộ và Nam Bộ