LUYỆN TỪ VÀ CÂU LỚP 5
Luyện từ và câu:
Kiểm tra bài cũ
1. Đặt câu có từ thuộc chủ điểm Trật tự – An ninh.
2. Tìm những từ ngữ liên quan tới việc giữ gìn trật tự, an toàn giao thông có trong đoạn văn sau:
Theo báo cáo của Phòng cảnh sát giao thông thành phố, trung bình mỗi đêm có 1 vụ tai nạn và 4 vụ va chạm giao thông. Phần lớn các tai nạn giao thông xảy ra do vi phạm quy định về tốc độ, thiết bị kém an toàn. Ngoài ra, việc lấn chiếm lòng đường, vỉa hè mở hàng quán, đổ vật liệu xây dựng cũng gây ảnh hưởng rất lớn tới trật tự và an toàn giao thông.
* Lực lượng bảo vệ trật tự, an toàn giao thông: cảnh sát giao thông.
* Hiện tượng trái ngược với trật tự, an toàn giao thông: tai nạn, tai nạn giao thông, va chạm giao thông.
* Nguyên nhân gây tai nạn giao thông: vi phạm quy định về tốc độ; thiết bị kém an toàn; lấn chiếm lòng đường, vỉa hè.
Luyện từ và câu:
Nối các vế câu ghép bằng quan hệ từ
I – Nhận xét
1. Phân tích cấu tạo câu ghép sau đây:
Chẳng những Hồng chăm học mà bạn ấy còn rất chăm làm.
C
V
C
V
2. Tìm thêm những cặp quan hệ từ có thể nối các vế câu có quan hệ tăng tiến.
II – Ghi nhớ
Để thể hiện quan hệ tăng tiến giữa các vế câu ghép, ta có thể nối chúng bằng một trong các cặp quan hệ từ: không những... mà... ; chẳng những... mà... ; không chỉ... mà...
Những cặp quan hệ từ có thể nối các vế câu có quan hệ tăng tiến: không những… mà… ; không chỉ… mà…
Không những Hoa học giỏi mà bạn ấy còn hát rất hay.
Lan không chỉ chăm học mà bạn ấy còn chăm làm.
Liễu chẳng những hát hay mà bạn ấy còn múa đẹp.
Lan không phải chỉ chăm học mà bạn ấy còn chăm làm.
Thảo luận nhóm 2
Tìm những cặp quan hệ từ có thể nối các vế câu có quan hệ tăng tiến.
Luyện từ và câu:
Nối các vế câu ghép bằng quan hệ từ
III – Luyện tập
1. Tìm và phân tích cấu tạo của câu ghép chỉ quan hệ tăng tiến trong mẩu chuyện vui sau:
Người lái xe đãng trí
Một người đàn ông hốt hoảng gọi điện tới đồn công an:
- A lô !Xin các anh đến giúp tôi ngay ! Tôi đã khoá cửa xe cẩn thận nhưng bọn trộm vẫn đột nhập vào xe của tôi. Bọn bất lương ấy không chỉ ăn cắp tay lái mà chúng còn lấy luôn cả bàn đạp phanh. Thật không thể tưởng tượng nổi !
Lát sau, khi hai cảnh sát vừa được phái đi thì trực ban của đồn lại nhận được một cú điện thoại:
- Xin lỗi vì đã làm phiền các anh. Hoá ra tôi ngồi nhầm vào hàng ghế sau.
Bọn bất lương ấy không chỉ ăn cắp tay lái mà chúng còn lấy luôn
cả bàn đạp phanh.
C
V
C
V
Luyện từ và câu:
Nối các vế câu ghép bằng quan hệ từ
III – Luyện tập
2. Tìm quan hệ từ thích hợp với mỗi chỗ trống:
Tiếng cười . . . đem lại niềm vui cho mọi người . . . nó còn là một liều thuốc trường sinh.

. . . . . hoa sen đẹp . . . nó còn tượng trưng cho sự thanh khiết của tâm hồn Việt Nam.

Ngày nay, trên đất nước ta, . . . công an làm nhiệm vụ giữ gìn trật tự, an ninh . . . mỗi một người dân đều có trách nhiệm bảo vệ công cuộc xây dựng hoà bình.
không chỉ
mà
Không những
mà
Chẳng những
mà
không chỉ
mà
Luyện từ và câu:
Nối các vế câu ghép bằng quan hệ từ
I – Nhận xét
1. Phân tích cấu tạo câu ghép sau đây:
Chẳng những Hồng chăm học mà bạn ấy còn rất chăm làm.
C
V
C
V
2. Tìm thêm những cặp quan hệ từ có thể nối các vế câu có quan hệ tăng tiến.
II – Ghi nhớ
Để thể hiện quan hệ tăng tiến giữa các vế câu ghép, ta có thể nối chúng bằng một trong các cặp quan hệ từ: không những... mà... ; chẳng những... mà... ; không chỉ... mà...
Những cặp quan hệ từ có thể nối các vế câu có quan hệ tăng tiến: không những… mà… ; không chỉ… mà…
Không những Hoa học giỏi mà bạn ấy còn hát rất hay.
Lan không chỉ chăm học mà bạn ấy còn chăm làm.
Liễu chẳng những hát hay mà bạn ấy còn múa đẹp.
Lan không phải chỉ chăm học mà bạn ấy còn chăm làm.