Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có,



luyện những tình cảm ta sẵn có […] (Hoài Thanh)

Chủ ngữ
Vị ngữ
C
Cụm danh từ
Cụm danh từ
V
Vị ngữ
C
V
Cụm C-V được dùng làm phụ sau trong cụm danh từ.
→ Mở rộng câu ở thành phần vị ngữ
Cách 1:
Văn chương
gây cho ta
tình cảm, luyện
cho ta tình
cảm.
Cách 2:
Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có, luyện những tình cảm ta sẵn có.
So sánh 2 cách viết sau. Theo em, cách viết nào hay hơn?
nội dung cụ thể hơn, nhịp điệu câu văn uyển chuyển hơn.
Nội dung không hay, không thể hiện cảm xúc.
Chủ ngữ
Vị ngữ
C
V
C
V
Động từ

Cụm C – V làm chủ ngữ ; làm bổ ngữ cho động từ khiến.
a. Chị Ba đến khiến tôi rất vui và vững tâm.
b. Khi bắt đầu kháng chiến, nhân dân ta tinh thần rất hăng hái.
Trạng ngữ
Chủ ngữ
Vị ngữ
C
V
 Cụm C – V làm vị ngữ.

c. Chúng ta có thể nói rằng trời sinh lá sen để bao bọc cốm,



cũng như trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen.
Chủ ngữ
Vị ngữ
Vị ngữ
(Cụm động từ)
(Cụm động từ)

có thể nói rằng trời sinh lá sen để bao bọc cốm,





cũng như trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen.
Động từ trung tâm
Phụ ngữ sau
Phụ ngữ sau
C
V
C
V
 Cụm C – V làm phụ ngữ trong cụm động từ.
d. Nói cho đúng thì phẩm giá của tiếng Việt// chỉ mới
chủ ngữ
thực sự được xác định và đảm bảo từ ngày Cách mạng
vị ngữ
tháng Tám/ thành công.

DT
C
V
Các thành phần câu như chủ ngữ, vị ngữ và các phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ đều có thể được cấu tạo bằng cụm C-V.
* KL, Ghi nhớ 2 : SGK/69
Dùng cụm C-V để mở rộng các thành phần trong câu:
Chủ
ngữ
Vị
ngữ
Phụ ngữ
trong cụm danh từ
Sơ đồ khái quát nội dung bài học
Phụ ngữ
trong cụm động từ
Phụ ngữ
trong cụm tính từ
Khái niệm
Các trường hợp dùng cụm C-V để mở rộng câu:

III. Luyện tập
1.Tìm cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong câu dưới đây. Cho biết trong mỗi câu cụm C-V làm thành phần gì ?

a. Trung đội trưởng Bính khuôn mặt đầy đặn.
b. Khi các cô gái Vòng đỗ gánh, giở từng lớp lá sen, chúng ta thấy hiện ra từng lớp lá cốm, sạch sẽ và tinh khiết, không mảy may một chút bụi nào.
c. Bỗng một bàn tay đập và khiến hắn giật mình.
a, Trung đội trưởng Bính khuôn mặt đầy đặn.
C
V
Chủ ngữ
Vị ngữ
 Cụm C-V làm vị ngữ trong câu.
Bài tập 3 (thêm): Em hãy viết 1 đoạn văn ngắn (6 – 8 câu), nội dung viết về cảnh đẹp thiên nhiên nước ta, trong đó có sử dụng cụm C-V để mở rộng câu. Gạch chân và chỉ rõ. (về nhà làm)
Bài tập 2: Hãy đặt câu có sử dụng cụm C – V để mở rộng câu.
Ví dụ:
Mẹ em là một bác sỹ giỏi, yêu thương bệnh nhân hết lòng.
BT bổ sung: Hãy xác định thành phần câu và cho biết các câu trên mở rộng thành phần nào? (nếu còn thời gian)
a. Chiếc bàn này chân đã gẫy.
b. Cô giáo ốm là một tin buồn.
c. Mẹ luôn hi vọng tôi sẽ thi đỗ cấp 3.
d. Tôi rất thích con gấu Lan tặng.
Chiếc bàn này chân đã gẫy.
Cô giáo ốm là một tin buồn.
Mẹ luôn hi vọng tôi sẽ thi đỗ cấp 3.
Tôi rất thích con gấu Lan tặng.
CN
VN
c
v
CN
VN
c
v
c
v
CN
VN
c
v
CN
VN
Cụm C – V làm phụ ngữ cho danh từ.
Cụm C – V làm phụ ngữ cho động từ.
Cụm C – V làm chủ ngữ.
Cụm C – V làm vị ngữ.
Đ T
D T
Dùng cụm C-V
để mở rộng câu
Thế nào là dùng cụm

C-V để mở rộng câu?
Là dùng những cụm từ có hình thức giống câu đơn bình thường, gọi là cụm C-V làm thành phần của câu hoặc thành phần của cụm từ để mở rộng câu.
Các trường hợp dùng

cụm C-V để mở rộng câu
Chủ ngữ
Vị ngữ
Phụ ngữ trong cụm danh từ
Phụ ngữ trong cụm động từ
Phụ ngữ trong cụm tính từ
Sơ đồ tư duy
Học thuộc các ghi nhớ, nhớ sơ đồ tư duy bài học .
Vận dụng để làm các BT của bài «Dùng cụm C – V để mở rộng câu» tiếp theo Sgk T96, 97).
hoàn thành BT3 (làm thêm).
- Soạn bài sau: “Tìm hiểu về phép lập luận giải thích”.

Hướng dẫn học bài