CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM HỌC SINH THÂN MẾN
PHƯƠNG PHÁP TẢ CẢNH
TIẾT 86
TUẦN 4
I. TÌM HIỂU BÀI
PHƯƠNG PHÁP VIẾT VĂN TẢ CẢNH
* Ví dụ SGK/45,46:

a) Đoạn văn :
“ Những động tác thả sào, rút sào rập ràng nhanh như cắt. Thuyền cố lấn lên. Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa ghì trên ngọn sào giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ.”
(Võ Quảng)

Ở đoạn văn này, qua hình ảnh nhân vật dượng Hương Thư vượt thác, ta có thể hình dung được những nét tiêu biểu gì của cảnh sắc ở khúc sông có nhiều thác dữ?
Tác giả miêu tả hành động, cử chỉ và hình ảnh nhân vật có những nét gân guốc, rắn rỏi, khỏe mạnh, vững chãi  Làm nổi bật cảnh thác dữ, hiểm trở, khó vượt.
Tìm hiểu ví dụ SGK/45,46:
a) Đoạn văn :
“ Những động tác thả sào, rút sào rập ràng nhanh như cắt. Thuyền cố lấn lên. Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa ghì trên ngọn sào giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ.”
(Võ Quảng)
I- PHƯƠNG PHÁP VIẾT VĂN
TẢ CẢNH
Tả cảnh vượt thác với nhân vật chủ yếu trong cảnh là dượng Hương Thư.

a) Đoạn văn: Miêu tả cảnh sắc ở khúc sông có nhiều thác dữ.
-Tả ngoại hình và động tác của dượng Hương Thư,
 Gián tiếp miêu tả cảnh vật.

b) Đoạn văn :
“Thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh Bọ Mắt, đổ ra con sông Cửa Lớn, xuôi về Năm Căn. Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác, cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng. Thuyền xuôi giữa dòng con sông rộng hơn hai ngàn thước, trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận, lớp này chồng lên lớp kia ôm lấy dòng sông, đắp từng bậc màu xanh lá mạ, màu xanh rêu, màu xanh chai lọ,… lòa nhòa ẩn hiện trong sương mù và khói sóng ban mai.”
(Đoàn Giỏi)
Đoạn văn b) tả quang cảnh gì?
Miêu tả cảnh sắc dòng sông Năm Căn và rừng đước Cà Mau.
Để miêu tả dòng sông Năm Căn, người viết đã lựa chọn những hình ảnh nào, và miêu tả những cảnh vật ấy theo thứ tự nào?
+ Nước sông ầm ầm đổ ra biển
+ cá bơi hàng đàn
+ thuyền xuôi giữa dòng
+ rừng đước cao ngất, cây đước …
 Miêu tả theo trình tự không gian từ dưới sông nhìn bờ, từ gần đến xa.

b) Đoạn văn: Tả dòng sông và cảnh rừng đước Năm Căn.
Trình tự: + dưới sông  lên bờ
+ từ gần  xa
c) Văn bản: “Lũy làng” / 45, 46 –SGK.
Em hãy chỉ ra và tóm tắt ý mỗi phần của đoạn c)?
Gồm 3 phần:
+ Phần mở đầu: từ đầu … “màu của lũy”: Giới thiệu khái quát lũy tre làng.
+ Phần thân bài: Tiếp theo … “không rõ”: Miêu tả lần lượt ba vòng tre của lũy làng.
+ Phần kết: Còn lại: Nêu cảm nghĩ và nhận xét về loài tre.
Em hãy nhận xét về trình tự miêu tả của tác giả trong đoạn văn?
Miêu tả từ khái quát đến cụ thể; từ ngoài vào trong; từ trên xuống dưới ; theo thứ tự thời gian.

c) Văn bản : “Lũy làng” có 3 phần:
+ MB: Giới thiệu khái quát về lũy làng.
+ TB: Miêu tả cụ thể ba vòng của lũy làng
+ KB: Cảm nghĩ về lũy tre làng.
Từ đoạn văn trên, em hãy nêu yêu cầu khi làm bài văn tả cảnh?
Em hãy cho biết bố cục của bài văn tả cảnh gồm mấy phần?

Muốn tả cảnh cần:
+ Xác định được đối tượng miêu tả;
+ Quan sát, lựa chọn được những hình ảnh tiêu biểu;
+ Trình bày những điều quan sát được theo một thứ tự.


giới thiệu cảnh được tả.
+ Mở bài:
+ Thân bài:
tập trung tả cảnh vật chi tiết theo một thứ tự.
+ Kết bài:
thường phát biểu cảm tưởng về cảnh vật đó.
Bố cục bài tả cảnh thường có 3 phần:
III. LUYỆN TẬP
- Làm bài tập 1,2 /sgk/ 47 vào vở bài tập
( chọn 1 trong 3 đối tượng để miêu tả )
- Sưu tầm một số đoạn văn miêu tả cảnh
CHÚC CÁC EM HỌC SINH HỌC TẬP TỐT