Môn Sinh Học Lớp 8
Phân biệt phản xạ có điều kiện và phản xạ không điều kiện
PHẢN XẠ KHÔNG ĐIỀU KIỆN VÀ PHẢN XẠ CÓ ĐIỀU KIỆN
Bài 52:
II. Sự hình thành phản xạ có điều kiện
III. So sánh các tính chất của phản xạ có điều kiện và phản xạ không điều kiện
I. Ph�n bi?t ph�n x� cê �i�u ki�n ( PXCDK) v� ph�n x� kh�ng �i�u ki�n ( PXKDK)
B�i 52 : ph�n x� kh�ng �i�u ki�n v� ph�n x� cê �i�u ki�n
H.a H.b H.c H.d H.e
1 2 3 4 5
1-c ; 2-d ; 3-a ; 4-e ; 5-b
Quan saựt hỡnh veừ sau ủaõy vaứ gheựp haứnh ủoọng tửụng ửựng vụựi caõu dieón giaỷi
I. Ph�n bi?t ph�n x� cê �i�u ki�n ( PXCDK) v� ph�n x� kh�ng �i�u ki�n ( PXKDK)
B�i 52 : ph�n x� kh�ng �i�u ki�n v� ph�n x� cê �i�u ki�n
Nh?ng ph?n x? n�o l� du?c hỡnh th�nh trong d?i s?ng?
X�c ��nh ph�n x� VD 4 b?ng 52.1 SGK lă PX t? nhiín sinh ra dê c� hay ph?n x? du?c h�nh thănh trong d?i s?ng câ th??
1, 2
3, 4, 5
Những phản xạ nào là tự nhiên sinh ra đã có?
5.Gió mùa đông bắc về, nghe tiếng gió rít qua khe cửa chắc trời lạnh lắm, tôi vội mặc áo len đi học
- PXKĐK là phản xạ sinh ra đã có, không cần phải học tập.
- PXCĐK là phản xạ được hình thành trong đời sống cá thể, là kết quả của quá trình học tập, rèn luyện.

B�i 52 : ph�n x� kh�ng �i�u ki�n v� ph�n x� cê �i�u ki�n
I. Ph�n bi?t ph�n x� cê �i�u ki�n ( PXCDK) v� ph�n x� kh�ng �i�u ki�n ( PXKDK)
?
Cho biết các phản xạ sau thuộc loại phản xạ nào ?
A.Phản xạ bú tay ở trẻ em
B. Bu?n ng?
C. D?n v? sinh l?p h?c
D. Cá heo đội bóng
(PXKÑK)
(PXKĐK)
(PXCĐK)
(PXCĐK)
B�i 52 : ph�n x� kh�ng �i�u ki�n v� ph�n x� cê �i�u ki�n
Một vài
ví dụ khác:
Ph�n x� kh�ng �i�u ki�n
Ph�n x� cê �i�u ki�n
I. Ph�n bi?t ph�n x� cê �i�u ki�n ( PXCDK) v� ph�n x� kh�ng �i�u ki�n ( PXKDK)
Tập đi
Tập viết
II. Sự hình thành phản xạ có điều kiện
1.Hình thaønh phaûn xaï coù ñieàu kieän
B�i 52 : ph�n x� kh�ng �i�u ki�n v� ph�n x� cê �i�u ki�n
Nhà sinh lý học người Nga, ông Ivan Petrovich Paplop: Ivan Petrovich Paplop (1849-1936) - Nhà sinh vật học kiệt xuất nhất thế giới
Ông là nhà sinh lý học đầu tiên được nhận giải thưởng Nobel. Học thuyết về hoạt động thần kinh cao cấp của ông có giá trị vô cùng quan trọng đối với nghiên cứu y học, tâm lý học. 
Paplop là nhà sinh lý học. Nghiên cứu và phát hiện của ông mang ý nghĩa toàn cầu
Đây là ai?
Ở hình 3: bật đèn cho chó ăn, chó tiết nước bọt; Vậy tại sao ở hình 4: bật đèn nhưng không cho chó ăn, chó vẫn tiết nước bọt?
Vì ở hình 4 đường liên hệ tạm thời đã được hình thành, nghĩa là PXCĐK đã được hình thành, PXCĐK đó là: Nhìn thấy ánh đèn chó tiết nước bọt

(1)
(2)

(3)

(4)
Khi ��uíng li�n h� t�m thíi ��u�c h�nh th�nh thi ph�n x� cê �i�u ki�n �u�c th�nh lỊp.
D�uíng li�n h� tam thíi �� ��u�c ho�n th�nh.
Ph�n x� cê �i�u ki�n ti�t n�u�c bôt v�i �nh ��n �� ��u�c thi�t lỊp.
Th� nghi�m c�a Papl�p
* Thực chất của việc hình thành phản xạ …….………... là sự hình thành ….…………..……..…… nối các vùng của vỏ não lại với nhau.
* Điều kiện hình thành PXCĐK:
Hãy lựa chọn cụm từ thích hợp để điền vào chỗ trống:
- Phải có sự ………… giữa kích thích có điều kiện với kích thích …………..............
- Kích thích có điều kiện phải …………… trước kích thích không điều kiện một thời gian ngắn. Quá trình kết hợp đó phải được ……………… nhiều lần.
kết hợp
không điều kiện
tác động
lặp đi, lặp lại
có điều kiện
đường liên hệ tạm thời
1
2
3
4
5
6
- Phải có sự kết hợp giữa kích thích có điều kiện và kích thích không điều kiện.
- Quaù trình ñoù phaûi ñöôïc laäp laïi nhieàu laàn.
II. Sự hình thành phản xạ có điều kiện
1.Hình thaønh phaûn xaï coù ñieàu kieän
- Thực chất của vi?c hình th�nh PXCDK�: hình thành đường liên hệ tạm thời nối các vùng ở vỏ đại não với nhau.
?
Cuối thời Đông Hán, Tào Tháo chỉ huy quân đội tiến đánh Trương Tú. Dưới cái nắng như thiêu như đốt, binh sĩ hành quân trên sa mạc mênh mông, ai cũng khát đến không chịu nổi nữa, đều muốn được uống nước, nhưng xung quanh bốn bề đều là cát, làm sao tìm ra được nguồn nước đây?
Tào Tháo nghĩ tới nghĩ lui, cuối cùng cũng nghĩ ra được một cách hay. Ông nói với các binh sĩ: “Đừng sốt ruột, nói cho các người nghe, nơi này ta đã từng đi qua, đi thêm một đoạn đường nữa là có thể nhìn thấy một rừng mơ rất lớn. Mơ ở đó rất nhiều, lại vừa ngọt, vừa chua, giải khát rất tốt. Binh sĩ nghe Tào Tháo nói rồi, không nhịn được tưởng tưởng ra vị chua của mơ. Ai cũng đều ứa nước miếng, thế là tự nhiên không còn cảm thấy khát nữa.
? Tại sao quân sỹ hết khát?
Tào tháo với rừng mơ
1. PXCĐK chính là thói quen. Em hãy kể một số thói quen của bản thân em.
2. Nhà trường đã hình thành cho Học sinh những PXCĐK nào?
II. Sự hình thành phản xạ có điều kiện
1.Hình thaønh phaûn xaï coù ñieàu kieän
3. Học là 1 quá trình thành lập PXCĐK.
Có 3 lý thuyết về học tập:
Học qua làm/hoạt động ( quan điểm của Piagie)
Học bằng trải nghiệm (quan điểm của Paplôp)
Học bằng thử và sai làm lại (quan điểm của Skinnơ)
Đường liên hệ tạm thời dần mất đi

Trả lời : Phaûn xaï tieát nöôùc boït ñoái vôùi kích thích aùnh ñeøn seõ khoâng coøn.
2. Ức chế phản xạ có điều kiện.
II. Sự hình thành phản xạ có điều kiện
1.Hình thaønh phaûn xaï coù ñieàu kieän
2. Ức chế phản xạ có điều kiện.
Quan sát video
? Vì sao nhà Chúa chịu mất mèo?
II. Sự hình thành phản xạ có điều kiện
1.Hình thaønh phaûn xaï coù ñieàu kieän
2. Ức chế phản xạ có điều kiện.
Dựa vào thông tin SGK, nội dung câu chuyện nêu ức chế phản xạ có điều kiện là gì?
Phản xạ có điều kiện dễ mất đi nếu không được củng cố thường xuyên.
Bài 52 : phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện
C�c em th?o lu?n ( theo băn) suy ngh� cho bi�t s� h�nh th�nh v� �c ch� c�a ph�n x� cê �i�u ki�n cê � ngh�a g� �ỉi v�i �íi sỉng?
- ý nghia s? hỡnh th�nh v� ?c ch? PXCDK:
+ Dảm bảo sự thích nghi của cơ thể với môi trường luôn thay đổi.
+ H�nh th�nh c�c thêi quen tỊp qu�n tỉt v�i con ngu�íi trong hôc tỊp, lao �ĩng v� b�o v� m�i tr�uíng.
+ Gi�p c�c n�n nh�n nghi�n (ma t�y,thuỉc l�, game, ...) cê th� cai nghi�n ��u�c
?
II. Sự hình thành phản xạ có điều kiện
1.Hình thaønh phaûn xaï coù ñieàu kieän
2. Ức chế phản xạ có điều kiện.
Bài 52 : phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện
-Lấy một ví dụ về sự hình thành PXCĐK của bản thân em và trình bày quá trình thành lập và ức chế PXCĐK đó?
III. So s�nh t�nh chÍt c�a ph�n x� kh�ng �i�u ki�n v� ph�n x� cê �i�u ki�n
Bảng 52-2. So sánh tính chất của PXCĐK và PXKĐK
Được hình thành trong đời sống cá thể qua học tập, rèn luyện
Bền vững tồn tại suốt đời
Không di truyền, có tính chất cá thể
Số lượng hạn chế
Trung ương thần kinh nằm ở vỏ não
B�i 52 : ph�n x� kh�ng �i�u ki�n v� ph�n x� cê �i�u ki�n
III. So s�nh t�nh chÍt c�a ph�n x� kh�ng �i�u ki�n v� ph�n x� cê �i�u ki�n
- T�nh ChÍt (Nĩi dung b�ng52-2).
Em n�u mỉi quan h� c�a ph�n x� cê �i�u ki�n v�i ph�n x� kh�ng �i�u ki�n?
Được hình thành trong đời sống cá thể qua học tập, rèn luyện
Bền vững tồi tại suốt đời
Không di truyền, có tính chất cá thể
Số lượng hạn chế
Trung ương thần kinh nằm ở vỏ não
Bài tập 1:
a. Tay chạm phải vật nóng thì rụt lại, đèn sáng chiếu vào mắt thì đồng tử co lại, thức ăn vào miệng thì tuyến nước bọt tiết nước bọt...
b. Em bé khi mới lọt lòng đã biết: thở, khóc, cười, bú, ngủ...
c. Một bé gái chưa bao giờ được ăn trái me; khi trông thấy trái me không có phản ứng: thèm muốn, tiết nước bọt. Nếu đã vài lần ăn me, sau đó chỉ cần trông thấy trái me thì trong miệng đã tiết ra nước bọt.
Các trường hợp a, b và c thuộc loại phản xạ nào?
* Bài tập củng cố:
Bài tập 2: Phản xạ nào dưới đây thuộc loại phản xạ có điều kiện:
a. Trẻ mới sinh ra, khi mẹ nhét vú vào miệng, trẻ bú sữa ngay.
b. Trẻ ba tháng tuổi thấy mẹ thì đòi bú.
c. Trẻ reo mừng khi nhìn thấy bố mẹ.
d. Sau vài tháng tuổi trẻ phân biệt được: người lạ, người thân.
b.
d.
c.
* Bài tập củng cố:
Hướng dẫn về nhà
Các em về nhà học bài 52
Đọc phần “Em có biết”
Trả lời 3 câu hỏi cuối bài
Xem trước bài 53