Giáo viên: BIỆN QUỐC TRỌNG
TRONG LÒNG MẸ
(Trích Những ngày thơ ấu)
Nguyên Hồng
I-Tìm hiểu chung

Tác giả:
- Nguyễn Nguyên Hồng (1918-1982), quê ở Nam Định; trước cách mạng, sống chủ yếu tại thành phố cảng Hải Phòng trong xóm lao động nghèo.
Ngòi bút hướng về người cùng khổ; là nhà văn của phụ nữ và trẻ em.
Trước cách mạng tháng Tám 1945: Bỉ vỏ (tiểu thuyết, 1938), Những ngày thơ ấu (hồi kí, 1938); sau cách mạng: Cửa biển (tiểu thuyết)

2. Tác phẩm:
Xuất xứ: chương 4 của hồi kí Những ngày thơ ấu, đăng năm 1938, in năm 1940.
Chủ đề: phản ánh tình yêu thương mẹ không thể bẩn của chú bé Hồng.
Bố cục: 2 đoạn
Đoạn 1: … người ta hỏi đến chứ?
»»»Tình yêu dành cho mẹ trước thử thách
Đoạn 2: phần còn lại
»»»Thỏa niềm thương nhớ mẹ
II-Phân tích

1. Tình yêu thương mẹ không thể bôi bẩn
a) Đoạn 1.
- Sẵn sàng ứng phó với thử thách: Khi hỏi có muốn vào chơi với mẹ không, “tôi cúi đầu không đáp”: hiểu đó là một lời độc, “rất kịch”, bôi bẩn mẹ, chia rẽ tình cảm >> trả lời có cũng không nên mà không có thì không đúng với khao khát >> không muốn mẹ bị xúc phạm>> trả lời hướng khác: ...
Tin tưởng tình yêu của mẹ: Không! Cháu không muốn vào. …
Sao cô biết mợ con có con?>>Câu hỏi thông minh, lật ngược tình thế: bị động>chủ động >> phản kháng trước sự bôi bẩn mẹ mình
Khóc vì thương số phần, sự yếu đuối của mẹ // căm tức thành kiến, cổ tục <<>> không phải tủi thân mồ côi, xấu hổ vì mẹ tái hôn sớm

b) Đoạn 2.
Thoáng thấy bóng người giống mẹ đã gọi >> khao khát tột độ không chờ xác định chính xác>> tình cảm mẹ con thiêng liêng, không cần tạn mặt cũng biết nhau: bóng dáng, hơi hớm,...
Mẹ là tất cả: Tôi thở hồng hộc...
Nũng nịu: Phải bé lại...
2. Nghệ thuật:
Giọng văn nhẹ nhàng, giàu tình cảm, lay động được người đọc;
Nắm bắt và miêu tả tinh tế, chân xác tâm lí trẻ em, tình cảm mẹ con
Giàu tính kịch
III-Tổng kết
(Ghi nhớ, SGK, 21)
Con dù lớn vẫn là con của mẹ
Đi hết đời lòng mẹ vẫn theo con
(Con cò, Chế Lan Viên)