TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP
HỒ CHÍ MINH
Tiết 4:
YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
Hiểu được những nét khái quát về sự nghiệp văn học, quan điểm sáng tác và những đặc điểm cơ bản của phong cách nghệ thuật Hồ Chí Minh

Thấy được ý nghĩa to lớn và giá trị nhiều mặt của bản tuyên ngôn độc lập cùng với vẻ đẹp tư tưởng và tâm hồn của tác giả
Phần I/ TÁC GIẢ
I. Vài nét về tiểu sử:
Phần I/ TÁC GIẢ
I. Vài nét về tiểu sử:
Sinh 19 – 5 – 1890, mất 2 – 9 – 1969
Gia đình nhà Nho yêu nước
Quê Nam Đàn, Nghệ An
Học chữ Hán, chữ Quốc ngữ, tiếng Pháp
Từng dạy học ở trường Dục Thanh
* Cuộc đời hoạt động CM
BẾN NHÀ RỒNG – NƠI BÁC HỒ RA ĐI
TÌM ĐƯỜNG CỨU NƯỚC NĂM 1911
“Đất nước đẹp vô cùng.Nhưng Bác phải ra đi
Cho tôi làm sóng dưới con tàu đưa tiễn Bác”
(Chế Lan Viên)-
Từ bến Nhà Rồng Bác ra đi tìm đường cứu nước
BÁC HỒ LÀM PHỤ BẾP TRÊN TÀU TƠREVIN

Năm 1919,Người gửi tới Hội nghị hòa bình ở vec- xay (Pháp)bản Yêu sách của nhân dân An Nam.
Năm 1920, Người dự đại hội Tua và trở thành một trong những thành viên sáng lập ĐCS Pháp.
Từ 1923-1941, tham gia hoạt động cách mạng ở Pháp, Liên Xô (cũ), Trung Quốc, Thái Lan)
1925, tham gia thành lập Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí hội
1930,chủ trì thống nhất các Đảng cộng sản trong nước tại Hương Cảng (Hồng Kông), thành lập Đảng cộng sản Việt Nam.
1941, người về nước, trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng trong nước giành thắng lợi trong cuộc Tổng khởi nghĩa tháng 8 năm 1945
Bác đã về đây ,Tổ quốc ơi!
Nhớ thương hòn đất ấm hơi Người.
Ba mươi năm ấy chân không nghỉ
Mà đến bây giờ mới tới nơi!
(Tố Hữu)
8/1942 đến 9/1943 Bác bị bọn Tưởng giới thạch bắt giam vô cớ khi Người sang TQ tranh thủ sự viện trợ của quốc tế
Ngâm thơ ta vốn không ham
Nhưng vì trong ngục biết làm chi đây
Ngày dài ngâm ngợi cho khuây
Vừa ngâm vừa đợi đến ngày tự do.
(HCM)
Ngày 2-9-1945, Hồ Chí Minh đọc tuyên ngôn độc lập tại quảng trường Ba Đình
Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhà yêu nước, nhà cách mạng vĩ đại của dân tộc, nhà hoạt động lỗi lạc của phong trào Quốc tế cộng sản
Người còn để lại sự nghiệp văn học to lớn
NGÀY 2 THÁNG 9 NĂM 1969
CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH ĐÃ MÃI MÃI RA ĐI
“Bác đã lên đường theo tổ tiên
Mác- Lê nin thế giới người hiền
Ánh hào quang đỏ thêm sông núi
Dắt chúng con cùng nhau tiến lên”
(Tố Hữu)
LỄ TANG CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
II. SỰ NGHIỆP VĂN HỌC
1 Quan điểm sáng tác:
Người coi văn học là vũ khí chiến đấu; nhà văn là chiến sĩ trên mặt trận văn hóa tư tưởng
Luôn chú trọng tính chân thật và tính dân tộc của tác phẩm văn học
Xuất phát từ mục đích (viết để làm gì), đối tượng tiếp nhận (viết cho ai) để quyết định nội dung (viết cái gì) và hình thức của tác phẩm (viết như thế nào)
2. Di sản văn học
a/ Văn chính luận:
Mục đích::
đấu tranh chính trị, tấn công trực diện vào kẻ thù, thực hiện nhiệm vụ cách mạng dân tộc
Nội dung:
Lên án những chính sách toàn bạo của chế độ thực dân Pháp đối với các nước thuộc địa,kêu gọi những người nô lệ bị áp bức đoàn kết đấu tranh
Nghệ thuật:Được viết bằng lí trí sáng suốt, trí tuệ sắc sảo, trái tim vĩ đại,lời văn chặt chẽ ,súc tích
Những tác phẩm tiêu biểu: sgk tr.25-26


b/ Truyện và kí:
Nội dung:Tố cáo tội ác dã man,bản chất tàn bạo, xảo trá của TDP…
Nghệ thuât: Bút pháp hiện đại, nghệ thuật trần thuật linh hoạt,tình huống truyện độc đáo,…
Cây bút văn xuôi tài năng với trí tưởng tượng phong phú, vốn văn hóa sâu rộng, trí tuệ sắc sảo, trái tim tràn đầy nhiệt tình yêu nước và cách mạng
Những tác phẩm chính: ( sgk/26)
c/Thơ ca: :
Tập thơ “Nhật kí trong tù”
Bút tích trang bìa và trang cuối của”Ngục trung nhật kí”
c/ Thơ ca
Nhật kí trong tù (134 bài):
+ Tâm hồn và nhân cách cao đẹp của người chiến sĩ CM trong hoàn cảnh tù đày – chân dung tự họa
+ Giàu giá trị nghệ thuật, vừa mang phong vị cổ điển vừa mang tính chất hiện đại
Thơ HCM (86 bài), Thơ chữ Hán HCM (36 bài): thể hiện tấm lòng yêu nước, yêu thiên nhiên, tinh thần ung dung lạc quan, kết hợp chất trữ tình CM với cảm hứng anh hùng ca của thời đại
=> Lĩnh vực có giá trị nổi bật
3. Phong cách nghệ thuật
độc đáo, đa dạng. Mỗi thể loại văn học, Hồ Chí Minh đều tạo được những nét phong cách riêng, độc đáo và hấp dẫn.
a. Văn chính luận:
- Ngắn gọn, tư duy sắc sảo.
- Lập luận chặt chẽ, lí lẽ đanh thép, bằng chứng đầy sức thuyết phục.
- Giàu tính luận chiến và đa dạng về bút pháp.
b. Truyện và kí:
- Vẻ đẹp rất hiện đại.
- Tính chiến đấu mạnh mẽ.
- Nghệ thuật trào phúng vừa sắc bén, thâm thuý của phương Đông; vừa hài hước, hóm hỉnh của phương Tây
c. Thơ ca:
- Thơ tuyên truyền cách mạng lời lẽ giản dị, mộc mạc, mang màu sắc dân gian hiện đại, vừa dễ nhớ, dễ thuộc, vừa có sức tác động trực tiếp vào tình cảm người đọc, người nghe.
- Những bài thơ nghệ thuật viết theo hình thức cổ thi hàm súc, mang vẻ đẹp hàm súc, có sự hài hoà độc đáo giữa bút pháp cổ điển và hiện đại, giữa chất trữ tình (“tình”) và tính chiến đấu (“thép”).
4. Kết luận
- Thơ văn Hồ Chí Minh là một bộ phận gắn bó với sự nghiệp cách mạng của Người; không thể hiểu thấu hết thơ văn của Người nếu tách rời sự nghiệp cách mạng của Người.
- Qua sự nghiệp CM và di sản văn chương vô giá, HCM xứng đáng là ‘một tâm hồn vĩ đại của bậc trí đại nhân, đại dũng”
Mộ
Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ
Cô vân mạn mạn độ thiên không
Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc
Bao túc ma hoàn lô dĩ hồng.
Chiều tối
(Người dịch: Nam Trân)
Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ,
Chòm mây trôi nhẹ giữa từng không;
Cô em xóm núi xay ngô tối,
Xay hết, lò than đã rực hồng.
III. LUYỆN TẬP:
Bài tập 1 /29 sgk
III. LUYỆN TẬP:
Gợi ý BT1/29
Màu sắc cổ điển
Tinh thần hiện đại
- Bức tranh thiên nhiên: núi rừng, cánh chim, chòm mây
- Bút pháp chấm phá, tả cảnh ngụ tình
- Sự hoà hợp giữa con người và thiên nhiên
- Hình tượng thơ có sự vận động theo hướng ánh sáng, sự sống
- Con người là trung tâm của bức tranh
- Thể thơ TNTTĐL
- Bút pháp tả thực, giản dị, mộc mạc,dân dã đời thường