Kiểm tra bài cũ:
Câu 1: Thế nào là câu đặc biệt? Nêu tác dụng của câu đặc biệt?
Câu 2: Trong các câu sau, câu nào không phải là câu đặc biệt?
A. Giờ ra chơi. C. Cánh đồng làng.
B. Tiếng suối chảy róc rách. D. Câu chuyện của bà.
Đáp án – Biểu điểm
Câu1: - Câu đặc biệt là loại câu không cấu tạo theo mô hình chủ ngữ - vị ngữ. (3 điểm)
- Tác dụng của câu đặc biệt: (5 điểm)
+ Nêu lên thời gian, nơi chốn diễn ra sự việc được nói đến trong đoạn văn;
+ Liệt kê, thông báo về sự tồn tại của sự vật, hiện tượng;
+ Bộc lộ cảm xúc;
+ Gọi đáp.
Câu 2: Chọn ý B (2 điểm)

THÊM TRẠNG NGỮ CHO CÂU
Tiếng Việt
Đọc đoạn văn:
Dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, người dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng, khai hoang. Tre ăn ở với người, đời đời, kiếp kiếp.
Tre với người như thế đã mấy nghìn năm. Một thế kỉ “văn minh”, “khai hóa” của thực dân cũng không làm ra được một tấc sắt. Tre vẫn phải còn vất vả mãi với người. Cối xay tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay, xay nắm thóc.
(Thép Mới)

Phân tích cấu tạo ngữ pháp những câu sau:

Dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, người dân cày Việt Nam

dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng, khai hoang.

Tre ăn ở với người, đời đời, kiếp kiếp.


Cối xay tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay, xay nắm thóc.


CN
TN
VN
CN
CN
VN
VN
TN
TN1
TN 2
Dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời
đời đời, kiếp kiếp
từ nghìn đời nay
VN
chỉ địa điểm
chỉ thời gian
chỉ thời gian
chỉ thời gian
Ví dụ:
- Dưới bóng tre xanh,
TN chỉ địa điểm
- … , từ nghìn đời nay,
TN chỉ thời gian
Tìm trạng ngữ và cho biết nội dung mà các trạng ngữ bổ sung trong câu?
a. Vì mưa, cánh đồng bị ngập.

b. Để học tốt, em luôn phải cố gắng.

c. Nếu về sớm, ba sẽ đón con.

d. Bằng chiếc xe đạp, tôi đến trường.

e. Nhanh như cắt, Dũng lao về đích.
Vì mưa
TN chỉ mục đích
Để học tốt
TN chỉ điều kiện
Nếu về sớm
TN chỉ phương tiện
Bằng chiếc xe đạp
TN chỉ cách thức
Nhanh như cắt
TN chỉ nguyên nhân
Bài 1. Bốn câu sau đều có cụm từ mùa xuân. Hãy cho biết trong câu nào cụm từ mùa xuân là trạng ngữ. Trong những câu còn lại, cụm từ mùa xuân đóng vai trò gì?
a) Mùa xuân của tôi – mùa xuân Bắc Việt, mùa xuân của Hà Nội – là mùa xuân


có mưa riêu riêu, gió lành lạnh, có tiếng nhạn kêu trong đêm xanh […].
(Vũ Bằng)
b) Mùa xuân, cây gạo gọi đến bao nhiêu là chim ríu rít.
(Vũ Tú Nam)
c) Tự nhiên như thế: ai cũng chuộng mùa xuân. (Vũ Bằng)

d) Mùa xuân! Mỗi khi họa mi tung ra những tiếng hót vang lừng, mọi vật như có

sự đổi thay kì diệu. (Võ Quảng)

CN
TN
phụ ngữ cho cụm động từ
Câu đặc biệt
(Thành phần phụ chú)

VN
CN
CN
Bài 1. Bốn câu sau đều có cụm từ mùa xuân. Hãy cho biết trong câu nào cụm từ mùa xuân là trạng ngữ. Trong những câu còn lại, cụm từ mùa xuân đóng vai trò gì?
a) Mùa xuân của tôi – mùa xuân Bắc Việt, mùa xuân của Hà Nội – là mùa xuân

có mưa riêu riêu, gió lành lạnh, có tiếng nhạn kêu trong đêm xanh […].
(Vũ Bằng)
b) Mùa xuân, cây gạo gọi đến bao nhiêu là chim ríu rít.
(Vũ Tú Nam)
c) Tự nhiên như thế: ai cũng chuộng mùa xuân.
(Vũ Bằng)
d) Mùa xuân! Mỗi khi họa mi tung ra những tiếng hót vang lừng, mọi vật như có

sự đổi thay kì diệu. (Võ Quảng)

CN
VN
TN
phụ ngữ
Câu đặc biệt
Bài tập 3: Hãy phân loại các trạng ngữ vừa tìm được qua bài tập 2.
như báo trước mùa về của một thức quà thanh nhã và tinh khiết
(2) khi đi qua những cánh đồng xanh, mà hạt thóc nếp đầu tiên làm trĩu thân lúa còn tươi

(3) Trong cái vỏ xanh kia
(4) Dưới ánh nắng
 TN chỉ cách thức.
 TN chỉ thời gian.
 TN chỉ nơi chốn.
 TN chỉ nơi chốn.
- Học bài, làm tiếp bài tập 2b ở nhà.
- Tập đặt câu, viết đoạn văn có sử dụng trạng ngữ có nội dung về môi trường, học tập, mùa xuân.
- Xem trước bài: Tìm hiểu chung về phép lập luận chứng minh.


Hướng dẫn về nhà