Bài 3: TÌM ĐƯỜNG ĐI TRÊN BẢN ĐỒ
Hoạt động khởi động
I. Phương hướng trên bản đồ
Có bao nhiêu phương hướng trên bản đồ ?
Để xác định phương hướng trên bản đồ, người ta căn cứ vào đâu ?
Khi có kinh, vĩ tuyến trên bản đồ, người ta xác định phương hướng như thế nào ?
Khi không có kinh, vĩ tuyến trên bản đồ, người ta xác định phương hướng như thế nào ?
Các hướng chính là: Đông, Tây, Nam, Bắc; các hướng phụ là Tây Bắc, Tây Nam, Đông Bắc, Đông Nam
Với bản đồ có kinh, vĩ tuyến thì ta lấy chính giữa bản đồ làm trung tâm, phía dưới kinh tuyến là hướng nam, phía trên kinh tuyến là hướng bắc, phía phải kinh tuyến là hướng đông, phía trái kinh tuyến là hướng tây
Với bản đồ không có kinh, vĩ tuyến thì ta lấy la bàn, kim chỉ nam hoặc mũi tên chỉ hướng bắc để xác định các hướng còn lại
I. Phương hướng trên bản đồ
Xác định vị trí (theo hướng) của hội trường Thống nhất, nhà thờ Đức Bà, chợ Bến Thành, nhà hát Thành phố.
Cho biết Bảo tàng Hồ Chí Minh nằm ở hướng nào của Hội trường Thống nhất; Bảo tang Hồ Chí Minh nằm ở hướng nào của chợ Bến Thành
Hãy xác định các hướng trên bản đồ sau:
II. Tỉ lệ bản đồ
? Nhận xét về kích thước lãnh thổ Việt Nam và mức độ chỉ tiết về nội dung của hai bản đồ và tại sao có sự khác nhau đó?
Tỉ lệ bản đồ cho biết mức độ thu nhỏ của khoảng cách trên bản đồ so với khoảng cách trên thực địa
Tỉ lệ bản đồ cho em biết điều gì ?
Có hai cách thể hiện tỉ lệ bản đồ: tỉ lệ số, tỉ lệ thước
Tỉ lệ số: là một phân số luôn có tử số là 1, mẫu số càng lớn thì tỉ lệ càng nhỏ và ngược lại. Vd: tỉ lệ (scale) 1 : 1 000 000 nghĩa là 1 cm trên bản đồ tương ứng với 1 000 000 cm ngoài thực tế
Tỉ lệ thước: được vẽ dưới dạng thước đo được tính sẵn, mỗi đoạn đều ghi số độ dài tương ứng với thực tế. Vd: 1 cm trên bản đồ tương ứng 1 km ngoài thực tế
Có mấy loại tỉ lệ bản đồ ?
Tỉ lệ số, tỉ lệ thước là gì ?
* Cách tính khoảng cách trên bản đồ dựa vào tỉ lệ bản đồ
Thường sẽ sử dụng tỉ lệ thước
Xác định hai vị trí cần đo
Đặt hai đầu compa (hoặc thước) vào hai vị trí cần đo, đặt mép thẳng với mặt giấy sát hai điểm cần đo
Giữ nguyên độ rộng của compa (hoặc thước, thước có vạch dấu sẵn), đặt lên thước tỉ lệ để tìm ra khoảng cách giữa hai điểm trên thực tế

Vd: độ dài đo được giữa hai điểm trên bản đồ có tỉ lệ 1 : 15 000 là 5 cm thì tính như sau: 5 x 15.000 = 75.000 cm = 750 mét
Bài mẫu: độ dài đo được giữa hai điểm trên bản đồ có tỉ lệ 1 : 15 000 là 5 cm thì tính như sau: 5 x 15.000 = 75.000 cm = 750 mét

III. Tìm đường đi trên bản đồ
Bản đồ rất hữu ích để tìm tuyến đường đi, tìm địa điểm, ước tính thời gian di chuyển
Các bước tìm đường đi trên bản đồ (tham khảo):
Với bản đồ giấy
Xác định điểm xuất phát và điểm đến, hướng đi trên bản đồ
Tìm các con đường để đi và chọn con đường ngắn nhất, đảm bảo tuân thủ luật giao thông
Dựa vào tỉ lệ bản đồ để xác định khoảng cách thực tế sẽ đi
Với google map
Mở google map với mặc định phía trên là hướng bắc
Để tìm địa điểm, em nhập tên địa điểm vào ô tìm kiếm, google map sẽ tự động đánh dấu địa điểm đó
Để tìm đường đi đến một địa điểm khác, ta nhập tên vào ô nơi đi, nơi đến. Google map sẽ đưa ra kết quả là: đường đi, hướng di chuyển, khoảng cách…
Bản đồ có hữu ích gì cho em ?
Để tìm đường đi trên bản đồ, em cần thực hiện các bước nào ?