Bài 1. Các phương châm hội thoại

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Thu Thu
Ngày gửi: 20h:39' 06-09-2021
Dung lượng: 1.7 MB
Số lượt tải: 34
Nguồn:
Người gửi: Thu Thu
Ngày gửi: 20h:39' 06-09-2021
Dung lượng: 1.7 MB
Số lượt tải: 34
Số lượt thích:
0 người
Hội thoại
https://padlet.com/thuth5/y2bgfsbcxrm6l3z4
An: - Cậu có biết bơi không?
Ba: - Biết chứ, thậm chí còn bơi giỏi nữa.
An: - Cậu học bơi ở đâu vậy?
Ba: - Dĩ nhiên là ở dưới nước chứ còn ở đâu.
1. Bài tập: Đọc đoạn đối thoại sau:
Em có nhận xét gì về câu trả lời của Ba (màu đỏ)?
Câu trả lời của Ba chưa đầy đủ nội dung mà An cần biết – một địa điểm cụ thể.
Nói thiếu. Vi phạm phương châm về lượng
Có anh tính hay khoe của. Một hôm, may được cái áo mới, liền đem ra mặc, rồi đứng hóng ở cửa, đợi có ai đi qua người ta khen.
Đứng mãi từ sáng đến chiều chả thấy ai hỏi cả, anh ta tức lắm. Đang tức tối, chợt thấy một anh, tính cũng hay khoe, tất tưởi chạy đến hỏi to:
– Bác có thấy con lợn cưới của tôi chạy qua đây không?
Anh kia liền giơ ngay vạt áo ra, bảo:
– Từ lúc tôi mặc cái áo mới này, tôi chẳng thấy con lợn nào chạy qua đây cả!
Lợn cưới áo mới
2. Bài tập: Đọc truyện cười sau
Em có nhận xét gì về câu hỏi và câu trả lời trong truyện?
- Bác có thấy con lợn cưới của tôi chạy qua đây không?
Từ lúc tôi mặc cái áo mới này, tôi chẳng thấy con lợn nào chạy qua đây cả.
Nói thừa. Vi phạm phương châm về lượng.
2. Kết luận: Khi giao tiếp, cần nói có nội dung; nội dung của lời nói phải đáp ứng đúng yêu cầu của cuộc giao tiếp, không thiếu, không thừa.
CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI
Bài tập 1
https://forms.gle/PbuDKbe5THctSqmZ9
BÀI TẬP 1
Những câu sau đã vi phạm phương châm về lượng. Hãy chỉ các lỗi đó?
a. Trâu là một loài gia súc nuôi ở nhà.
b. Bồ câu là loài chim có hai cánh.
Thừa cụm từ “nuôi ở nhà” vì từ “gia súc” đã hàm chứa nghĩa là thú nuôi trong nhà.
Tất cả các loài chim đều có hai cánh. Vì thế “có hai cánh” là cụm từ thừa.
BÀI TẬP 1
Những câu sau đã vi phạm phương châm về lượng. Hãy chỉ các lỗi đó?
d. Nó đá bóng bằng chân giỏi quá.
Ta phải dùng chân khi đá bóng, vì vậy câu này thừa cụm từ bằng chân. Hoặc ta có thể thêm từ: bằng chân trái/ bằng chân phải
c. Mẹ : - Cô giao cho con bài tập trong sách bài tập nào thế?
Nam: - Cô giao trong sách bài tập ạ!
Thiếu thông tin vì mẹ hỏi với mục đích muốn biết tên sách bài tập cụ thể, trong khi người con không trả lời cụ thể tên sách. Việc trả lời trên chưa đáp ứng được mục đích hỏi của mẹ
Phương châm về lượng: Khi giao tiếp, cần nói cho có nội dung. Nội dung giao tiếp phù hợp với yêu cầu của cuộc giao tiếp, không thừa, không thiếu.
QUẢ BÍ KHỔNG LỒ
Hai chàng đi qua một khu vườn trồng bí. Một anh thấy một quả bí to, kêu lên:
- Chà ! Quả bí kia to thật!
Anh bạn có tính hay nói khoác, cười mà bảo rằng:
- Thế thì đã lấy làm gì to. Tôi đã từng thấy những quả bí to hơn nhiều. Có một lần, tôi tận mắt trông thấy một quả bí to bằng cả cái nhà đằng kia kìa.
Anh kia nói ngay:
-Thế thì đã lấy gì làm lạ. Tôi còn nhớ, một bận tôi trông thấy một cái nồi đồng to bằng cả cái đình làng ta.
Anh nói khoác ngạc nhiên hỏi:
- Cái nồi ấy dùng để làm gì mà to vậy ?
Anh kia giải thích:
- Cái nồi ấy dùng để luộc quả bí anh vừa nói ấy mà.
Anh nói khoác biết bạn chế nhạo mình bèn nói sang chuyện khác
( Theo Truyện cười dân gian Việt Nam)
Đọc
Tại sao câu chuyện trên lại gây cười?
CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI
Kết luận: Trong giao tiếp, không nên nói những điều mà mình không tin là đúng sự thật
Phê phán tính ba hoa, nói khoác
Thông tin mà hai anh nói: "quả bí to bằng cả cái nhà và cái nồi đồng to bằng cả cái đình làng" được cho là vô lí, thiếu tính xác thực.
Bạn A hôm nay nghỉ học. Không biết vì lí do gì.
Cô giáo hỏi: Vì sao bạn A nghỉ học ?
Nếu không biết chắc chắn lí do của A, thì các em sẽ trả lời cô như thế nào? Vì sao? Từ đó em thấy trong giao tiếp còn cần tránh điều gì?
- Thưa cô, hình như bạn ấy bị ốm.
- Thưa cô, em nghĩ là bạn ấy bị ốm.
- Thưa cô, có lẽ là bạn ấy bị ốm.
Phương châm về chất
- Trong giao tiếp: Không nên nói những điều mà mình không tin là đúng sự thật
- Không nói những điều mà mình không có bằng chứng xác thực.
Vận dụng những phương châm hội thoại đã học để giải thích vì sao người nói đôi khi phải dùng những cách diễn đạt như :
a) Như tôi được biết, tôi tin rằng, nếu tôi không lầm thì, tôi nghe nói, theo tôi nghĩ, hình như là,…
Để đảm bảo tuân thủ phương châm về chất, người nói phải dùng những cách nói trên nhằm báo cho người nghe biết là tính xác thực của nhận định hay thông tin mà mình đưa ra chưa được kiểm chứng.
Bài tập
b. như tôi đã trình bày, như mọi người đều biết.
Trong giao tiếp, đôi khi để nhấn mạnh hay để chuyển ý, dẫn ý, người nói cần nhắc lại một nội dung nào đó đã nói hay giả định là mọi người đều biết. Khi đó, để đảm bảo phương châm về lượng, người nói phải dùng những cách nói trên nhằm báo cho người nghe biết là việc nhắc lại nội dung đã cũ là do chủ ý của người nói.
CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI
Bài tập về nhà
https://forms.gle/VxiNYqELgkt8mwSc9
https://padlet.com/thuth5/y2bgfsbcxrm6l3z4
An: - Cậu có biết bơi không?
Ba: - Biết chứ, thậm chí còn bơi giỏi nữa.
An: - Cậu học bơi ở đâu vậy?
Ba: - Dĩ nhiên là ở dưới nước chứ còn ở đâu.
1. Bài tập: Đọc đoạn đối thoại sau:
Em có nhận xét gì về câu trả lời của Ba (màu đỏ)?
Câu trả lời của Ba chưa đầy đủ nội dung mà An cần biết – một địa điểm cụ thể.
Nói thiếu. Vi phạm phương châm về lượng
Có anh tính hay khoe của. Một hôm, may được cái áo mới, liền đem ra mặc, rồi đứng hóng ở cửa, đợi có ai đi qua người ta khen.
Đứng mãi từ sáng đến chiều chả thấy ai hỏi cả, anh ta tức lắm. Đang tức tối, chợt thấy một anh, tính cũng hay khoe, tất tưởi chạy đến hỏi to:
– Bác có thấy con lợn cưới của tôi chạy qua đây không?
Anh kia liền giơ ngay vạt áo ra, bảo:
– Từ lúc tôi mặc cái áo mới này, tôi chẳng thấy con lợn nào chạy qua đây cả!
Lợn cưới áo mới
2. Bài tập: Đọc truyện cười sau
Em có nhận xét gì về câu hỏi và câu trả lời trong truyện?
- Bác có thấy con lợn cưới của tôi chạy qua đây không?
Từ lúc tôi mặc cái áo mới này, tôi chẳng thấy con lợn nào chạy qua đây cả.
Nói thừa. Vi phạm phương châm về lượng.
2. Kết luận: Khi giao tiếp, cần nói có nội dung; nội dung của lời nói phải đáp ứng đúng yêu cầu của cuộc giao tiếp, không thiếu, không thừa.
CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI
Bài tập 1
https://forms.gle/PbuDKbe5THctSqmZ9
BÀI TẬP 1
Những câu sau đã vi phạm phương châm về lượng. Hãy chỉ các lỗi đó?
a. Trâu là một loài gia súc nuôi ở nhà.
b. Bồ câu là loài chim có hai cánh.
Thừa cụm từ “nuôi ở nhà” vì từ “gia súc” đã hàm chứa nghĩa là thú nuôi trong nhà.
Tất cả các loài chim đều có hai cánh. Vì thế “có hai cánh” là cụm từ thừa.
BÀI TẬP 1
Những câu sau đã vi phạm phương châm về lượng. Hãy chỉ các lỗi đó?
d. Nó đá bóng bằng chân giỏi quá.
Ta phải dùng chân khi đá bóng, vì vậy câu này thừa cụm từ bằng chân. Hoặc ta có thể thêm từ: bằng chân trái/ bằng chân phải
c. Mẹ : - Cô giao cho con bài tập trong sách bài tập nào thế?
Nam: - Cô giao trong sách bài tập ạ!
Thiếu thông tin vì mẹ hỏi với mục đích muốn biết tên sách bài tập cụ thể, trong khi người con không trả lời cụ thể tên sách. Việc trả lời trên chưa đáp ứng được mục đích hỏi của mẹ
Phương châm về lượng: Khi giao tiếp, cần nói cho có nội dung. Nội dung giao tiếp phù hợp với yêu cầu của cuộc giao tiếp, không thừa, không thiếu.
QUẢ BÍ KHỔNG LỒ
Hai chàng đi qua một khu vườn trồng bí. Một anh thấy một quả bí to, kêu lên:
- Chà ! Quả bí kia to thật!
Anh bạn có tính hay nói khoác, cười mà bảo rằng:
- Thế thì đã lấy làm gì to. Tôi đã từng thấy những quả bí to hơn nhiều. Có một lần, tôi tận mắt trông thấy một quả bí to bằng cả cái nhà đằng kia kìa.
Anh kia nói ngay:
-Thế thì đã lấy gì làm lạ. Tôi còn nhớ, một bận tôi trông thấy một cái nồi đồng to bằng cả cái đình làng ta.
Anh nói khoác ngạc nhiên hỏi:
- Cái nồi ấy dùng để làm gì mà to vậy ?
Anh kia giải thích:
- Cái nồi ấy dùng để luộc quả bí anh vừa nói ấy mà.
Anh nói khoác biết bạn chế nhạo mình bèn nói sang chuyện khác
( Theo Truyện cười dân gian Việt Nam)
Đọc
Tại sao câu chuyện trên lại gây cười?
CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI
Kết luận: Trong giao tiếp, không nên nói những điều mà mình không tin là đúng sự thật
Phê phán tính ba hoa, nói khoác
Thông tin mà hai anh nói: "quả bí to bằng cả cái nhà và cái nồi đồng to bằng cả cái đình làng" được cho là vô lí, thiếu tính xác thực.
Bạn A hôm nay nghỉ học. Không biết vì lí do gì.
Cô giáo hỏi: Vì sao bạn A nghỉ học ?
Nếu không biết chắc chắn lí do của A, thì các em sẽ trả lời cô như thế nào? Vì sao? Từ đó em thấy trong giao tiếp còn cần tránh điều gì?
- Thưa cô, hình như bạn ấy bị ốm.
- Thưa cô, em nghĩ là bạn ấy bị ốm.
- Thưa cô, có lẽ là bạn ấy bị ốm.
Phương châm về chất
- Trong giao tiếp: Không nên nói những điều mà mình không tin là đúng sự thật
- Không nói những điều mà mình không có bằng chứng xác thực.
Vận dụng những phương châm hội thoại đã học để giải thích vì sao người nói đôi khi phải dùng những cách diễn đạt như :
a) Như tôi được biết, tôi tin rằng, nếu tôi không lầm thì, tôi nghe nói, theo tôi nghĩ, hình như là,…
Để đảm bảo tuân thủ phương châm về chất, người nói phải dùng những cách nói trên nhằm báo cho người nghe biết là tính xác thực của nhận định hay thông tin mà mình đưa ra chưa được kiểm chứng.
Bài tập
b. như tôi đã trình bày, như mọi người đều biết.
Trong giao tiếp, đôi khi để nhấn mạnh hay để chuyển ý, dẫn ý, người nói cần nhắc lại một nội dung nào đó đã nói hay giả định là mọi người đều biết. Khi đó, để đảm bảo phương châm về lượng, người nói phải dùng những cách nói trên nhằm báo cho người nghe biết là việc nhắc lại nội dung đã cũ là do chủ ý của người nói.
CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI
Bài tập về nhà
https://forms.gle/VxiNYqELgkt8mwSc9
 







Các ý kiến mới nhất