Đại số 7 - Tiết 24
CHƯƠNG II
HÀM SỐ VÀ ĐỒ THỊ
Cấu trúc của chương II
Hàm số và đồ thị
Đại lượng
tỉ lệ thuận
Một số bài toán về
đại lượng tỉ lệ thuận
Hàm số
Đại lượng
tỉ lệ nghịch
Một số bài toán về
đại lượng tỉ lệ nghịch
Mặt phẳng toạ độ
Đồ thị hàm số y = ax
ở tiểu học
Hai đại lượng tỉ lệ thuận là hai đại lượng liên hệ với nhau sao cho khi đại lượng này tăng (hoặc giảm) bao nhiêu lần thì đại lượng kia cũng tăng (hoặc giảm) bấy nhiêu lần .
+Ví dụ :
- Chu vi và cạnh của hình vuông
- Quãng đường đi được và thời gian của một chuyển động đều.
- Khối lượng và thể tích của thanh kim loại đồng chất
+Vấn đề đặt ra ở đây là có thể mô tả hai đại lượng tỉ lệ thuận bằng một công thức hay không?
a) Quãng đường đi được s (km) theo thời gian t(h) của một vật chuyển động đều với vận tốc 15 (km/h)
Hãy viết công thức tính:
S = v.t
= 15.t
b) Khối lượng m (kg) theo thể tích V (m3) của thanh kim loại đồng chất có khối lượng riêng D (kg/m3). (chú ý:D là một hằng số khác 0) (cho D s?t = 7800 kg/m3)
m = D.V
1. Định nghĩa
= 7800 . V
?1
a.
S = 15. t
1. Định nghĩa
m = 7800 . V
y = .x
k
y
x
k
?1
a.
Ta nói y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ k.
S tỉ lệ thuận với t theo hệ số tỉ lệ 15
m tỉ lệ thuận với V theo hệ số tỉ lệ 7800
1. Định nghĩa
Nếu đại lượng y liên hệ với đại lượng x theo công thức: y = k x (với k là hằng số khác 0) thì ta nói y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ k.
a.
b. Định nghĩa
c. Bài tập vận dụng
b)
?1
1. Định nghĩa
Nếu đại lượng y liên hệ với đại lượng x theo công thức: y = k x (với k là hằng số khác 0) thì ta nói y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ k.
a. ?1
b. Định nghĩa
c. Bài tập
b)
c)
?1
?2
Vậy x tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ lệ là:
Vì y tỉ lệ thuận với x nên ta có:
y =
Cho biết y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ
Vậy x tỉ lệ thuận với y khơng ? theo hệ số tỉ lệ la �?
1. Định nghĩa
Nếu đại lượng y liên hệ với đại lượng x theo công thức: y = k x (với k là hằng số khác 0) thì ta nói y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ k.
a. ?1
b. Định nghĩa
c. Bài tập
b)
c)
?1
?2
Chú ý: Khi đại lượng y tỉ lệ thuận với đại lượng x thì x cũng tỉ lệ thuận với y và ta nói hai d?i lượng đó tỉ lệ thuận với nhau. Nếu y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ k thì x tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ lệ
Hình vẽ dưới là một biểu đồ hình cột biểu diễn khối lượng của 4 con khủng long. Mỗi con khủng long ở các cột a, b, c, d nặng bao nhiêu tấn nếu biết rằng con khủng long ở cột a nặng 10 tấn và chiều cao các cột được cho trong bảng sau:
?3
8
50
30
2. Tính chất
Cho bi?t hai d?i lu?ng y v� x t? l? thu?n v?i nhau
a. Hãy xác định hệ số tỷ lệ của y đối với x.

?4

b. Thay mỗi dấu “?” trong bảng trên bằng một số thích hợp
c. Tính
Vỡ hai d?i lu?ng x v� y t? l? thu?n v?i nhau nờn
y1 = kx1
?
8
10
12
= 2
= 2
= 2
= 2
= 2
2
= k
;
Tỉ số hai giá trị tương ứng của chúng luôn không đổi.
Tỉ số hai giá trị bất kỳ của đại lượng này bằng tỉ số hai giá trị tương ứng của đại lượng kia
1. Định nghĩa
Nếu đại lượng y liên hệ với đại lượng x theo công thức: y = k x (với k là hằng số khác 0) thì ta nói y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ k.
a. ?1
b. Định nghĩa
c. Bài tập
b)
c)
d.
?1
?2
Chú ý: Khi đại lượng y tỉ lệ thuận với đại lượng x thì x cũng tỉ lệ thuận với y và ta nói hai d?i lượng đó tỉ lệ thuận với nhau. Nếu y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ k thì x tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ lệ
2. Tính chất
Nếu hai đại lượng tỉ lệ thuận với nhau thì
Tỉ số hai giá trị tương ứng của chúng luôn không đổi.
Tỉ số hai giá trị bất kỳ của đại lượng này bằng tỉ số hai giá trị tương ứng của đại lượng kia
Câu 1: Bi?t y v� x l� hai d?i lu?ng t? l? thu?n v� h? s? t? l? c?a y d?i v?i x l� 5 thì:

y = x B.y = 5 x

C. x = 5 y D. x = y
Điền nội dung thích hợp vào chỗ chấm.
Hai đại lượng y và x liên hệ theo công thức: y = -2x thì:
1. y và x là hai đại lượng ……………….. .
2. y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ là ……. .
3. x tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ lệ là ……. .
tỉ lệ thuận
-2
Câu 2:
Hai đại lượng y và x liên hệ theo công thức: y = -3x
a. Hãy xác định hệ số tỉ lệ của y với x.
b. Điền số thích hợp vào ô trống:
6
- 1
- 6
- 4
-3
Câu 3:
Tìm chỗ sai và sửa lại cho đúng:
a. Nếu y và x là hai đại lượng tỉ lệ thuận thì công thức liên hệ là k = yx.
b. Nếu y và x tỉ lệ thuận với 3 và 4 thì ta có:
y = kx
Câu 4:
Hai đại lượng y và x tỉ lệ thuận với nhau, cho biết x = 6; y = 4
a. Tìm hệ số tỉ lệ k của y đối với x.
b. Hãy biểu diễn y theo x.
y = x
Câu 4:
Bài 1(sgk/53)
Cho biết hai đại lượng x và y tỉ lệ thuận với nhau và khi x = 6 thì y = 4.
Tìm hệ số tỉ lệ k của y đối với x ?
Vì y = kx
Bài 2/54 SGK: Cho biết x và y là hai đại lượng tỉ lệ thuận. Điền số thích hợp vào ô trống trong bảng sau:
- 4
-10
-2
20
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Học thuộc và nắm vững định nghĩa , tính chất của đại lượng tỉ lệ thuận
Làm bài tập: 1; 2; 3;4; 6;7 SBT
Đọc trước bài “Một số bài toán về đại lượng tỉ lệ thuận”