MẸ TÔI
TRƯỜNG TH - THCS VICTORIA THĂNG LONG
(Trích “Những tấm long cao cả, Ét-môn-đô-đơ A-mi-xi)
1. Tác giả
I. ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG
Ét-môn-đô đơ A-mi-xi (1846-1908) . Quê: vùng biển Tây Bắc nước Ý.
Là nhà văn giàu lòng nhân ái. Thường viết về đề tài thiếu nhi và nhà trường, về những tấm lòng nhân hậu.
2. Tác phẩm
I. ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG
a, xuất xứ:
Trích “Những tấm lòng cao cả”
b, Thể loại:
văn bản nhật dụng viết theo hình thức thư từ
c,Phương thức biểu đạt chính:
Biểu cảm
d, Đọc – chú thích:
Đọc:
Chú thích:
Lễ độ, cảnh cáo, quằn quại, hối hận, khổ hình, vong ân bội nghĩa, bội bạc.
I. ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG
2. Tác phẩm
Truyện kể về sự việc cậu bé En-ri-cô đã có thái độ vô lễ với mẹ khi cô giáo tới thăm nhà. Biết chuyện cha En-ri-cô rất đau lòng và đã viết cho En-ri-cô một bức thư. Bức thư nói về tình yêu và sự hi sinh của mẹ dành cho En-ri-cô. Trước cách xử lý hết sức tế nhị nhưng vẫn vô cùng quyết liệt và gay gắt của bố, En-ri-cô đã nhận ra lỗi sai và vô cùng hối hận.
e, Tóm tắt:
I. ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG
2. Tác phẩm
Phần 1: Từ đầu đến “xúc động vô cùng” => hoàn cảnh người bố viết thư cho En ri cô.
Phần 2: Còn lại => Nội dung bức thư của bố.
f, Bố cục:2 phần
1. Hoàn cảnh người bố viết thư cho En-ri-cô
II. ĐỌC – TÌM HIỂU CHI TIẾT
+ Thái độ của En-ri-cô:
xúc động vô cùng
+ Nguyên nhân:
En-ri-cô nhỡ thốt ra lời thiếu lễ độ với mẹ khi cô giáo đến nhà.
+ Mục đích:
Viết thư để cảnh cáo, giúp con suy nghĩ kĩ, nhận ra và sửa chữa lỗi lầm
.
+ Lý do chọn hình thức viết thư:
* Giữ được sự kín đáo, tế nhị.
* Không làm người mắc lỗi mất đi lòng tự trọng.
* Bày tỏ được tất cả những điều muốn nói với con.

=>Cách mở bài ngắn gọn, súc tích, câu chuyện tự nhiên xúc động hơn
2. Nội dung bức thư của bố
Tình cảm và thái độ của người bố trươc lỗi lầm của con.
Hình ảnh người mẹ qua lời gợi nhắc của bố.
Lời khuyên của người bố.
2. Nội dung bức thư của bố
II. ĐỌC – TÌM HIỂU CHI TIẾT
=> Sử dụng những câu phủ định và so sánh thể hiện sự nghiêm khắc.
- Sự hỗn láo của con như một nhát dao đâm vào tim bố vậy!
- Bố không thể nén được cơn tức giận.
- Con mà lại xúc phạm đến mẹ con ư?
- Thật nhục nhã và xấu hổ.
- Thà rằng bố không có con còn hơn là thấy con bội bạc với mẹ.
- Con đã thiếu lễ độ với mẹ
- Bố không thể vui lòng đáp lại cái hôn của con được
=> Câu hỏi tu từ =>ngỡ ngàng và thất vọng
=> Sử dụng từ ngữ so sánh thể hiện sự đau đớn tột cùng
=> Câu cảm thán bộc lộ cảm xúc
“…Bố nhớ, cách đây mấy năm, mẹ đã phải thức suốt đêm, cúi mình trên chiếc nôi, trông chừng hơi thở hổn hển của con quằn quại vì nỗi lo sợ, khóc nức nở khi nghĩ rằng có thể mất con đi!...Người mẹ sẵn sàng bỏ hết một năm hạnh phúc để tránh cho con một giờ đau đớn, người mẹ có thể đi ăn xin để nuôi con, có thể hi sinh tính mạng để cứu sống con…”
* Nhắc lại kỉ niệm về người mẹ
Yêu thương con sâu sắc.
- Giàu đức hi sinh và hết lòng tận tụy vì con.
- Dịu dàng và hiền hậu.

 Phẩm chất cao đẹp, xứng đáng được tôn thờ, kính trọng.
- Trong đời con sẽ trải qua những ngày buồn thảm nhưng ngày buồn nhất tất sẽ là ngày con mất mẹ.
* Ý nghĩa và vai trò của người mẹ:
=> Mẹ là duy nhất và không ai có thể thay thế được mẹ.


=> Mẹ là chỗ dựa tinh thần vững chắc cho con suốt cả cuộc đời. (Nên con sẽ phải day dứt cả đời nếu lỡ một lần làm lòng mẹ đau đớn)

Nghệ thuật nào đã được sử dụng?
=> Lời văn giản dị, chân thành, một loạt câu khẳng định “con sẽ”
- Khi con đã khôn lớn, trưởng thành…con sẽ mong ước thiết tha được nghe lại tiếng nói…được mẹ dang tay đón con vào long…Tự thấy mình là đứa trẻ yếu đuối…Con sẽ cay đắng…Con sẽ không thể sống thanh thản…Lương tâm con sẽ không phút nào yên tĩnh…
? Nhận xét về vai trò của mẹ qua lời kể của bố?
=> Mẹ có ý nghĩa vô cùng to lớn trong cuộc đời. Phẩm chất cao đẹp, xứng đáng được tôn thờ, tôn kính
- En-ri-cô đã xúc động khi đọc thư của bố
3. Tác dụng của bức thư
Vì:
Bố gợi lại những kỉ niệm xúc động giữa mẹ và En-ri-cô.
Thái độ kiên quyết và nghiêm khắc của bố.
Những lời nói chân tình và sâu sắc khuyên nhủ con.


=> En-ri-cô thấy xấu hổ với lỗi lầm của mình

III. Tổng kết
1. Nghệ thuật
- Sáng tạo tình huống
Thể loại viết thư với phương thức biểu cảm.
Sử dụng chi tiết, hình ảnh đặc sắc về người mẹ
Gi ọng điệu chân thành, lời văn sâu sắc, xúc động
2. Nội dung
- Vai trò vô cùng quan trọng của người mẹ trong gia đình.
- Tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng nhất đối với mỗi con người.
Bài tập vận dụng:
1. Tác giả văn bản “Mẹ tôi là người nước nào”?
a. Ý c, Đức
b. Pháp d, Anh
2. PTBĐ chính của văn bản này là gì?
a. Tự sự
b. Miêu tả
c, Biểu cảm
d, Văn bản nhật dụng
* Ý nghĩa nhan đề bức thư: “Mẹ tôi”

- Đây là nhật kí của En-ri-cô.
- Hợp với hình tượng trung tâm của văn bản: Người mẹ. Văn bản tập trung thể hiện tình yêu thương vô bờ của mẹ đối với con và hướng con có những cư xử đúng đắn đối với mẹ.

- Thể hiện sâu sắc tình cảm và thái độ trân trọng của bố dành cho mẹ. - tăng tính khách quan cho lời tâm tình của người kể (của bố), cho sự việc và hình tượng được nói đến (là mẹ).

“Mẹ tôi” là bài ca tuyệt đẹp, ca ngợi vẻ đẹp cao cả giàu đức hi sinh của người mẹ, vẻ đẹp mẫu mực của người cha và cho ta bài học sâu sắc về đạo làm con. Người mẹ có vai trò vô cùng quan trọng trong mỗi gia đình. Tình thương yêu, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng nhất đối với mỗi con người.
2. Nội dung
Dặn dò

Làm bài tập trong SGK - Tr.12
Làm bài tập trong vở bài tập
Làm một bài thơ 5 chữ về người mẹ
Đọc và soạn trước tiết 4: Bố cục trong văn bản