NGỮ VĂN 8
THẦY THÀNH
TÔI ĐI HỌC
(Thanh Tịnh)
MỤC TIÊU
1

Kiến thức:
- Hiểu được tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật "tôi" ở buổi tựu trường đầu tiên trong cuộc đời. Trong một đoạn trích có sở dụng kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm.
- Hiểu được cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong vb“Tôi đi học”.
- Nghệ thuật miêu tả tâm lí trẻ nhỏ ở tuổi đến trường trong một vb tự sự qua ngòi bút Thanh Tịnh.
2
Kỹ năng:
- Có kĩ năng đọc - hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm.
Trình bày những suy nghĩ , tình cảm về một sự việc trong cuộc sống của bản thân.
3
Thái độ:
- Giáo dục tình cảm, khơi dậy cảm xúc về những kỉ niệm trong buổi tựu trường đầu tiên của mỗi người.
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả:
- Thanh Tịnh sinh vào tháng 12 năm 1911 tại xóm Gia Lạc, ven sông Hương ngoại ô thành phố Huế và mất vào tháng 7 năm 1988 tại Hà Nội. 
- Tên khai sinh của ông là Trần Văn Ninh, năm lên sáu tuổi được đổi thành Trần Thanh Tịnh. 
- Văn của ông toát lên vẻ đằm thắm, êm dịu, trong sáng, giàu chất thơ.
2. Tác Phẩm:
a. Xuất xứ:
- Truyện ngắn in trong tập "Quê mẹ" - xuất bản 1941.
- Truyện viết về những kỉ niệm trong sáng của tuổi thơ.
b. Thể loại và PTBĐ:
- Thể loại: Truyện ngắn trữ tình.
- Phương thức biểu đạt chính: Tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm.
TÔI ĐI HỌC
(Thanh Tịnh)
c. Bố cục:
- 3 phần
P1: Từ đầu -> trên ngọn núi.
P2: Tiếp theo -> cả ngày nữa.
P3: Còn lại
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1. Khơi nguồn kỉ niệm.
- Thời điểm gợi nhớ: cuối thu
- Không gian: lá rụng nhiều, trên không có những đám mây bàng bạc
- Hình ảnh: Mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ đến trường.
=> Thời điểm của hiện tại và quá khứ có sự tương đồng đã khơi nguồn những kỷ niệm khó quên của ngày đầu tiên tôi đi học.
* Cảm xúc của nhân vật tôi
+ Lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man…
+ Lòng tôi lại tưng bừng, rộn rã
TÔI ĐI HỌC
(Thanh Tịnh)
TÔI ĐI HỌC
(Thanh Tịnh)
=> Tác giả sử dụng nhiều từ láy
=> Diễn tả cảm xúc, tâm trạng bồi hồi, xao xuyến trào dâng của “tôi” khi nhớ lại ngày đầu tiên tựu trường.
- NT: So sánh: Cảm giác trong sáng nảy nở như mấy cành hoa tươi …
-> Tô đậm cảm giác trong sáng về ngày đầu tiên đi học.
2. Cảm xúc, tâm trạng của nhân vật tôi trong ngày đầu đến trường.
a. Khi được mẹ dắt tay đến trường
- Nhân vật tôi đã có sự thay đổi lớn trong nhận thức: Ý thức nghiêm túc về việc học hành, muốn tự khẳng định mình; tự tin vào bản thân mình.
- Hình ảnh so sánh: Ý nghĩ ấy …
-> Cảm xúc trong sáng, ngọt ngào, tâm trạng hồi hộp, vui sướng của ngày đầu tiên đi học.
TÔI ĐI HỌC
(Thanh Tịnh)
b. Khi đứng trong sân trường.
* Cảm nhận về trường Mĩ Lí.
- Trước ngày tựu trường: Là một nơi xa lạ, cao ráo, sạch sẽ
- Ngày tựu trường: Dày đặc người, quần áo sạch sẽ, gương mặt sáng sủa, vui tươi.
+ Trường Mỹ Lí xinh xắn, oai nghiêm như đình làng Hoà Ấp.
-> Nhân vật tôi cảm nhận được sự khác nhau của ngôi trường ở hai thời điểm. Trước thì xa lạ, vắng lặng; sau vừa nhộn nhịp vừa gần gũi, thiêng liêng.
- Tác giả sử dụng biện pháp so sánh
=> Cảm xúc trang nghiêm, đề cao tri thức của con người trong trường học.
* Tâm trạng
- Lo sợ vẩn vơ
- Cũng như mấy cậu học trò mới ..
TÔI ĐI HỌC
(Thanh Tịnh)
-> Hình ảnh so sánh làm nổi bật tâm lý trẻ thơ bỡ ngỡ, ngập ngừng vừa e sợ, vừa khao khát học hành.
- Khi nghe tiếng trống trường
+ Chơ vơ, vụng về, lúng túng, hai chân dềnh dàng mãi, toàn thân run run.
-> Các từ láy diễn tả thành công tâm trạng của nhân vật tôi khi nghe tiếng trống trường, tiếng trống như hoà cùng nhịp tim các cậu học trò với bao điều bỡ ngỡ, rụt rè.
- Khi nghe thầy gọi tên vào lớp:
+ Quả tim như ngừng đập.
+ Quên cả mẹ đứng sau.
+ Giật mình lúng túng.
+ Dúi đầu vào lòng mẹ khóc nức nở.
+ Khi nghe thấy gọi tên: hồi hộp bỡ ngỡ và e rè lo sợ.
 Tâm trạng hồi hộp, lo sợ, lúng túng, vụng về.
TÔI ĐI HỌC
(Thanh Tịnh)
3. Tâm trạng của nhân vật tôi khi ở trong lớp học
- Cảm nhận:
+ Trông mình cũng thấy lạ và hay hay
+ Người bạn chưa quen mà không thấy xa lạ
+ Sự quyến luyến tự nhiên và bất ngờ quá.
=>Khẳng định sự trưởng thành trong nhận thức của nhân vật "tôi" về việc học.
III. Tổng kết:
1. Nghệ thuật
- Tự sự, miêu tả, biểu cảm
- Nghệ thuật so sánh; tài quan sát, miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế; dòng hồi tưởng đan xen hiện tại và quá khứ.
2. Nội dung:
- Kỉ niệm trong sáng của tuổi học trò trong buổi tựu trường đầu tiên.
- Tình cảm yêu quê hương, yêu mái trường