BÀI 2: THÔNG TIN VÀ DỮ LIỆU
GV: Nguyễn Tuấn Sơn
MỞ ĐẦU BÀI HỌC
Các anh/chị thường tiếp thu thông tin qua những gì?
Internet
Sách, báo
Truyền hình vô tuyến
BÀI 2: THÔNG TIN VÀ DỮ LIỆU
Ngày 10 tháng 9 năm 2021
I - KHÁI NIỆM THÔNG TIN VÀ DỮ LIỆU
Hình ảnh, thông tin, văn bản
của con người sáng lập ra
Mã hóa
Hình ảnh, thông tin, văn bản
của con người sáng lập ra
THÔNG TIN
DỮ LIỆU
Là những hiểu biết có thể có được về một thực thế (sự vật, sự kiện) tồn tại khách quan nào đó
Là các thông tin đã được đưa vào máy tính để tính toán và sử lý
Mời các anh/chị hãy xem sơ đồ sau và giải thích khái niệm thông tin và dữ liệu
BÀI 2: THÔNG TIN VÀ DỮ LIỆU
Ngày 10 tháng 9 năm 2021
II - ĐƠN VỊ ĐO LƯỜNG THÔNG TIN
Đơn vị cơ bản nhất để đo thông tin bà bit (viết tắt của cụm từ “Binary Digital”), là đơn vị nhỏ nhất được lưu trữ trong máy tính để biểu diễn mã nhị phân.
Ngoài đơn vị bit, ta cũng dùng byte. Quy đổi như sau:
Một số đơn vị bội của byte:







Ví dụ: SGK Tin học 10 (trang 8)
1 byte = 8 bit
BÀI 2: THÔNG TIN VÀ DỮ LIỆU
Ngày 10 tháng 9 năm 2021
III - CÁC DẠNG THÔNG TIN THƯỜNG NGÀY: SGK - Trang 8-9
IV - MÃ HÓA THÔNG TIN MÁY TÍNH:
Mã hóa thông tin: là một hình thức biến đổi thông tin thành một dãy bit, giúp máy tính xử lí được. Ví dụ: SGK Tin học 10 - Trang 10
Để mã hóa thông tin dạng văn bản, ta chỉ vần mã hóa các kí tự. Bộ mã ASCII (viết tắt của American Standard Cođe for Information Interchange) sử dụng 1 byte các kí tự để mã hóa kí tự. Trong bộ mã này, các ký tự được đanh số từ 0 đến 255 (các số hiệu này là mã ASCII thập phân của kí tự. Ví dụ: Kí tự “L” có mã kí tự ASCII thập phân là 76 và kí tự “l ” có mã kí tự ASCII thập phân là 108.
Bộ mã ASCII chỉ mã hóa được 256 kí tự, chưa đủ để mã hóa tất cả các bảng chữ cái của các ngôn ngữ khác trên thế giới⇒xây dựng bộ mã Unicode sử dụng 16 bit để mã hóa.
Với bộ mã Unicode, ta có thể mã hóa được 95536 kí tự khác nhau, cho phép thể hiện trong máy tính văn bản của tất cả ngôn ngữ trên thế giơi bằng 1 bộ mã. Hiện nay, nước ta đã chính thức sử dụng bộ mã Unicode như 1 bộ mã chung để thể hiện văn bản hành chính.
BÀI 2: THÔNG TIN VÀ DỮ LIỆU
Ngày 10 tháng 9 năm 2021
V - BIỂU DIỄN THÔNG TIN TRONG MÁY TÍNH:
a) Thông tin loại số:
Hệ đếm:
Là tập các kí hiệu và quy tắc sử dụng tập kí hiệu đó để biểu diễn và xác định giá trị các số. Có hệ đếm phụ thuộc vị trí và hệ đếm không phụ thuộc vị trí. Các hệ đếm thường dùng là các hệ đếm phụ thuộc vị trí. Bất kì một số tự nhiên b nào lớn hơn 1 đếu có thể làm cơ số cho 1 hệ đếm. Trong các hệ đếm này, số lượng các kí hiệu được sử dụng bằng cơ dố cho một hệ đếm.
Hệ thập phân (hệ cơ số 10): Sử dụng tập kí hiệu gồm 10 chữ số. Giá trị của mỗi chữ số phụ thuộc vào vị trí của nó trong biểu diễn. Giá trị số trong hệ thập phân được xác định theo quy tắc: mỗi đơn vị ở 1 hàng bất kì có giá trị bằng 10 đơn vị của hàng kế cận bên phải.
Hệ nhị phân (hệ cơ số 2): Sử dụng 2 kí hiệu là chữ số 0 và chữ số 1.
BÀI 2: THÔNG TIN VÀ DỮ LIỆU
Ngày 10 tháng 9 năm 2021
Hệ hexa (hệ cơ số mười sáu): Sử dụng các kí hiệu: 0; 1; 2; 3; 4; 5; 6; 7; 8; 9; A; B; C; D; E; F. Trong đó A; B; C; D; E; F có giá trị tương ứng cho 10; 11; 12; 13; 14; 15 trong hệ thập phân.
Biểu diễn số nguyên:
Số nguyên có dấu: bit cao nhất xác định số nguyên đó là âm (1) hay dương (0);
Một byte biểu diễn được số nguyên trong phạm vi -127 đến 127;
Số nguyên không âm: toàn bộ 8 bit được dùng để biểu diễn giá trị số, phạm vi từ 0 đến 256.
Biểu diễn số thực: Mọi số thực có thể biểu diễn được dưới dạng: (được gọi là dấu phẩy động). Trong đó:

Ví dụ: 12,345 = 0,12345 . 102
 
M : phần định trị             
K : phần bậc
BÀI 2: THÔNG TIN VÀ DỮ LIỆU
Ngày 10 tháng 9 năm 2021
Biểu diễn số nguyên dương:
9710
011000012
Các bit thấp
Các bit cao
0
1
2
3
4
5
6
7
bit dấu
Biểu diễn số nguyên âm:
-9710
111000012
Các bit thấp
Các bit cao
0
1
2
3
4
5
6
7
bit dấu
BÀI 2: THÔNG TIN VÀ DỮ LIỆU
Ngày 10 tháng 9 năm 2021
b) Thông tin loại phi số:
Văn bản : để biểu diễn một xâu ký tự máy tính có thể dùng một dãy byte, mỗi byte biễu diễn một ký tự theo thứ tự từ trái sang phải. VD: biểu diễn xâu ký tự “TIN” : 01010100 01001001 01001110
Các dạng khác: (hình ảnh, âm thanh,…) ta cũng phải mã hóa chúng thành dãy bit.
Nguyên lí mã hóa nhị phân: Thông tin có nhiều dạng khác nhau như số, văn bản, hình ảnh, âm thanh… Khi đưa vào máy tính, chúng đều được biến đổi thành dạng chung – dãy bit. Dãy bit đó là mã nhị phân của thông tin mà nó biểu diễn.