Văn bản: LÃO HẠC - Nam Cao
Tiết 13
1 - Tỡm hi?u chung
- Tên thật: Trần Hữu Tri
- Sinh : 1915 - 1951
- Quê: Hòa Hậu - Lí Nhân - Hà Nam
Là nhà văn tiêu biểu nhất của trào lưuu hiện thực thời kì 1940 - 1945
1 - tác giả
Trăng sáng
Lão Hạc
Truyện ngắn
1941
1942
1943
1944
Một đám cưuới
(1944)
-Tác phẩm chính
Truyện dài
Lão Hạc
Truyện ngắn "Lão Hạc" là truyện ngắn xuất sắc viết về nguười nông dân, đăng lên báo lần đầu năm 1943
2. Tác phẩm
Phưuơng thức biểu đạt: tự sự kết hợp
với miêu tả, biểu cảm.
- Nhân vật chính: Lão Hạc.
- Ngôi kể thứ nhất (nhân vật ông giáo).
Tóm tắt
Lão Hạc nhà nghèo, vợ đã mất. Lão sống cảnh gà trống nuôi con. Lão Hạc rất khổ tâm vì không đủ tiền cuưới vợ cho con. Nguời con trai phẫn chí bỏ đi làm đồn điền cao su biền biệt hơn một năm chẳng có tin tức gì. Lão sống lủi thủi một mình với "cậu Vàng". Lão cố làm thuê làm muướn kiếm ăn, còn tiền thu đưuợc từ hoa lợi của mảnh vưuờn lão dành dụm chờ con về để cuới vợ cho con. Sau trận ốm dài hai tháng, tiền dành dụm cạn kiệt. Rồi bão lại phá sạch hoa màu, lão Hạc lâm vào tình cảnh đói deo đói dắt. Lão Hạc đau lòng quyết định bán "cậu Vàng" đi. Sau đó lão nhờ ông giáo giữ hộ mảnh vuườn khi nào con trai lão về trao lại cho nó. Lão Hạc lại gửi ông giáo 30 đồng bạc để khi chết có tiền ma chay. Từ đó lão từ chối tất cả mọi sự giúp đỡ của ông giáo. Khi không còn kiếm đuược gì để ăn lão đã xin bả chó tự tử, lão chết thật đau đớn vật vã thê thảm. Lão ra đi để lại trong lòng ông giáo một nỗi ngậm ngùi xót xa.
II. Đọc - hiểu văn bản
1.Nhân vật Lão Hạc
a) Hoàn cảnh:
-Nhà nghèo, già cả
-Vợ mất, con trai đi phu đồn điền
-Sống 1 mình với cậu Vàng
-Làm thuê để sống.
1- Nhân vật lão Hạc
a - Tâm trạng của lão Hạc xung quanh việc bán "cậu Vàng"
* Tình cảm đối với "cậu Vàng".
+ Gọi con chó là : "cậu Vàng"
+ Bắt rận, đem ra ao tắm
+ Cho ăn cơm .cái bát nhưu một nhà giàu
+ Nhắm vài miếng lại gắp cho nó một miếng
+ Chửi yêu nó, nói với nó.cháu bé về bố nó
+ To tiếng dọa, nắm lấy nó, ôm đầu nó
+ Dập nhè nhẹ vào lưung nó và dấu dí.
Tình yêu tha thiết với loài vật
1- Nhân vật lão Hạc
a - Tâm trạng của lão Hạc xung quanh việc bán "cậu Vàng"
* Tình cảm đối với "cậu Vàng".
* Sau khi bán "cậu Vàng"
+ Lão cố làm ra vui vẻ, cưuời nhuư mếu
+ Đôi mắt lão ầng ậc nuước
+ Mặt.co rúm, vết nhăn xô lại, ép.nưuớc mắt...
+ Cái đầu... ngoẹo.miệng móm mém.mếu.
+ Lão hu hu khóc
- Từ tưuợng hình
Tâm trạng đau khổ tột cùng
- Từ tưuợng thanh
Nỗi niềm xót xa ân hận
"Thì ra tôi già .lừa một con chó"
Thái độ chua chát, ngậm ngùi, mặc cảm là kẻ có tội
- Ngưuời sống tình nghĩa thủy chung, yêu thưuơng loài vật
- Nguười cha có tình yêu thưuơng con sâu sắc.
1- Nhân vật lão Hạc
a - Tâm trạng của lão Hạc xung quanh việc bán "cậu Vàng"
b - Việc làm của lão Hạc truước khi chết
- Nhờ ông giáo
- Giữ hộ ba sào vuườn cho con trai
- Gửi 30 đồng để lo hộ đám tang cho mình
- Duy trì cuộc sống : Ăn khoai, củ chuối, sung luộc, rau má, củ ráy, bữa trai bữa ốc.
- Từ chối mọi sự giúp đỡ gần nhuư là hách dịch .
- Phẩm chất :Coi trọng bổn phận làm cha, coi trọng danh giá làm nguười
- Số phận con ngưuời nghèo khổ, cô độc trong sự trong sạch
1- Nhân vật lão Hạc
a - Tâm trạng của lão Hạc xung quanh việc bán "cậu Vàng"
b - Việc làm của lão Hạc trưuớc khi chết
c - Cái chết của lão Hạc
* Nguyên nhân: đói khổ, túng quẫn đẩy lão đến cái chết nhuư một hành động tự giải thoát
"Lão Hạc.vật vã.,đầu tóc rũ ruượi, quần áo xộc xệch, hai mắt long sòng sọc. Lão tru tréo, bọt mép sùi ra.giật mạnh .Lão vật vã đến hai giờ đồng hồ rồi mới chết."
-> Từ tưuợng hình, tuượng thanh: Cái chết dữ dội thê thảm bi ai
- Bộc lộ rõ số phận và nhân phẩm của nguười nông dân nghèo truớc cách mạng tháng tám 1945: Nghèo khổ, bế tắc cùng đuờng, giàu tình thưuơng và lòng tự trọng.
- Tố cáo mạnh mẽ chế độ tàn ác bất nhân của xã hội phong kiến
2- Nhân vật ông giáo
* Tình cảm đối với lão Hạc
- C?m xỳc khi th?y lóo H?c dau kh? vỡ bỏn con chú "tôi muốn ôm choàng lấy lão mà khóc"
Nỗi xót thưuơng đồng cảm
- Lời nói: “…¤ng con m×nh ¨n khoai, uèng nư­íc chÌ, råi hót thuèc lµo… thÕ lµ s­ưíng”
Sự an ủi, sẻ chia, tình làng nghĩa xóm thân thiết gần gũi
+ "Tôi giấu giếm vợ tôi, thỉnh thoảng giúp ngấm ngầm lão"
- Vi?c l�m giữ hộ lão Hạc mảnh vưuờn và ba muươi đồng bạc.
2- Nhân vật ông giáo
*Những suy nghĩ về cuộc đời
Khi nói chuyện với vợ :
" Chao ôi! Đối với những nguười ở quanh ta.không bao giờ ta thưuơng"
Khi nói chuyện với Binh Tưu:
"Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn"
- Buồn vì: Đói nghèo có thể đổi trắng thay đen biến nguười luơng thiện nhuư lão Hạc thành kẻ trộm cắp nhưu Binh Tuư. Đáng buồn vì đáng để ta thất vọng.
- Buồn vì: Một con ngưuời nhuư lão Hạc đành phải biến chất vì không còn tìm đâu ra miếng ăn tối thiểu hàng ngày.
2- Nhân vật ông giáo
Chứng kiến lão Hạc chết:
- Vì không có gì hủy hoại đuược nhân phẩm ngưuời luương thiện nhuư lão Hạc, để ta có quyền hy vọng và tin tưuởng ở con ngưuời
"Cuộc đời chuưa hẳn đã đáng buồn"
"Hay vẫn đáng buồn theo một nghĩa khác"
- Vì ngưuời tốt nhưu lão Hạc mà vẫn hoàn toàn vô vọng, phải tìm đến cái chết nhuư là sự giải thoát tự nguyện và bất đắc dĩ. Mặt khác lão Hạc chết không phải ai cũng biết rõ nguyên nhân.
Nguười hiểu đời, hiểu ngưuời, có lòng vị tha cao cả và chan chứa một tình thuương, lòng nhân ái sâu sắc.
- Nguười trọng nhân cách không mất lòng tin vào những điều tốt đẹp của con ngưuời
* Nghệ thuật
* Nội dung
-Chọn ngôi kể thứ nhất làm câu chuyện tr? nên gần gũi, quen thuộc , dẫn dắt tự nhiên linh hoạt và có tính thuyết phục cao.
- Nghệ thuật phân tích tâm lí già dặn, kể chuyện chân thực, màu sắc trữ tình đan xen lẫn những triết lí sâu sắc.
- Nam Cao khắc họa thành công nhân vật lão Hạc: Nghèo đói nhuưng nhân hậu, chất phác rất mực yêu con.
- Tấm lòng yêu thưuơng , trân trọng đối với ngưuời nông dân trong xã hội cũ của nhà văn Nam Cao.
Luyện tập
* Câu 1: Tác phẩm Lão Hạc đưuợc viết theo thể loại nào ?
A - Truyện dài
B - Truyện ngắn
C - Truyện vừa
D - Tiểu thuyết
* Câu 2 : ý nào nói đúng nhất nội dung của truyện Lão Hạc?
A - Tác động của cái đói , miếng ăn đến đời sống của con nguời
B - Phẩm chất cao quý của nguười nông dân.
C - Số phận đau thưuơng của ngưuời nông dân.
D - Cả ba ý kiến trên đều đúng.
B
D
*Câu 3: Trong tác phẩm, lão Hạc hiện lên là một con ngưuời nhuư thế nào?
A - Là một nguười có số phận đau thưuơng nhuưng có phẩm chất cao quý.
B - Là ngưuời nông dân sống ích kỉ đến mức gàn dở, ngu ngốc.
C - Là ngưuời nông dân có thái độ sống vô cùng cao thuượng.
D - Là ngưuời nông dân có sức sống tiềm tàng mạnh mẽ
* Câu 4: Điều gì lớn nhất ở ngưuời nông dân đã khiến Nam Cao bày tỏ thái độ trân trọng sâu sắc, qua nhân vật lão Hạc?
A - Tình cảnh khốn cùng của họ.
B - Lòng yêu thuương đối với con cái và với cả con vật nuôi
C - ý thức tự trọng và nhân cách cao đẹp
hưUớng dẫn về nhà
- Học thuộc tóm tắt văn bản : Lão Hạc
- Viết đoạn văn ngắn nêu cảm nghĩ của em về nhân vật lão Hạc
- Đọc bài: Từ tưuợng hình, từ tưuợng thanh
Cảm ơn các thầy cô đã dự giờ
Cảm ơn các em đã xây dựng bài