CHỦ ĐỀ 4
Một số vật liệu, nhiên liệu, nguyên liệu, lương thực - thực phẩm thông dụng;
Tính chất và ứng dụng của chúng
KHOA HỌC
TỰ NHIÊN 6
Trường THCS Thành Công
TRÒ CHƠI:
ĐUỔI HÌNH BẮT CHỮ
3
Đây là thời kỳ nào?
Thời kỳ đồ đá
Đây là thời kỳ nào?
Thời kỳ đồ đồng
Thời kỳ đồ sắt
Đây là thời Kỳ nào?
Tên vật liệu đã được dùng để đại diện cho một thời kì trong nền văn minh của loài người, ngoài các vật liệu đó xung quanh chúng ta còn tồn tại các vật liệu nào khác ?
Bài 11
Một số vật liệu thông dụng
Hoạt động nhóm: Chia nhóm theo cặp và hoàn thành bảng 1 trong phiếu học tập – Thời gian 1 phút
Hoạt động nhóm: Chia nhóm theo cặp và hoàn thành bảng 1 trong phiếu học tập
Bảng 1 – Phiếu học tập
Một số vật liệu thông dụng
Gỗ, đá, nhựa, thủy tinh, kim loại… là các vật liệu.
Vật liệu là chất hoặc hỗn hợp được sử dụng để chế tạo sản phẩm phục vụ cuộc sống.
Tùy vào tính chất và mục đích sử dụng người ta phân loại:
Vật liệu xây dựng
Vật liệu cơ khí
Vật liệu điện tử
Vật liệu sinh học
Vật liệu hóa học …

1
Một số tính chất và ứng dụng của vật liệu
2
Bằng sự hiểu biết của mình hãy tích vào ô thích hợp trong bảng 11.2 – Thời gian 2 phút
Bảng 2 – Phiếu học tập
Một số tính chất và ứng dụng của vật liệu
2
Hoạt động nhóm:
Chia lớp thành 6 nhóm, chọn nội dung nhiệm vụ của nhóm bằng cách bốc thăm – Thời gian: 20 phút
Nội dung nhiệm vụ mỗi nhóm:
Tìm hiểu tính chất của kim loại
- Dẫn nhiệt
- Dẫn điện
- Ăn mòn
Tìm hiểu tính chất của nhựa và thủy tinh
- Dẫn nhiệt
- Dẫn điện
- Ăn mòn
Tìm hiểu tính chất của cao su
- Dẫn nhiệt
- Dẫn điện
- Ăn mòn
14
THẢO LUẬN NHÓM
Các dụng cụ, thiết bị, hoá chất cần sử dụng
Cốc thủy tinh
Cốc nước nóng
Đèn cồn
Giấm ăn
Kẹp sắt
Pin
Dây nối
Bóng đèn
Kẹp dây điện
Nước đá
Xăng
Công tắc điện
Hãy sử dụng các dụng cụ, thiết bị, hóa chất trên để bố trí 3 thí nghiệm kiểm tra tính ăn mòn, tính dẫn nhiệt, tính dẫn điện của các nhóm vật liệu trên?
Tìm hiểu khả năng dẫn nhiệt
Dùng kẹp sắt để kẹp rồi đốt nóng các vật liệu trên ngọn lửa đèn cồn và quan sát hiện tượng về tính dẫn nhiệt và khả năng chịu nhiệt của vật liệu
(Chú ý khi kẹp sắt có dấu hiệu nóng thì không đốt nữa và cho vật liệu vào chậu nước tránh bị bỏng)
Tìm hiểu khả năng dẫn điện
Sử dụng dụng cụ để lắp mạch điện theo sơ đồ như hình dưới. Lần lượt kẹp từng vật liệu cần kiểm tra vào hai chiếc kẹp.
Nếu đèn sáng thì vật liệu đó dẫn điện.
Nếu đèn không sáng thì vật liệu đó không dẫn điện (cách điện)
Tìm hiểu khả năng bị ăn mòn
Rót giấm ăn vào các cốc thủy tinh chứa các vật liệu cần kiểm tra trong 5 phút và quan sát hiện tượng xảy ra, ghi vào vở thí nghiệm
Báo cáo kết quả thí nghiệm
Tìm hiểu tính chất của kim loại
- Dẫn nhiệt
- Dẫn điện
- Ăn mòn
Tìm hiểu tính chất của nhựa và thủy tinh
- Dẫn nhiệt
- Dẫn điện
- Ăn mòn
Tìm hiểu tính chất của cao su
- Dẫn nhiệt
- Dẫn điện
- Ăn mòn
Nhóm:
Đập quả bóng cao su xuống mặt đường hoặc ném vào tường sẽ xảy ra hiện tượng gì?
Kéo căng một sợi dây cao su rồi buông tay ra, em có nhận xét gì?
Vật liệu cao su có tính đàn hồi
Một số tính chất và ứng dụng của vật liệu
2
Mỗi loại vật liệu đều có những tính chất riêng
Bảng 3 – Phiếu học tập
Một số tính chất và ứng dụng của vật liệu
2
Mỗi loại vật liệu đều có những tính chất riêng
Bảng 3 – Phiếu học tập
Một số tính chất và ứng dụng của vật liệu
2
Mỗi loại vật liệu đều có những tính chất riêng
Bảng 3 – Phiếu học tập
Hướng dẫn về nhà
Nhớ được tên các vật liệu thông dụng và tính chất của chúng.
Hoàn thành Bảng 3 trong phiếu học tập.
Làm bài tập dự án theo nhóm. Các nhóm bốc thăm chọn một trong các dự án sau:
Sử dụng vật liệu an toàn.
Sử dụng vật liệu tiết kiệm (giảm thiểu).
Sử dụng vật liệu tái chế.
Hướng dẫn thực hiện dự án
Dự án gồm 3 phần:
A. Nêu các tính chất, đặc điểm chung của vật liệu và ứng dụng của nó.
B. Phương án nghiên cứu của dự án (làm thế nào để sử dụng an toàn, tiết kiệm, tái chế, các lưu ý khi sử dụng các vật liệu (nhựa, kim loại…)
C. Sản phẩm minh họa: poster, video, sản phẩm mẫu, …
2. Hình thức trình bày: Poster tóm tắt nghiên cứu trên giấy khổ lớn, Video thuyết trình, Thuyết trình về sản phẩm mẫu, minh họa …
3. Thời hạn nộp sản phẩm: 1 tuần
Tên vật liệu đã được dùng để đại diện cho
một thời kì trong nền văn minh của loài người
Em có thể chọn loại vật liệu tiêu biểu
để đặt tên cho thời đại ngày nay không?
Bài 11
Một số vật liệu thông dụng
(tiết 2)
1. Đồ vật nào dưới đây có tính đàn hồi?
A. cục đất nặn



C. slime đồ chơi
KIỂM TRA BÀI CŨ
B. thước kẻ sắt



D. quả bóng tennis
2. Các con tàu, công trình bằng kim loại luôn được phủ một lớp sơn bảo vệ để:
A. Không bị nóng chảy
B. Tăng khả năng dẫn điện
C. Không bị ăn mòn
D. Không bị biến dạng
KIỂM TRA BÀI CŨ
Sử dụng vật liệu an toàn, hiệu quả và đảm bảo sự phát triển bền vững
3
BÁO CÁO DỰ ÁN
Phần 1: Các nhóm thuyết trình dự án
Phần 2: Tranh luận và phản biện
Phần 3: Nhận xét và đánh giá
BÁO CÁO DỰ ÁN CỦA NHÓM: …
Sử dụng vật liệu an toàn, hiệu quả
Với vật liệu kim loại:
Cần sử dụng các biện pháp tránh hoen gỉ (sơn bề mặt, bôi dầu mỡ).
Vật liệu kim loại làm thiết bị điện cần đảm bảo an toàn điện, tránh rò điện, giật điện, cháy nổ khi sử dụng.
Một số kim loại độc hại, gây ô nhiễm môi trường như chì, thủy ngân (trong pin, ắc quy) … cần phân loại, thu gom và tái chế sau khi sử dụng.
Với vật liệu nhựa:
Hạn chế sử dụng để đựng nước uống, thực phẩm.
Không sử dụng với nhiệt độ cao (dùng lò vi sóng, nước sôi, thức ăn nóng)
Thay thế đồ nhựa bằng đồ thủy tinh hoặc vật liệu tự nhiên.
Không vứt, chôn lấp rác thải nhựa bừa bãi để bảo vệ môi trường do có những loại nhựa cần hàng trăm, nghìn năm để phân hủy.
Sử dụng vật liệu an toàn, hiệu quả
Sử dụng vật liệu an toàn, hiệu quả
Với vật liệu cao su:
Không nên để các đồ vật bằng cao su ở nơi nhiệt độ quá cao (cao su sẽ bị chảy) hoặc quá thấp (cao su sẽ bị giòn, cứng).
Không để hóa chất (xăng dầu, chất tẩy mạnh) dính vào cao su làm lão hóa, biến chất cao su.
Sử dụng vật liệu gỗ tự nhiên
Quá trình khai thác vật liệu của con người làm
Biến đổi khí hậu
Sử dụng mô hình
- Tái sử dụng
- Giảm thiểu
- Tái chế
Phát triển bền vững
Tòa nhà quốc hội sử dụng vật liệu xây dựng xanh
Sử dụng vật liệu an toàn, hiệu quả và đảm bảo sự phát triển bền vững
3
Sử dụng vật liệu an toàn, hiệu quả sẽ bảo vệ sức khỏe con người và tiết kiệm, giảm giá thành sản phẩm.
Sử dụng các vật liệu mới, tiết kiệm kinh tế, tiết kiệm năng lượng, thân thiện với môi trường sẽ đảm bảo sự phát triển bền vững.
42
TRÒ CHƠI:
ĐOÁN NHANH
2
4
3
5
1
LUẬT CHƠI
Có 5 quả bóng màu khác nhau. Mỗi đội sẽ lần lượt được chọn 1 quả bóng có chứa câu hỏi.
Thời gian suy nghĩ là 5 giây. Hết thời gian, đội bạn có quyền đưa ra câu trả lời.
Mỗi câu trả lời đúng được tính 10 điểm.
Trong số các quả bóng có quả bóng may mắn, nếu tìm được quả bóng may mắn sẽ được 10 điểm, và được quyền lựa chọn câu hỏi tiếp theo.
2
4
3
5
1
Tổng kết
Sử dụng vật liệu an toàn, hiệu quả theo mô hình 3R là:
A. Tái sử dụng, giảm giá, tiết kiệm
B. Tái chế, tiết kiệm, không sử dụng vật liệu đắt tiền
C. Tái sử dụng, tiết kiệm, tái chế
D. Chỉ sử dụng đồ dùng 1 lần, tái chế.
LUYỆN TẬP
Kí hiệu dưới đây trên đồ nhựa có nghĩa là gì?
A. Dùng được 6 lần
B. Dùng được 6 tháng
C. Đã tái chế 6 lần
D. Độc hại, không thể tái chế
LUYỆN TẬP
LUCKY BALL
Kí hiệu nào dưới đây thể hiện đồ dung nhựa không chứa chất gây ung thư?

A.


C.
LUYỆN TẬP
B.


D.
Vật liệu nào dưới đây được sử dụng ngoài mục đích xây dựng còn hướng tới bảo vệ môi trường và đảm bảo phát triển bền vững?
A. Gỗ tự nhiên



C. Gạch không nung
LUYỆN TẬP
B. Kim loại



D. Gạch chịu lửa