Dân
ta
phải biết
sử
ta
Cho
tường
gốc
tích
nước
nhà
Việt
Nam
Giáo viên: Nguyễn Thanh Điền
KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ
CÙNG CÁC EM HỌC SINH THÂN MẾN
KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu hỏi
Hãy nêu tình hình giáo dục thời Lý và nhận xét?
Triều đại nhà Lý
thành lập từ năm (1009 – 1226), trải qua 9 đời vua, tồn tại 216 năm.
Thứ năm, ngày 31.10.2019
Tiết 21
I. NHÀ TRẦN THÀNH LẬP
1. Nhà Lý sụp đổ
Bài 13
NƯỚC ĐẠI VIỆT Ở THẾ KỈ XIII
Chương III
Nước Đại Việt thời Trần (thế kỉ XIII – XIV)
I. NHÀ TRẦN THÀNH LẬP
1. Nhà Lý sụp đổ
- Cuối thế kỉ XII, nhà Lý suy yếu, chính quyền không chăm lo đời sống nhân dân, vua quan ăn chơi sa đọa.
- Kinh tế khủng hoảng, mất mùa, dân li tán.
I. NHÀ TRẦN THÀNH LẬP
1. Nhà Lý sụp đổ
- Cuối thế kỉ XII, nhà Lý suy yếu, chính quyền không chăm lo đời sống nhân dân, vua quan ăn chơi sa đọa.
- Kinh tế khủng hoảng, mất mùa, dân li tán.
Thái độ
của các thế lực
địa phương
như thế nào?
Nhận xét
bối cảnh ra đời
của nhà Trần?
- Các thế lực địa phương nổi dậy, nhà Lý buộc phải dựa vào họ Trần để dẹp loạn.
- Tháng 12 năm Ất Dậu (đầu năm 1226), Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho chồng là Trần Cảnh. Nhà Trần thành lập.
Trong ngày lễ lên ngôi của Trần Cảnh, Điện tiền chỉ huy sứ Trần Thủ Độ nhấn mạnh: “ Hiện nay, giặc cướp đều nổi, họa loạn mỗi ngày một tăng…nhà Lý suy yếu, thế nước nghiêng đổ, nguy ngập nên chúa Chiêu Hoàng không thể gánh vác nổi mới ủy thác cho chồng”.
Đây là quá trình chuyển giao quyền lực chính trị trong hòa bình, hợp quy luật lịch sử.
- Các thế lực địa phương nổi dậy,
I. NHÀ TRẦN THÀNH LẬP
1. Nhà Lý sụp đổ
- Cuối thế kỉ XII, nhà Lý suy yếu, chính quyền không chăm lo đời sống nhân dân, vua quan ăn chơi sa đọa.
- Kinh tế khủng hoảng, mất mùa, dân li tán.
- Các thế lực phong kiến địa phương nổi dậy, nhà Lý buộc phải dựa vào họ Trần để dẹp loạn.
- Tháng 12 năm Ất Dậu (đầu năm 1226) Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho chồng là Trần Cảnh. Nhà Trần thành lập.
1. Nhà Lý sụp đổ
- Cuối thế kỉ XII, nhà Lý suy yếu, chính quyền không chăm lo đời sống nhân dân, vua quan ăn chơi sa đọa.
- Kinh tế khủng hoảng, mất mùa, dân li tán.
- Các thế lực địa phương nổi dậy, nhà Lý buộc phải dựa vào họ Trần để dẹp loạn.
- Tháng 12 năm Ất Dậu (đầu năm 1226), Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho chồng là Trần Cảnh. Nhà Trần thành lập.
2. Nhà Trần củng cố chế độ phong kiến tập quyền
2. Nhà Trần củng cố chế độ phong kiến tập quyền
- Bộ máy quan lại thời Trần giống như thời Lý, tổ chức theo chế độ quân chủ trung ương tập quyền, gồm 3 cấp:
Thái thượng hoàng
Vua
Đại thần văn
( Họ Trần)
Đại thần võ
( Họ Trần )
Các cơ quan
Các chức quan
Quốc sử viện
Thái y viện
Tôn nhân phủ
12 lộ
(Chánh, phó an phủ sứ)
SƠ ĐỒ BỘ MÁY NHÀ NƯỚC THỜI TRẦN
Cấp
triều đình
Cấp
cơ sở
Hà đê sứ
Khuyến nông sứ
Đồn điền sứ
Châu, huyện
(Tri châu, Tri huyện)
Phủ
(Tri phủ)
Xã
(Xã quan)
Đơn vị
hành
chính
trung gian
2. Nhà Trần củng cố chế độ phong kiến tập quyền
- Bộ máy quan lại thời Trần giống như thời Lý, tổ chức theo chế độ quân chủ trung ương tập quyền, gồm 3 cấp: triều đình, đơn vị hành chính trung gian và cấp cơ sở là xã.
Thực hiện chế độ Thái thượng hoàng.
Đặt thêm các cơ quan: Quốc sử viện, Thái y viện và chức quan: Hà đê sứ, Khuyến nông sứ...
2. Nhà Trần củng cố chế độ phong kiến tập quyền
Bộ máy quan lại thời Trần giống như thời Lý, tổ chức theo chế độ quân chủ trung ương tập quyền, gồm 3 cấp: triều đình, các đơn vị trung gian và cấp cơ sở là xã.
Thực hiện chế độ Thái thượng hoàng.
Đặt thêm các cơ quan: Quốc sử viện, Thái y viện và chức quan: Hà đê sứ, Khuyến nông sứ...
Cả nước chia thành 12 lộ, phủ.
Các quý tộc họ Trần được phong vương và ban thái ấp.
Tại sao các chức quan lớn đều do người họ Trần nắm giữ?
Thái Thượng Hoàng
Vua
Đại thần văn
( Họ Trần)
Đại thần võ
( Họ Trần )
Các cơ quan
Các chức quan
Quốc sử viện
Thái y viện
Tôn nhân phủ
12 lộ
(Chánh, phó an phủ sứ)
SƠ ĐỒ BỘ MÁY NHÀ NƯỚC THỜI TRẦN
Hà đê sứ
Khuyến nông sứ
Đồn điền sứ
Châu, huyện
(Tri châu, Tri huyện)
Phủ
(Tri phủ)
Xã
(Xã quan)
Vua
Quan văn
Quan võ
24 lộ, phủ
(Tri phủ, Tri châu)
Huyện
Hương, xã
SƠ ĐỒ
BỘ MÁY NHÀ NƯỚC THỜI LÝ
Qua sơ đồ, em có nhận xét gì về bộ máy nhà nước thời Trần?
Ngày càng hoàn chỉnh, qui cũ và đầy đủ hơn
2. Nhà Trần củng cố chế độ phong kiến tập quyền
Bộ máy quan lại thời Trần giống như thời Lý, tổ chức theo chế độ quân chủ trung ương tập quyền, gồm 3 cấp: triều đình, các đơn vị trung gian và cấp cơ sở là xã.
Thực hiện chế độ Thái thượng hoàng.
Đặt thêm các cơ quan: Quốc sử viện, Thái y viện và chức quan: Hà đê sứ, Khuyến nông sứ...
Cả nước chia thành 12 lộ, phủ.
Các quý tộc họ Trần được phong vương và ban thái ấp.
3. Pháp luật thời Trần
Để ổn định trật tự xã hội,
nhà nước làm gì?
3. Pháp luật thời Trần
Nhà Trần ban hành bộ luật gì? Nội dung ra sao?
- Năm 1230, nhà Trần ban hành bộ luật mới, bổ sung bộ luật thời Lý gọi là Quốc triều hình luật.
Thảo luận
3 phút
Nêu những điểm tiến bộ của pháp luật thời Trần so với thời Lý?
Luật “Hình thư” thời Lý
và “Quốc triều hình luật” thời Trần
Bảo vệ vua, hoàng tộc, cấm giết trâu bò, khuyến khích sản xuất, xử phạt kẻ có tội….
Bổ sung thêm:
- Đặt cơ quan Thẩm hình viện để xét xử kiện cáo.
Xác nhận và bảo vệ quyền tư hữu tài sản.
Quy định cụ thể việc mua bán ruộng đất.
3. Pháp luật thời Trần
- Năm 1230, nhà Trần ban hành bộ luật mới, bổ sung bộ luật thời Lý gọi là Quốc triều hình luật.
- Luật xác nhận và bảo vệ quyền tư hữu tài sản.
- Cơ quan pháp luật được tăng cường và hoàn thiện.
- Thẩm hình viện là cơ quan chuyên việc xét xử kiện cáo.
Để tăng cường luật pháp nhà Trần còn làm gì?
CỦNG CỐ
Câu 1. Đây là một chế độ chỉ xuất hiện ở
vương triều Trần
Chế độ lập Thái tử sớm.

b. Chế độ Thái thượng hoàng.

c. Chế độ lập nhiều hoàng hậu.
Thái Thượng Hoàng
Vua
Đại thần văn
( Họ Trần)
Đại thần võ
( Họ Trần )
Các cơ quan
Các chức quan
Quốc sử viện
Thái y viện
Tôn nhân phủ
12 lộ
(Chánh, phó an phủ sứ)
SƠ ĐỒ BỘ MÁY NHÀ NƯỚC THỜI TRẦN
Hà đê sứ
Khuyến nông sứ
Đồn điền sứ
Châu, huyện
(Tri châu, Tri huyện)
Phủ
(Tri phủ)
Xã
(Xã quan)
Vua
Quan văn
Quan võ
24 lộ, phủ
(Tri phủ, Tri châu)
Huyện
Hương, xã
SƠ ĐỒ
BỘ MÁY NHÀ NƯỚC THỜI LÝ
Câu 2. Thời Trần đã ban hành bộ luật nào?
Câu 3. Tên một cơ quan chuyên xét xử kiện cáo thời Trần?
THẨM
HÌNH
VIỆN
DẶN DÒ
Học bài.
Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Trần và so sánh với thời Lý.
Chuẩn bị bài mới:
+ Đọc trước và trả lời các câu hỏi ở sách giáo khoa phần II. “ Nhà Trần xây dựng quân đội và phát triển kinh tế”.
+ Sưu tầm tranh ảnh về quân đội thời Trần.