CHƯƠNG I : CƠ HỌC
GIỚI THIỆU CHƯƠNG TRÌNH MÔN VẬT LÝ 8
CHƯƠNG II : NHIỆT HỌC
TIẾT 1+2+3. CHỦ ĐỀ : CHUYEÅN ÑOÄNG CÔ HOÏC
CHƯƠNG I : CƠ HỌC
C1: Làm thế nào để nhận biết 1 ô tô trên đường, 1 chiếc thuyền trên sông, 1 đám mây trên trời... đang chuyển động hay đứng yên ?
I. CHUYỂN ĐỘNG CƠ HỌC
1. Làm thế nào để biết một vật chuyển động hay đứng yên?
TL: Cĩ nhi?u c�ch kh�c nhau, cĩ th? so s�nh
v? trí c?a ơ tơ, thuy?n, d�m m�y v?i v?t n�o dĩ
d?ng y�n b�n du?ng, b? sơng.
TI?T 1+2+3. CH? D? : CHUYỂN ĐỘNG CƠ HỌC
*Trong vật lý học, để biết một vật chuyển động hay đứng yên người ta dựa
vào vị trí của vật đó so với vật khác được chọn làm mốc (vật mốc).
*Người ta thường chọn Trái Đất và những vật gắn liền với Trái Đất làm vật
mốc.
? Khi v? trí c?a v?t so v?i v?t m?c thay d?i theo th?i gian thì v?t chuy?n d?ng
so v?i v?t m?c. Chuy?n d?ng n�y g?i l� chuy?n d?ng co h?c.
(g?i t?t l� chuy?n d?ng)
C2: Hãy tìm ví dụ chuyển động cơ học, trong đó chỉ rõ vật được chọn làm mốc.
C3: Khi nào m?t vật được coi là đứng yên ? Hãy tìm ví dụ về vật đứng yên, trong đó chỉ rõ vật được chọn làm mốc.
TL:  -Khi vật không thay đổi vị trí đối với một vật mốc thì
được gọi là đứng yên.
Ví dụ : Người ngồi trên thuyền đang trôi theo dòng nước, vì vị trí của người ở trên thuyền không đổi nên so với thuyền thì người ở trạng thái đứng yên.
I. CHUYỂN ĐỘNG CƠ HỌC
1. Làm thế nào để biết một vật chuyển động hay đứng yên?
2. Tính tương đối của chuyển động và đứng yên
? -Khi v? trí c?a v?t so v?i v?t m?c thay d?i theo th?i gian thì v?t chuy?n d?ng
so v?i v?t m?c. Chuy?n d?ng n�y g?i l� chuy?n d?ng co h?c.
(g?i t?t l� chuy?n d?ng)
 -Khi vật không thay đổi vị trí đối với vật mốc thì được
gọi là đứng yên.
TI?T 1+2+3. CH? D? : CHUYỂN ĐỘNG CƠ HỌC
I. CHUYỂN ĐỘNG CƠ HỌC
1. Làm thế nào để biết một vật chuyển động hay đứng yên?
2. Tính tương đối của chuyển động và đứng yên
Hành khách ng?i trên một toa tàu đang rời khỏi nhà ga ( H.1.2)
TI?T 1+2+3. CH? D? : CHUYỂN ĐỘNG CƠ HỌC
C4: So với nhà ga thì hành khách đang chuyển động vì vị trí người này thay đổi so với nhà ga.
C4: So với nhà ga thì hành khách chuyển động hay đứng yên? Tại sao?
C5: So với toa tàu thì hành khách là đứng yên vì vị trí của hành khách đối với toa tàu không đổi.
C5: So với toa tàu thì hành khách chuyển động hay đứng yên? Tại sao?
Một vật có thể là chuyển động ___________________nhưng lại là __________
đối với vật khác
C6: Tìm từ thích hợp cho các chỗ trống của các câu nhận xét sau đây:
đối vôùi vaät naøy
đứng yên
C8: Hãy trả lời câu hỏi nêu ra ở đầu bài.
2. Tính tương đối của chuyển động và đứng yên
C7: Hãy tìm ví dụ để minh họa cho nhận xét trên.
Ví dụ : Hành khách chuyển động so với nhà ga nhưng đứng yên so với tàu.
TI?T 1+2+3. CH? D? : CHUYỂN ĐỘNG CƠ HỌC
I. CHUY?N D?NG CO H?C
1.Làm thế nào để biết m?t vật chuyển động hay đứng yên ?
2. Tính tương đối của chuyển động và đứng yên
? Chuyển động và đứng yên có tính tương đối tùy thuộc vào vật được chọn làm mốc.
3. Một số chuyển động thường gặp
? -Khi v? trí c?a v?t so v?i v?t m?c thay d?i theo th?i gian thì v?t chuy?n d?ng
so v?i v?t m?c. Chuy?n d?ng n�y g?i l� chuy?n d?ng co h?c.
(g?i t?t l� chuy?n d?ng)
 -Khi vật không thay đổi vị trí đối với một vật khác được chọn
làm mốc thì được gọi là đứng yên.
TI?T 1+2+3. CH? D? : CHUYỂN ĐỘNG CƠ HỌC
Hãy cho biết dạng chuyển động của 1 số vật sau :
Máy bay
Đầu kim giây đồng hồ
chuyển động thẳng
chuyển động tròn
C9 : Tìm thêm ví dụ về chuyển động thẳng, chuyển động cong, chuyển động tròn thường gặp trong đời sống.
Quả bóng bàn
chuyển động cong
Trái Đất quay quanh mặt trời
II. VẬN TỐC
1. Vận tốc là gì?
Bảng 2.1 ghi kết quả cuộc chạy 60 m trong tiết TD của một nhóm học sinh.
TI?T 1+2+3. CH? D? : CHUYỂN ĐỘNG CƠ HỌC
C1: Làm thế nào để biết ai chạy nhanh ai chạy chậm? Hãy ghi kết quả xếp hạng của từng học sinh vào cột 4.
1
2
3
4
5
TI?T 1+2+3. CH? D? : CHUYỂN ĐỘNG CƠ HỌC
C2: Hãy tính quãng đường mỗi học sinh chạy được trong 1 giây rồi ghi kết quả vào cột 5.
1
2
3
4
5
6,67
6,32
6
5,71
5,45
TI?T 1+2+3. CH? D? : CHUYỂN ĐỘNG CƠ HỌC
VẬN TỐC LÀ GÌ?
+Quãng đường chuyển động được trong 1 giây gọi là vận tốc.

C3: Dựa vào bảng xếp hạng, hãy cho biết độ lớn của vận tốc biểu thị tính chất nào của chuyển động và tìm từ thích hợp điền vào những chổ trống của kết luận sau:

Độ lớn của vận tốc cho biết sự………..,.....……của chuyển động. Độ lớn của vận tốc được tính bằng
…………………… trong một……………… thời gian.
nhanh
chậm
Độ dài quãng đường đi được
đơn vị
2. Công thức tính vận tốc
Vận tốc tính bằng công thức :

Trong đó:
v: là vận tốc
s: là quãng đường đi được
t: là khoảng thời gian đi hết quãng đường đó
TI?T 1+2+3. CH? D? : CHUYỂN ĐỘNG CƠ HỌC
3. Đơn vị vận tốc
Đơn vị vận tốc phụ thuộc vào đơn vị chiều dài và đơn vị thời gian.
C4: Tìm đơn vị vận tốc thích hợp cho các chỗ trống ở bảng 2.2
Đơn vị chiều dài
Đơn vị thời gian
Đơn vị vận tốc
m
s
m/s
m
phút
km
h
km
s
cm
s
m/phút
km/h
km/s
cm/s
TI?T 1+2+3. CH? D? : CHUYỂN ĐỘNG CƠ HỌC
Đơn vị hợp pháp của vận tốc là mét trên giây (m/s). Ngoài ra còn dùng kilômét trên giờ (km/h)
1 km/h = m/s 1m/s = 3,6 km/h
Độ lớn của vận tốc được đo bằng tốc kế.
Tốc kế xe máy
C5: a) Vận tốc của một ôtô là 36 km/h; của một xe đạp là 10,8 km/h; của một tàu hoả là 10 m/s? Điều đó cho biết gì?
b) Trong ba chuyển động trên chuyển động nào nhanh nhất?
b) Ta đổi các vận tốc ra cùng đơn vị km/h và so sánh :
10 m/s = 10.3,6 km/h = 36km/h > 10,8 km/h
Vậy: Chuyển động của ô tô, tàu hoả nhanh như nhau và nhanh nhất; chuyển động của xe đạp chậm nhất.
a) Điều đó cho biết:
Trong 1 giờ ô tô chạy được 36 km; xe đạp chạy được 10,8 km. Trong 1 giây tàu hoả chạy được 10 m.
Có sự khác biệt gì về sự biến đổi tốc độ ở 2 bức ảnh này?
chuyển động đều
chuyển động không đều
CHUYỂN ĐỘNG ĐỀU
CHUYỂN ĐỘNG KHÔNG ĐỀU?
III. CHUYỂN ĐỘNG ĐỀU- CHUYỂN ĐỘNG KHÔNG ĐỀU
A
B
C
D
E
D
E
F
Trên quãng đường nào thì chuyển động của trục bánh xe là chuyển động đều, chuyển động không đều?
* Chuyển động đều quãng đường DF.
* Chuyển động không đều quãng đường AD.
1.Định nghĩa:
Thế nào là chuyển động đều, chuyển động không đều?
I. Định nghĩa
- Chuyển động đều là chuyển động mà ................... có độ lớn ..................................theo thời gian
- Chuyển động không đều là chuyển động mà ........................... Có độ lớn .......................theo thời gian
vận tốc
không thay đổi
vận tốc
thay đổi
TI?T 1+2+3. CH? D? : CHUYỂN ĐỘNG CƠ HỌC
III. CHUYỂN ĐỘNG ĐỀU- CHUYỂN ĐỘNG KHÔNG ĐỀU
C2: Trong các chuyển động sau đây, chuyển động nào là đều, không đều?

a)Chuyển động của đầu cánh quạt máy khi quạt đang chạy ổn định:

b)Chuyển động của ôtô khi khởi hành:

c)Chuyển động của xe đạp khi xuống dốc:

d)Chuyển động của tàu hoả khi vào ga:
Chuyển động đều
Chuyển động không đều
Chuyển động không đều
Chuyển động không đều
Quạt đang quay ổn định
Ôtô bắt đầu khởi hành
Xe đạp đang xuống dốc
Xe lửa vào ga
a
b
c
d
1 SỐ VÍ DỤ
Chuyển động đều
Chuyển động không đều
2. Vận tốc trung bình của chuyển động không đều
Vận tốc trung bình của chuyển động không đều được tính bằng công thức:
Trong đó: v là vận tốc trung bình (km/h hoặc m/s)
s là quãng đường đi được (km hoặc m)
t là thời gian để đi hết quãng đường đó (h hoặc s)
a. Đối với một quãng đường
vtb =
s
t
b. Đối với n quãng đường
Vận tốc trung bình của chuyển động không đều được tính bằng công thức:
Trong đó: v là vận tốc trung bình (km/h hoặc m/s)
s là quãng đường đi được (km hoặc m)
t là thời gian để đi hết quãng đường đó (h hoặc s)
I/ Làm thế nào để biết m?t vật chuyển động hay đứng yên ?
II / Tính tương đối của chuyển động và đứng yên
? Chuyển động và đứng yên có tính tương đối tùy thuộc vào vật được chọn làm mốc. Người ta thường chọn những vật gắn với mặt đất làm vật mốc.
III/ Một số chuyển động thường gặp :
? Các dạng chuyển động cơ học thường gặp là chuyển động thẳng, chuyển động cong v� chuy?n d?ng trịn.
IV/ Vận dụng :
? -Khi v? trí c?a v?t so v?i v?t m?c thay d?i theo th?i gian thì v?t chuy?n d?ng
so v?i v?t m?c. Chuy?n d?ng n�y g?i l� chuy?n d?ng co h?c.
(g?i t?t l� chuy?n d?ng)
 -Khi vật không thay đổi vị trí đối với một vật khác được chọn
làm mốc thì được gọi là đứng yên.
TI?T 1+2+3. CH? D? : CHUYỂN ĐỘNG CƠ HỌC
C10 : Mỗi vật trong hình 1.4 chuyển động so với vật nào, đứng yên so với vật nào?
chuyển động
chuyển động
chuyển động
chuyển động
chuyển động
chuyển động
đứng yên
đứng yên
đứng yên
đứng yên
chuyển động
chuyển động
Ô tô
Người lái xe
Người bên đường
Cây cột điện
IV / Vận dụng :
C11: Có người nói: "Khi khoảng cách từ vật tới vật mốc không thay đổi thì vật đứng yên so với vật mốc". Theo em, nói như thế có phải lúc nào cũng đúng không? Hãy tìm ví dụ minh họa cho lập luận của mình
Trả lời: Khoảng cách từ vật tới vật mốc không thay đổi thì vật đứng yên, nói như vậy không phải lúc nào cũng đúng. Có trường hợp sai, ví dụ vật chuyển động tròn quanh vật mốc.
? Chuyển động tròn của đầu kim đồng hồ
C6: Một đoàn tàu trong khoảng thời gian 1,5 h đi được quãng đường 81 km. Tính vận tốc của tàu ra km/h, m/s.
Tóm tắt:
t = 1,5 h
s = 81 km
v = ?
Giải:
Vận tốc của tàu:






Đổi ra m/s :
54 km/h = 54:3,6 = 15 m/s
C7: Một người đi xe đạp trong 40 phút với vận tốc 12 km/h. Hỏi quãng đường đi được là bao nhiêu km?
Tóm tắt:
Cho t = 40 phút =

v = 12 km/h
Tính s = ? km.

Giải :
Quãng đường đi được
của người đi xe đạp:






TL: Chuyển động của ôtô chạy từ Hà Nội đến Hải Phòng là chuyển động không đều.Vì trên quãng đường đó, có lúc ô tô chạy nhanh, có lúc ô tô chạy chậm.
C4: Chuyển động của ôtô chạy từ Hà Nội đến Hải Phòng là chuyển động đều hay không đều? Tại sao? Khi nói ôtô chạy từ Hà Nội đến Hải Phòng với vận tốc 50km/h là nói vận tốc nào?
50km/h là vận tốc trung bình của ôtô.
C5: Một người đi xe đạp xuống một cái dốc dài 120m hết 30s. Khi hết dốc xe lăn trên quãng đường năm ngang dài 60m trong 24s rồi dừng lại. Tính vận tốc trung bình của xe trên quãng đường dốc, trên quãng đường ngang và trên cả hai quãng đường.
Giải
120m
30s
60m
24s
Vận tốc trung bình trên quãng đường dốc là
Vận tốc trung bình trên quãng đường nằm ngang là
Vận tốc trung bình trên cả hai quãng đường là:
Tóm tắt:
s1=120m
t1=30s
s2=60m
t2=24s
v1=? (m/s)
v2=? (m/s)
vtb=? (m/s)
Quan sát sơ đồ và tóm tắt:
C6: Một đoàn tàu chuyển động trong 5h với vận tốc trung bình là 30km/h. Tính quãng đường đoàn tàu đi được.
Giải
Tóm tắt:
t = 5h
vtb = 30km/h
s =?(km)
Quãng đường đoàn tàu đi được trong 5h:
CỦNG CỐ:
Hãy sắp xếp các vận tốc sau theo thứ tự tăng dần:
TRẢ LỜI:
Sắp xếp như sau:
1
2
3
4
5
=10 m/s
=694,44 m/s
Củng cố
Chuyển động
CĐ đều
CĐ không đều
Vận tốc có độ lớn không thay đổi
Vận tốc có độ lớn thay đổi
Vận tốc trung bình