TIẾT 4- LÀM VĂN
TIẾT 4- LÀM VĂN:
NGHỊ LUẬN
VỀ MỘT TƯ TƯỞNG, ĐẠO LÍ
1
ĐC
Phương thức biểu đạt được dùng để bàn bạc, thuyết phục người khác đồng tình với ý kiến của mình.
2
Ngh? lu?n
ĐC
NỘI DUNG BÀI HỌC
***
Lý thuyết
Tìm hiểu đề, lập dàn ý
Cách làm bài văn nghị luận về một tưởng, đạo lí.
II. Luyện tập
3
ĐC
I. LÝ THUYẾT
1. TÌM HIỂU ĐỀ VÀ LẬP DÀN Ý
a. Tìm hiểu đề
4
ĐC
+ Vấn đề nghị luận: lối sống đẹp
+ “Sống đẹp”: tốt, ý nghĩa, có ích,…
+ Rèn đức tính, phẩm chất như: có trách nhiệm, vị tha, trung thực, sáng tạo,…
+ Kết hợp các thao tác: giải thích, phân tích, chứng minh, bình luận...
+ Thực tế cuộc sống, sách vở...
 Đa dạng, phong phú nhưng phải có tính thuyết phục.
5
ĐC
1. TÌM HIỂU ĐỀ VÀ LẬP DÀN Ý
b. Lập dàn ý (SGK .tr 20,21)
3 phần:
Mở bài: giới thiệu vấn đề nghị luận (sống đẹp)
Thân bài:
Giải thích khái niệm “sống đẹp
Phân tích nhứng khía cạnh biểu hiện của sống đẹp
Giới thiệu một số tấm gương sống đẹp
Phê phán những quan niệm và lối sống không đẹp
Xác định những phương hướng và lối sống không đẹp
Kết bài:
Khẳng định ý nghĩa của lối sống đẹp (chuẩn mực cao nhất của nhân cách; nhắc nhở chung mọi người và đặc biệt là thế hệ trẻ)
6
ĐC
C. Kết luận
Tìm hiểu đề: xác định 4 yêu cầu:
Xác định vấn đề nghị luận
Nội dung nghị luận
Cách thức tiến hành (Phương pháp lập luận chính)
Phạm vi dẫn chứng.
Lập dàn ý: 3 phần (Mở bài, thân bài, kết bài)
7
ĐC
Từ kết quả thảo luận trên, hãy phát biểu nhận thức của bản thân về cách làm bài nghị luận về một tư tưởng đạo lí?
8
2. CÁCH THỨC TRIỂN KHAI BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT TƯ TƯỞNG, ĐẠO LÍ
ĐC
2. CÁCH THỨC TRIỂN KHAI BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT TƯ TƯỞNG, ĐẠO LÍ
9
- Bài nghị luận về một tư tưởng đạo lí thường có một số nội dung sau:
Giới thiệu, giải thích tư tưởng, đạo lí cần bàn luận.
Phân tích những mặt đúng, bác bỏ những biểu hiện sai lệch có liên quan đến vấn đề bàn luận.
Nêu ý nghĩa, rút ra bài học nhận thức và hành động về tư tưởng, đạo lí.
- Diễn đạt cần chuẩn xác, mạch lạc; có thể sử dụng một số phép tu từ và yếu tố biểu cảm nhưng cần phải phù hợp và có chừng mực.
ĐC
10
II. LUYỆN TẬP
Bài tập 1: SGK tr22
- Vấn đề: văn hóa, cách ứng xử có văn hóa.
- Có thể đặt tên cho văn bản là : Văn hóa con người , Thế nào là người sống có văn hóa…
- Tác giả sử dụng các thao tác : Giải thích (Đoạn 1), Phân tích (Đoạn 2), Bình luận (Đoạn 3)…
- Cách diễn đạt trong văn bản: rất đặc sắc, khá sinh động, hấp dẫn.
+ Dùng câu nghi vấn để thu hút.
+ Đối thoại trực tiếp để tạo gần gũi và sự thẳng thắn
+ Dẫn thêm thơ để gây ấn tượng, hấp dẫn
ĐC
11
II. LUYỆN TẬP
Bài tập 2: (Tham khảo SGK tr22. Có điều chỉnh phù hợp với dạng đề thi hiện hành)
Cho đoạn văn:
Người ta nói, lạc rừng cứ nhìn sao Bắc Đẩu mà đi, vì sao Bắc Đẩu chỉ cho ta đường đi đúng. Trong cuộc sống mỗi con người, lí tưởng được ví như sao Bắc Đẩu vậy. Về điều này, nhà văn L. Tôn – xtôi đã từng nói: Lí tưởng là ngọn đèn chỉ đường…..
(L. Tôn Xtôi)
Anh (chị) hãy viết đoạn văn khoảng 200 chữ bàn về sự cần thiết phải sống có lí tưởng. (Bỏ qua các câu hỏi đọc hiểu và chỉ lấy câu viết đoạn NLXH như đề thi các năm gần đây)

ĐC
ĐC
12
Gợi ý:
So sánh đề SGK và đề GV liên hệ:
+ Giống: nghị luận XH
+ Khác: Yêu cầu bài văn và yêu cầu đoạn văn; Yêu cầu bàn vấn đề rộng “Lí tưởng’ và phạm vi nội dung hẹp hơn “sự cần thiết sống có lí tưởng”
- Ý chính:

 
Ý chính dạng bài đang học
+ Lí tưởng là gì?
+ Biểu hiện của sống có lí tưởng?
+ Tại sao cần sống có lí tưởng?
+ Làm thế nào để sống có lí tưởng?
+ Người sống không lí tưởng thì hậu quả như thế nào?
+ Lí tưởng của thanh niên, học sinh ngày nay ra sao?
- Rút ra bài học cho bản thân, hoàn thiện nhân cách để sống tốt hơn, có ích hơn cho xã hội …
Ý chính dạng đề đang thi
+ Nêu khái niệm: Lí tưởng là gì?
+ Bàn luận: Sự cần thiết phải cống có lí tưởng (cho bản thân, gia đình, xã hội) – TRỌNG TÂM
+ Phản biện: người sống không lí tưởng, phê phán.
+Liên hệ, mở rộng: Lí tưởng của thanh niên, học sinh ngày nay ra sao?
+ Rút ra bài học cho bản thân, hoàn thiện nhân cách để sống tốt hơn, có ích hơn cho xã hội
ĐC
13
ĐC
14
ĐỀ THI CÁC NĂM
Đề đợt 1/ 2020: Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh (chị) về sự cần thiết phải biết trân trọng cuộc sống mỗi ngày.
Đề đợt 2/ 2020: Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh (chị) về sự cần thiết phải có niềm tin vào cuộc sống.
Đề đợt 1/ 2021: Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh (chị) về sự cần thiết phải biết sống cống hiến.
Đề đợt 2/ 2021: Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh (chị) về sự cần thiết của tinh thần hợp tác trong cuộc sống.
Hoàn thành bài tập 2
Soạn trước tiết 5,6: Tuyên ngôn Độc lập – Hồ Chí Minh
Dặn dò
15
ĐC