CHỦ ĐIỂM
Thương người như thể thương thân
Bài 1A : Thương người như thể thương thân
A. HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN
HĐCB 1. Quan sát tranh và trả lời câu hỏi:
a. Tranh vẽ những cảnh gì?
b. Những người trong tranh đang làm gì để giúp đỡ nhau?
c. Những việc làm đó cho em thấy tình cảm của mọi người đối với nhau như thế nào?
Bài 1A : Thương người như thể thương thân
Tranh vẽ những cảnh gì?



b. Những người trong tranh đang làm gì để giúp đỡ nhau?



c. Những việc làm đó cho em thấy tình cảm của mọi người đối với nhau như thế nào?
Tranh vẽ cảnh mọi người giúp người già, người bị khuyết tật, trẻ nhỏ và cứu trợ lũ lụt, thiên tai.
Mọi người giúp đỡ nhau tránh lũ lụt, các chú bộ đội mang hàng cứu trợ cho đồng bào bị thiên tai.
 Mọi người đối xử với nhau như người thân trong một nhà, cùng thương yêu nhau và giúp đỡ nhau những lúc hoạn nạn, khó khăn, nguy hiểm.
Bài 1A : Thương người như thể thương thân
HĐCB 5. Thảo luận, trả lời câu hỏi:
Chị Nhà Trò được miêu tả như thế nào?


(2) Chị Nhà Trò bị bọn nhện ức hiếp, đe dọa như thế nào?



(3) Những chi tiết nào thể hiện tính cách nghĩa hiệp của Dế Mèn?
 


(4) Nêu một hình ảnh nhân hóa trong bài mà em thích.


Chị Nhà Trò được miêu tả : bé nhỏ, gầy yếu, mặc áo thâm dài, đôi chỗ chấm điểm vàng, hai cánh mỏng như cánh bướm non lại ngắn chùn chùn.
Chị Nhà Trò bị bọn nhện ức hiếp, đe dọa bằng cách đánh chị, giăng tơ ngang đường đe bắt chị, vặt chân, vặt cánh ăn thịt chị.
Xòe càng bảo Nhà Trò đừng sợ
Hứa sẽ không để ai ức hiếp Nhà Trò
Dắt Nhà Trò đi tìm bọn nhện
Tôi gặp chị Nhà Trò ngồi gục đầu bên tảng đá cuội.
Bài 1A : Thương người như thể thương thân
Nội dung chính : Dế Mèn bênh vực kẻ yếu
Ca ngợi Dế Mèn có tấm lòng nghĩa hiệp – bênh vực người yếu.
A. HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN
HĐCB 5
Bài 1A : Thương người như thể thương thân
HĐCB 6. Tìm hiểu về cấu tạo của tiếng:
(1) Câu tục ngữ sau có bao nhiêu tiếng:
            Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.

(2) Chọn một tiếng, đánh vần tiếng đã chọn.
Viết lại cách đánh vần đó.


- Quan sát kết quả đánh vần, em cho biết: tiếng rằng do những bộ phận nào tạo thành?
(1) Câu tục ngữ: có tất cả là 14 tiếng.
Ví dụ tiếng "rằng" ta đánh vần là rờ - ăng - răng - huyền - rằng. 
Tiếng "rằng" được cấu tạo bởi âm đầu, vần và thanh.
(3) Đưa tiếng đã chọn vào sơ đồ theo mẫu.
HĐCB 6. Tìm hiểu về cấu tạo của tiếng:
`
ĂNG
R
RẰNG
(4) Mỗi tiếng thường do những bộ phận nào tạo thành?
(4) Mỗi tiếng thường do ba bộ phận tạo thành là âm đầu, vần và thanh.
(5) Phân tích các bộ phận tạo thành của 5 tiếng còn lại trong dòng đầu của câu tục ngữ, nêu nhận xét:
HĐCB 6. Tìm hiểu về cấu tạo của tiếng:
GHI NHỚ
1.Mỗi tiếng thường có ba bộ phận : âm đầu, vần và thanh.
2. Tiếng nào cũng phải có vần và thanh. Có tiếng không có âm đầu.
A. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH
HĐTH 1. Phân tích các bộ phận cấu tạo của 6 tiếng đầu trong câu tục ngữ dưới đây. Viết kết quả phân tích vào bảng theo mẫu:
Nhiều điều phủ lấy giá gương
Người trong một nước thì thương nhau cùng
HĐTH 2. Giải câu đố:
Để nguyên lấp lánh trên trời
Bớt đầu thành chỗ cá bơi hằng ngày?
(Là hai chữ gì?)
SAO
SÁO
HĐTH 3 : Nghe –viết
Dế Mèn bênh vực kẻ yếu
HĐTH 4. Điền vào chỗ trống (chọn a hoặc b):
a. l hay n?
Không thể …...ẫn chị Chấm với bất cứ người nào khác. Chị có một thân hình .......ở nang rất cân đối. Hai cánh tay béo .......ẳn, chắc …....ịch. Đôi …...ông mày không tỉa bao giờ, mọc ......òa xòa tự nhiên, ......àm cho đôi mắt sắc sảo của chị dịu dàng đi.
l
n
l
n
l
l
l
b. an hay ang?
- Mấy chú ng..........con d..`.... hàng ng............ lạch bạch đi kiếm mồi.
- Lá bàng đang đỏ ngọn cây
Sếu gi........... m............. lạnh đang bay ng............. trời.
an
àn
ang
ang
ang
ang
Chép lại các từ in đậm đã được điền vào vở
HĐTH 5. Cùng giải câu đố (chọn a hoặc b):
a. Tên một vật chứa tiếng bắt đầu bằng l hoặc n:
Muốn tìm Nam, Bắc, Đông, Tây
Nhìn mặt tôi, sẽ biết ngay hướng nào.
(Là cái gì?)
b. Tên một loài hoa chứa tiếng có vần an hoặc ang:
Hoa gì trắng xóa núi đồi
Bản làng thêm đẹp khi trời vào xuân?
(Là hoa gì?)
LA BÀN
HOA BAN
Bài 1B : Thương người, người thương
A. Hoạt động cơ bản
1. Quan sát tranh trả lời câu hỏi:
a. Những người trong tranh đang làm gì?




b. Đoán xem bạn nhỏ có quan hệ như thế nào với người ốm?
  Những người trong tranh đang thăm hỏi người phụ nữ bị ốm, ông bác sĩ đến thăm khám sức khỏe, cậu bé đang bưng một bát nước cho người bệnh uống.
Em đoán rằng bạn nhỏ là con trai của người phụ nữ đang ốm nằm trên giường.
Bài 1B : Thương người, người thương
HĐCB 5. Thảo luận để trả lời các câu hỏi:
(1) Bốn câu thơ sau cho em biết những điều gì?
Lá trầu khô giữa cơi trầu
Truyện Kiều gấp lại trên đầu bấy nay
Cánh màn khép lỏng cả ngày
Ruộng vườn vắng mẹ cuốc cày sớm trưa.
Em chọn ba ý đúng để trả lời:
(2) Sự quan tâm, chăm sóc của xóm làng đối với mẹ của bạn nhỏ được thế hiện qua những câu thơ nào? (Đọc khổ thơ thứ ba).
1 3 4
Mẹ ơi! Cô bác xóm làng đến thăm
Người cho trứng, người cho cam
Và anh y sĩ đã mang thuốc vào.
Bài 1B : Thương người, người thương
HĐCB 6. Nối từng ô ở cột A với ô nêu nội dung thích hợp ở cột B
Bài 1B : Thương người, người thương
Nội dung chính : Mẹ ốm
Tình cảm yêu thương sâu sắc, sự hiếu thảo, lòng biết ơn của bạn nhỏ với người mẹ.
A. HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN
HĐCB 5
HĐCB 8 . Truyện Sự tích hồ Ba Bể
HĐCB 9. Tìm hiểu " Thế nào là kể chuyện":
Dựa vào câu chuyện Sự tích hồ Ba Bể, thảo luận và trả lời câu hỏi:
Câu chuyện Sự tích hồ Ba Bể có những nhân vật nào?



(2) Cần sắp xếp các sự việc sau theo thứ tự nào cho đúng trình tự của câu chuyện?
a. Cảnh lũ lụt dữ dội trong đêm lễ hội
b. Bà cụ ăn xin dặn dò lúc chia tay.
c. Giải thích nguồn gốc hồ Ba Bể và gò Bà Góa
d. Hoàn cảnh đáng thương của bà cụ ăn xin
e. Hai mẹ con bà góa giúp đỡ bà cụ ăn xin.
g. Mẹ con bà góa thoát nạn và cứu mọi người.
Câu chuyện Sự tích hồ Ba Bể có những nhân vật: bà cụ ăn xin, hai mẹ con bà góa, con giao long, những người đi hội.
1
2
3
4
5
6
(3) Câu chuyện nhằm nói lên điều gì?






(4) Thế nào là kể chuyện?
Câu chuyện răn dạy chúng ta rằng: Những người có lòng nhân ái sẽ được đền đáp xứng đáng; đồng thời câu chuyện còn giải thích sự hình thành hồ Ba Bể.
Kể chuyện là kể lại một chuỗi sự việc có đầu có đuôi gắn với một hoặc nhiều nhân vật. Mỗi câu chuyện đều phải nói lên được một điều gì đó có ý nghĩa.
B. Hoạt động thực hành
1. Kể chuyện sự tích hồ Ba Bể
Mỗi bức tranh sau minh họa cho một sự việc của câu chuyện Sự tích hồ Ba Bể. Dựa vào tranh và trả lời câu hỏi dưới tranh, mỗi bạn kể lại một đoạn câu chuyện.
Bài 1B : Thương người, người thương
Bài 1C : Làm người nhân ái
A. Hoạt động cơ bản
HĐCB 1. Chơi trò chơi: Nói về một hành động nhân ái.
Ví dụ mẫu:
Hai mẹ con bà góa - Cho bà cụ ăn xin ăn cơm.
Các bạn học sinh - quyên góp quần áo, sách vở ủng hộ các bạn nhỏ có hoàn cảnh khó khăn.
Tập thê lớp 5B - ủng hộ nhân dân vùng lũ miền Trung……
HĐCB 2. Tìm hiểu “Nhân vật trong truyện”.
1) Xếp các nhân vật trong những truyện em vừa học (Dế Mèn, Nhà Trò, bọn nhện, con giao long, bà cụ ăn xin, mẹ con bà góa, những người dự lễ hội) vào hai nhóm:
a. Nhân vật là người.
b. Nhân vật là vật (con vật, đố vật, cây cối,...)

2) Nhận xét về tính cách của các nhân vật:
a. Dê Mèn (trong truyện Dế Mèn bênh vực kẻ yếu)
b. Mẹ con bà góa (trong truyện Sự tích hồ Ba Bể)
Viết kết quả em làm được vào phiếu bài tập:
Bài 1C : Làm người nhân ái
Dế Mèn
Nhà Trò
Bọn Nhện
Dế Mèn có tính cách: Khảng khái, giàu lòng thương người, ghét áp bức
Bà cụ ăn xin.
Mẹ con bà góa.
Người dự lễ hội
Mẹ con bà góa có tính cách:giàu lòng nhân ái, quan tâm và sẵn sàng giúp đỡ người gặp hoạn nạn
HĐCB 3. Đọc truyện Ba anh em và trả lời các câu hỏi:
a. Nhân vật trong câu chuyện là những ai?



b. Em có đồng ý với nhận xét của người bà về tính cách của từng cháu không?


Ghi nhớ :
1. Nhân vật trong truyện có thể là người hoặc vật, đồ vật, cây cối… được nhân hoá.
2. Hành động, lời nói, suy nghĩ của nhân vật nói lên tính cách của nhân vật.
 Những nhân vật trong câu chuyện là: bà ngoại - Ni-ki-ta - Gô-sa
Chi-ôm-ca.
Em đồng ý với những nhận xét của bà, bà nhận xét về tính cách của từng cháu rất chính xác.
Để có được những nhận xét như vậy, bà đã phải quan sát rất kĩ những hành động của mỗi đứa cháu.
c. Dựa vào những điểm nào, bà có nhận xét như vậy?
B. Hoạt động thực hành
HĐTH 1. Viết tiếp để hoàn thành mẩu chuyện cho thấy bạn Chiến là người biết quan tâm đến người khác:
Chiến mải vui đùa, chạy nhảy, lỡ làm ngã một em bé. Em bé khóc...
Bài làm:
Chiến mải vui đùa, chạy nhảy, lỡ làm ngã một em bé. Em bé khóc, Chiến vội vàng chạy lại đỡ em bé dậy, dỗ dành em bé, phủi cát đất bẩn trên người em và không quên nói lời xin lỗi em bé.
Bài 1C : Làm người nhân ái
HĐTH 2. Phân tích cấu tạo của từng tiếng trong câu tục ngữ dưới đây. Viết kết quả phân tích 5 tiếng vào phiếu theo mẫu:
Khôn ngoan đối đáp người ngoài
Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau.
HĐTH 3. Tìm những tiếng bắt vần với nhau trong câu tục ngữ trên và viết vào vở:
HĐTH 4. a. Tìm và viết vào vở từng cặp tiếng bắt vần với nhau trong khổ thơ sau:
Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh.
                         Tố Hữu
b. So sánh các cặp tiếng bắt vần với nhau xem cặp nào có vần giống nhau hoàn toàn, cặp nào có vần giống nhau không hoàn toàn.
choắt - thoắt có vần "oăt" giống nhau hoàn toàn.
xinh - nghênh, có vần inh - ênh giống nhau không hoàn toàn.
=>  ngoài - hoài
HĐTH 5. Thi giải nhanh câu đố sau:
Bớt đầu thì bé nhất nhà
Đầu đuôi bỏ hết hóa ra béo tròn
Để nguyên, mình lại thon thon
Cùng cậu trò nhỏ lon ton tới trường.
(Là ba chữ gì?)
=>  ÚT - Ú - BÚT