CHÀO MỪNG CÁC EM
? Em hãy chia sẻ những ấn tượng/kỉ niệm sâu sắc, đáng nhớ về ngày tựu trường?
Tôi đi học
_Thanh Tịnh_
Giáo án của Hạnh Nguyễn: https://www.facebook.com/HankNguyenn
Tôi vẫn còn nhớ như in ngày đầu tiên đến truờng. Đó là một buổi sáng mùa thu, lá rụng nhiều, tiết trời se lạnh. Con đừờng đến truờng đối với tôi vỗn đỗi quen thuộc bỗng dưng trở nên lạ lẫm. Trong khoảnh khắc vui suớng pha lẫn hồi hộp, e dè, tôi có những ý nghĩ thật non nớt và ngây thơ. Trong bộ quần áo mới, tôi thấy mình trang trọng và đứng đắn hơn. Lúc tới trường, nghe ba hồi trống, lòng tôi lo sợ vẩn vơ, sợ những điều mới lạ và khó khăn truớc mắt. Những lời nói của ông đốc ấm áp vang lên, khuyến khích những chú chim non vào lớp. Chúng tôi trong phút chốc đã òa khóc, nhung nguời mẹ đã nhẹ nhàng giúp chúng tôi vào lớp. Tôi nhìn bàn ghế, người bạn ngồi kế bên và cảm thấy thân quen dẫu chua bao giờ gặp gỡ. Rồi quàng tay lên bàn, ngoan ngoãn đánh vần dòng chữ thầy giáo viết: "Tôi đi học"...
TÓM TẮT VĂN BẢN
Câu hỏi 1: Văn bản này của tác giả nào? Hãy chia sẻ những hiểu biết của em về tác giả đó?
Câu hỏi 2: VB được viết theo thể loại nào? (truyện ngắn –hồi kí).
Phương thức biểu đạt?( Phương thức tự sự là chính).
Câu hỏi 3 : Xác định chủ đề (Nội dung chính), ngôi kể của văn bản ? (hồi tưởng lại những kỉ niệm của buổi tựu trường của nhân vật “tôi” – Ngôi thứ 1
Tôi đi học
_Thanh Tịnh_
1. ĐỌC VĂN BẢN
a. Tác giả
* Tên thật: Trần Văn Ninh
Thanh Tịnh
(1911–1988)
* Quê: Gia Lạc - Huế
Giáo án của Hạnh Nguyễn: https://www.facebook.com/HankNguyenn
* Phong cách nghệ thuật: Đậm chất trữ tình, toát lên vẻ đẹp đằm thắm, tình cảm êm dịu, trong trẻo.
b. Tác phẩm
- Xuất xứ:
- Thể loại:
- Phương thức biểu đạt:
In trong tập "Quê mẹ", xuất bản năm 1941
Truyện ngắn trữ tình (đậm chất hồi kí)
Tự sự, miêu tả và biểu cảm
Giáo án của Hạnh Nguyễn: https://www.facebook.com/HankNguyenn
P1: Khơi nguồn nỗi nhớ
P2: Sự hồi tưởng của nhân vật tôi về buổi tựu trường đầu tiên của mình.
 Chặng 1: Cảm xúc của nhân vật tôi khi cùng mẹ đi trên con đường làng tới trường.
c. Bố cục
 Chặng 2: Cảm xúc, tâm trạng của nhân vật tôi trước quang cảnh sân trường và các sự việc diễn ra.
 Chặng 3: Cảm xúc khi vào lớp và buổi học đầu tiên.
Giáo án của Hạnh Nguyễn: https://www.facebook.com/HankNguyenn
2. Đọc hiểu văn bản
Giáo án của Hạnh Nguyễn: https://www.facebook.com/HankNguyenn
Diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi” trong ngày đầu
tiên đi học
1. Sự hồi tưởng và tâm trạng của nhân vật “tôi” mỗi khi mùa thu đến
2. Diễn biến tâm trạng nhân vật “tôi” ngày đầu tiên đi học
Khi đi trên đường làng
Khi ở giữa sân trường
Khi ở trong lớp học
Giáo án của Hạnh Nguyễn: https://www.facebook.com/HankNguyenn
1. Sự hồi tưởng và tâm trạng của nhân vật “tôi”
mỗi khi mùa thu đến
Giáo án của Hạnh Nguyễn: https://www.facebook.com/HankNguyenn
Thời điểm, nơi chốn quen thuộc, gắn liền với tuổi thơ tác giả
Sự liên tưởng tương đồng giữa hiện tại và quá khứ, giữa cảnh vật và tâm trạng
Thời điểm gợi nhớ
Cuối thu (đầu tháng 9): Thời điểm khai trường
Cảnh thiên nhiên: Lá rụng nhiều, mây bàng bạc
Cảnh sinh hoạt: Mấy em bé rụt rè cùng mẹ đến trường
Giáo án của Hạnh Nguyễn: https://www.facebook.com/HankNguyenn
Nghệ thuật
Từ láy: Náo nức, tưng bừng, rộn rã
Hình ảnh so sánh đặc sắc: Những cảm giác … giữa bầu trời quang đãng
 Diễn tả tinh tế những cảm xúc trong sáng nảy nở trong lòng nhân vật “tôi” khi ấy.
Giáo án của Hạnh Nguyễn: https://www.facebook.com/HankNguyenn
2. Diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi”
trong ngày đầu tiên đi học
Giáo án của Hạnh Nguyễn: https://www.facebook.com/HankNguyenn
Tìm các chi tiết thể hiện cảm xúc nhân vật tôi ở các thời điểm và không gian sau:
Trên đường đến trường
Ở trên
sân trường
Khi vào lớp học
Giáo án của Hạnh Nguyễn: https://www.facebook.com/HankNguyenn
Chặng 1: Trên đường cùng mẹ đến trường
* Sự thay đổi trong tâm trạng của nhân vật tôi:
- Con đường, cảnh vật: vốn rất quen nhưng lần này tự nhiên thấy lạ
Tự cảm thấy có sự thay đổi lớn trong lòng mình.
Cảm thấy trang trọng, đứng đắn với bộ quần áo,
mấy quyển vở mới trên tay.
Giáo án của Hạnh Nguyễn: https://www.facebook.com/HankNguyenn
*Cử chỉ, hành động:
Những động từ được sử dụng đúng chỗ  Dễ hình dung tư thế và cử chỉ ngộ nghĩnh, ngây thơ, đáng yêu của chú bé.
Bặm tay
Ghì thật chặt
Xóc lên
Nắm lại cẩn thận
Muốn thử sức mình
Không lội qua sông nữa
 Tạm biệt những thú vui trẻ con để trưởng thành hơn
Giáo án của Hạnh Nguyễn: https://www.facebook.com/HankNguyenn
*Lời nói: “Mẹ đưa bút thước cho con cầm.”
*Ý nghĩ: Vừa non nớt vừa ngây thơ: “chắc chỉ người thạo mới cầm nổi bút thước.”
* Nguyên nhân:
“…hôm nay tôi đi học.” - được trở thành một học trò, hiện thực mà như trong mơ.
 Câu văn chất chứa và ngân vang một tiếng reo đầy tự hào, đầy kiêu hãnh.
Giáo án của Hạnh Nguyễn: https://www.facebook.com/HankNguyenn
 Nhận xét:
Đoạn văn miêu tả tâm trạng hồi hộp, xốn xang của một cậu bé lần đầu tiên được cắp sách tới trường.
Ngôn ngữ giàu hình ảnh, giàu cảm xúc, lấp lánh chất thơ. Biện pháp tu từ so sánh đẹp, thơ mộng.
Giáo án của Hạnh Nguyễn: https://www.facebook.com/HankNguyenn
Chặng 2: Khi ở giữa sân trường
- Quang cảnh sân trường Mĩ Lí:
+ Dày đặc cả người,
+ Người nào quần áo cũng sạch sẽ.
+ Gương mặt nào cũng vui tươi, sáng sủa.
Giáo án của Hạnh Nguyễn: https://www.facebook.com/HankNguyenn
 Tâm trạng của nhân vật “tôi”:
Lo sợ vẩn vơ; Ngập ngừng, e sợ; Thèm vụng, ước ao thầm
Trước ngôi trường:
Khi nghe tiếng trống
Khi nghe ông đốc gọi tên bạn bè khác
Khi gọi đến tên mình
Khi rời tay mẹ để xếp hàng vào lớp
Chơ vơ, vụng về, lúng túng.
Hồi hộp, cảm thấy tim như ngừng đập
Giật mình, lúng túng quên cả người mẹ đang đứng sau
Quay lưng lại dúi đầu vào lòng mẹ nức nở khóc, chưa bao giờ thấy xa mẹ như lần này…
Giáo án của Hạnh Nguyễn: https://www.facebook.com/HankNguyenn
Nhận xét:
Đoạn văn trên đã đặc tả được những phút giây xúc động thật hồn nhiên khó quên của mỗi đời người, rất phù hợp với tâm lí trẻ thơ khi phải rời xa vòng tay của mẹ để bắt đầu bước vào cổng trường, cửa lớp. Đó là cả một thế giới đầy mới lạ nên các em không khỏi bỡ ngỡ, lo sợ.
Giáo án của Hạnh Nguyễn: https://www.facebook.com/HankNguyenn
Chặng 3: Trong lớp học
 Tất cả mọi vật trở nên thân thuộc, thân thiện, quyến luyến, tự nhiên đến bất ngờ và không dám tin là có thật  Một cậu bé rất hồn nhiên.
Khi bước vào lớp, cậu thấy
Một mùi hương lạ xông lên...
Hình gì treo trên tường cũng lạ và hay hay...
Chỗ ngồi của mình lạm nhận là vật riêng.
Bạn ngồi bên chưa quen cũng không xa lạ
Giáo án của Hạnh Nguyễn: https://www.facebook.com/HankNguyenn
“Một con chim liệng đến đứng trên bờ cửa sổ, hót mấy tiếng rụt rè rồi vỗ cánh bay cao”.
Tả thực: Cánh chim gợi kỉ niệm tuổi thơ đi bẫy chim giữa cánh đồng
So sánh liên tưởng: Biểu tượng cho cậu học trò (ngập ngừng cất cánh bay vào bầu trời cao rộng của tri thức và học làm người lớn.)
Tiếng phấn của thầy gạch mạnh trên bảng:
Khiến cậu bé sực tỉnh, dứt khỏi mộng mơ trở về với hiện tại, bắt đầu đánh vần bài học đầu tiên: Tôi đi học.
 Tác giả phát hiện thật tinh tế, chính xác, phù hợp với diễn biến, tâm trạng, tâm lí của trẻ thơ.
Giáo án của Hạnh Nguyễn: https://www.facebook.com/HankNguyenn
3. Hình ảnh những người lớn trong buổi
tựu trường đầu tiên của trẻ thơ
Giáo án của Hạnh Nguyễn: https://www.facebook.com/HankNguyenn
Đưa con đến trường dự lễ với biết bao hồi hộp, chăm lo, xao xuyến...
Nhìn học trò bằng con mắt hiền từ, cảm động...
Đón chào các em bằng gương mặt tươi cười, thái độ trìu mến...
Phụ huynh
Ông đốc
Thầy giáo
 Những chi tiết tả người lớn không nhiều nhưng họ hiện lên rõ nét, tất cả đều hút về một điểm: chú ý, quan tâm, nâng niu, dành những tình cảm đẹp đẽ nhất cho trẻ thơ ngày khai trường. Tất cả đều vì tương lai con trẻ.
Giáo án của Hạnh Nguyễn: https://www.facebook.com/HankNguyenn
III. Tổng kết
Giáo án của Hạnh Nguyễn: https://www.facebook.com/HankNguyenn
Nội dung
Văn bản ghi lại những kỷ niệm trong sáng của tuổi học trò trong buổi tựu trường đầu tiên, đó là dấu ấn khó phai của tác giả và cũng là của cuộc đời mỗi người.
Giáo án của Hạnh Nguyễn: https://www.facebook.com/HankNguyenn
Nghệ thuật
Giọng kể chân thành, hồn nhiên, làm sống lại kỉ niệm đẹp đẽ ngày đầu tiên đi học.
Kết hợp hài hòa giữa 3 phương thức biểu đạt: tự sự, miêu tả và biểu cảm.
Bố cục chặt chẽ, tự nhiên theo dòng hồi tưởng, theo trình tự đan xen giữa hiện tại và quá khứ.
Ngôn ngữ miêu tả tinh tế, giàu hình ảnh, nhạc điệu và giàu chất thơ.
Giáo án của Hạnh Nguyễn: https://www.facebook.com/HankNguyenn
Tôi đi học
Thanh Tịnh
3.TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ VĂN BẢN
? Căn cứ vào đâu em biết văn bản tôi đi học nói lên những kỉ niệm của tác gỉa về buổi tựu trường đầu tiên ?
3.TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ VĂN BẢN
- Chủ đề: Những kỉ niệm, cảm xúc sâu đậm trong buổi tựu trường đầu tiên.
- Căn cứ để xác định chủ đề:
+ Nhan đề văn bản
+ Quan hệ giữa các phần của văn bản
+ Các từ ngữ, các câu thể hiện tâm trạng, cảm giác của nhân vật tôi trong buổi tựu trường đầu tiên 
Tất cả các chi tiết đều nhằm làm nổi bật chủ đề
a) Ví dụ VB “Tôi đi học”
3.TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ VĂN BẢN
b) Kết luận:
- Chủ đề của văn bản là vấn đề (Nội dung) chính (chủ yếu) được tác giả nêu lên, nói đến trong văn bản.
- VB có tính thống nhất về chủ đề khi chỉ biểu đạt (Thể hiện) chủ đề đã xác định, không rời xa hay lạc sang chủ đề khác.
- Để đảm bảo tính thống nhất về chủ đề của VB cần: Xác định chủ đề được thể hiện ở nhan đề, đề mục, trong quan hệ giữa các phần của VB và các từ ngữ then chốt thường lặp đi lặp lại.


Giáo án của Hạnh Nguyễn: https://www.facebook.com/HankNguyenn