1
TRƯỜNG THPT TRƯNG VƯƠNG
TỔ SINH - CN
MÔN SINH HỌC LỚP 1O
Giáo Viên hướng dẫn: Phạm Thị Minh Ngọc
Giáo sinh thực tập: Đinh Thị Lý

CHƯƠNG 2:
SINH TRƯỞNG VÀ SINH SẢN CỦA VI SINH VẬT
BÀI 27: CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH TRƯỞNG CỦA VI SINH VẬT
2
3
Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng của VSV
4
BÀI 27: CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH TRƯỞNG CỦA VI SINH VẬT
5
CHẤT HÓA HỌC
1. Chất dinh dưỡng
Nhận xét sự thay đổi của cơm trắng sau 2 ngày để ngoài không khí ?
VSV lấy nguồn dinh dưỡng từ đâu?
Vậy chất dinh dưỡng đối với VSV là gì?
Chất dinh dưỡng là những chất giúp cho VSV đồng hóa và tăng sinh khối hoặc thu năng lượng.
6
CHẤT HÓA HỌC
1. Chất dinh dưỡng
Vai trò
7
CHẤT HÓA HỌC
1. Chất dinh dưỡng
Khái niệm nhân tố sinh trưởng
Dựa vào nhân tố sinh trưởng, chia VSV thành 2 nhóm:
Nhân tố sinh trưởng là một số chất hữu cơ cần cho sự sinh trưởng của VSV mà chúng không tự tổng hợp được từ các chất vô cơ. Ví dụ như axit amin,…
+ VSV khuyết dưỡng: không tự tổng hợp được các nhân tố sinh trưởng.
+ VSV nguyên dưỡng: tự tổng hợp được nhân tố sinh trưởng.
8
CHẤT HÓA HỌC
1. Chất dinh dưỡng
Vì sao, có thể dùng VSV khuyết dưỡng (ví dụ vi khuẩn E.coli triptophan âm) để kiểm tra thực phẩm có triptophan hay không?
Vi sinh vật khuyết dưỡng là vi sinh vật không tự tổng hợp được các nhân tố sinh trưởng. Khi cho vi khuẩn E.coli triptophan âm vào thực phẩm, nếu VK E.coli sinh trưởng được thì điều đó chứng tỏ trong thực phẩm có triptophan, ngược lại nếu VK E.coli không sinh trưởng được thì chứng tỏ trong thực phẩm không có triptophan.
9
CHẤT HÓA HỌC
2. Chất ức chế sinh trưởng
Vậy cồn và iot có tác dụng gì trong việc xử lí vết thương?
Chất ức chế sinh trưởng là gì ?
Chất ức chế sinh trưởng là những chất làm VSV không sinh trưởng được hay làm chậm tốc độ sinh trưởng của VSV.
Giúp sát khuẩn
10
CHẤT HÓA HỌC
2. Chất ức chế sinh trưởng
11
Hãy kể những chất diệt khuẩn thường dùng trong bệnh viện, gia đình và trường học?
CHẤT HÓA HỌC
2. Chất ức chế sinh trưởng
12
CHẤT HÓA HỌC
2. Chất ức chế sinh trưởng
Xà phòng có phải là chất diệt khuẩn không?
Xà phòng không phải là chất diệt khuẩn.
13
CHẤT HÓA HỌC
2. Chất ức chế sinh trưởng
Vì sao sau khi rửa rau sống nên ngâm trong nước muối hay thuốc tím pha loãng từ 5-10 phút?
Vì môi trường nước muối và môi trường thuốc tím pha loãng là môi trường ưu trương, trong môi trường này VSV sẽ bị mất nước gây ra hiện tượng co nguyên sinh, từ đó làm cho VSV không thể phân chia, bản chất của hiện tượng này là sự chênh lệch về nồng độ chất tan giữa hai bên màng sinh chất nó tạo ra áp suất thẩm thấu.
14
II. CÁC YẾU TỐ LÍ HỌC
15
II. CÁC YẾU TỐ LÍ HỌC
PHIẾU HỌC TẬP: “Tìm hiểu đặc điểm của các yếu tố lý học”
16
II. CÁC YẾU TỐ LÍ HỌC
1. Nhiệt độ
Đun sôi nước uống
Dùng nhiệt độ thấp để bảo quản thực phẩm
17
II. CÁC YẾU TỐ LÍ HỌC
1. Nhiệt độ
Vì sao có thể giữ thức ăn tương đối lâu trong tủ lạnh?
Trong tủ lạnh có nhiệt độ thấp làm ức chế hoạt động của vi sinh vật nên ta có thể giữ được thức ăn trong tủ lạnh.
Nhiệt độ nào thích hợp cho sự sinh trưởng của vi sinh vật ký sinh trong động vật?
Nhiệt độ phù hợp với VSV ký sinh ở động vật là 30 – 40oC.
18
II. CÁC YẾU TỐ LÍ HỌC
2. Độ ẩm
Phơi mực khô
Phơi tỏi
19
II. CÁC YẾU TỐ LÍ HỌC
2. Độ ẩm
Vì sao thức ăn chứa nhiều nước rất dễ bị nhiễm khuẩn?
Bởi vì vi khuẩn đòi hỏi có độ ẩm cao, thức ăn chứa nhiều nước là môi trường tốt cho sự phát triển của vi khuẩn.
20
II. CÁC YẾU TỐ LÍ HỌC
3. pH
Nem chua
Dưa chua
21
II. CÁC YẾU TỐ LÍ HỌC
3. pH
Vì sao trong sữa chua hầu như không chứa vi khuẩn gây bệnh?
Sữa chua là một loại thực phẩm lên men có chuyển hóa axit lactic tạo nên môi trường axit nên nó ức chế hầu như mọi loại VSV.
22
II. CÁC YẾU TỐ LÍ HỌC
4. Ánh sáng
Phơi quần áo
Phơi lúa
23
II. CÁC YẾU TỐ LÍ HỌC
5. Áp suất thẩm thấu
Thịt ngâm nước mắm
Làm mứt
24
II. CÁC YẾU TỐ LÍ HỌC
25
CỦNG CỐ
Hãy chọn các phương án đúng trong các câu sau:
Câu 1: Nhân tố sinh trưởng là tất cả các chất
A. cần cho sự sinh trưởng của vi sinh vật
B. cần cho sự sinh trưởng của vi sinh vật mà chúng không tự tổng hợp được 
C. cần cho sự sinh trưởng của vi sinh vật mà chúng tự tổng hợp được
D. không cần cho sự sinh trưởng của vi sinh vật
26
CỦNG CỐ
Hãy chọn các phương án đúng trong các câu sau:
Câu 2: Đường là một chất hóa học. Khi dùng đường để ngâm quả mơ làm nước giải khát, nồng độ đường ở 2 bên màng tế bào vi sinh vật có trong lọ mơ chênh lệch lớn khiến cho nước trong tế bào vi sinh vật bị rút ra ngoài gây hiện tượng co nguyên sinh làm cho tế bào vi sinh vật không phân chia được. Điều nào sau đây là đúng?
A. Áp suất thẩm thấu thay đổi lớn đã ảnh hưởng đến sự sống của vi sinh vật
B. Yếu tố hóa học là chất đường đã kìm hãm sự sinh trưởng của vi sinh vật
C. Ở đây, yếu tố vật lí đã ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của vi sinh vật
D. Cả A và C
27
CỦNG CỐ
Hãy chọn các phương án đúng trong các câu sau:
Câu 3: Clo được sử dụng để kiểm soát sinh trưởng của vi sinh vật trong lĩnh vực
A. khử trùng các dụng cụ nhựa, kim loại.
B. tẩy trùng trong bệnh viện
       C. khử trùng phòng thí nghiệm.
D. thanh trùng nước máy
28
CỦNG CỐ
Hãy chọn các phương án đúng trong các câu sau:
Câu 4: Khi tiêm kháng sinh cho bò sữa, sau đó dùng sữa bò để làm sữa chua thì không thể lên men sữa chua được vì: 
A. Khi đó sữa bò mất hết chất dinh dưỡng
B. Khi đó sữa bò có môi trường kiềm tính ức chế sự phát triển của vi khuẩn lactic
C. Trong sữa bò còn tồn đọng kháng sinh ức chế sự phát triển của vi khuẩn lactic
D. Khi đó trong sữa bò còn nhiều vi sinh vật gây bệnh chưa bị tiêu diệt nên cạnh tranh với vi khuẩn lactic
29
CỦNG CỐ
Hãy đánh dấu X vào ô chữ Đ hoặc S để xác định các phát biểu sau đây, câu nào đúng, câu nào sai:
×
×
×
×
×
Hãy đề xuất 3 ví dụ về phương pháp bảo quản thực phẩm có thể áp dụng ở địa phương của em dựa vào cơ chế tác động của các yếu tố hóa học, lý học đối với sự phát triển của vi sinh vật và tình hình thực tiễn ở địa phương em? Hãy giải thích cụ thể cơ sở khoa học của từng ví dụ đưa ra?
30
BÀI TẬP VỀ NHÀ
Hãy trả lời câu hỏi sau:
31
DẶN DÒ
Học bài và trả lời các câu hỏi trong SGK.
Hoàn thành PHT về ảnh hưởng của các yếu tố lí học đến sinh trưởng của VSV.
32