TÔI ĐI HỌC
( Thanh Tịnh)
Sáng đầu thu trong xanh
Em mặc quần áo mới
Đi đón ngày khai trường
Vui như là đi hội.
(Trích Ngày khai trường - Nguyễn Bùi Vợi)
Tác giả: Thanh Tịnh (1911 – 1988).
- Ông quê ở Huế.
Là tác giả của nhiều tập truyện ngắn như Quê mẹ, Hận chiến trường, Sức mồ hôi, Những giọt nước biển....
Sáng tác của ông nhìn chung đều toát lên vẻ đẹp đằm thắm, tình cảm êm dịu, trong trẻo.
Ông được tặng giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2007.
I. Đọc-Tìm hiểu chung
Một số sáng tác của Thanh Tịnh
2. Tác phẩm
- Được in trong tập Quê mẹ (1941)
3. Phương thức biểu đạt:Tự sự (biểu cảm và miêu tả)
4. Bố cục : 3 phần
TÔI ĐI HỌC
Đoạn 2: Tiếp...đến...sếp hàng vào lớp.
Đoạn 3:
Còn lại.
Cảm xúc nhân vật tôi khi đứng trước sân trường.
Khơi nguồn cảm xúc tâm trạng của nhân vật tôi trên đường đến trường.
Tâm trạng nhân vật tôi ở trong lớp học.
Nội dung chính
II. Tìm hiểu văn bản
Khơi nguồn nỗi nhớ



Thời điểm gợi nhớ: Cuối thu
Cảnh thiên nhiên: Lá rụng nhiều,
mây bàng bạc
-Cảnh sinh hoạt: Mấy em nhỏ rụt rè
cùng mẹ đến trường
>> Nhớ về buổi tựu trường đầu tiên
Nỗi nhớ về ngày đầu tiên đi học được khơi nguồn từ thời điểm nào?
II. Tìm hiểu văn bản
Khơi nguồn nỗi nhớ




>>>
- Sử dụng nhiều từ láy: nao nức, mơn man, rộn rã....
- Hình ảnh thân quen đã đánh thức những kỉ niệm đẹp đẽ, hồn nhiên, trong sáng của nhân vật “tôi” về ngày đầu tiên đi học

II.Tìm hiểu văn bản
2. Tâm trạng của nhân vật “tôi” trong ngày tựu trường đầu tiên
Trên đường cùng mẹ đến trường
-Cảm nhận về con đường.
Thấy mình trang trọng, đứng đắn
hơn trong chiếc áo vải dù đen
Muốn thử sức mình, tự cầm bút
thước
> - Sử dụng nhiều ĐT: ghì, bặm, chúi...
= >“Tôi” đã lớn và ý thức được
tầm quan trọng khi được đi học



b. Khi đứng giữa sân trường

- Nhìn thấy ngôi trường xinh xắn, oai nghiêm >>Lo sợ vẩn vơ
Cảm nhận về các bạn:
 rụt rè, bỡ ngỡ, lúng túng
2.Tâm trạng của nhân vật “Tôi” trong ngày tựu trường đầu tiên
 Khi xếp hàng vào lớp và được ông đốc gọi tên, “Tôi” mang nhiều tâm trạng khác nhau.
+ Sau hồi trống, học trò xếp hàng vào lớp, tôi thấy mình chơ vơ, co chân duỗi chân, run run theo nhịp bước
+ Thấy các bạn ai cũng rụt rè và lúng túng
+ Khi ông Đốc gọi tên: Cảm thấy quả tim như ngừng đập, giật mình và lúng túng
+Dúi đầu vào lòng mẹ, khóc nức nở khi thấy các bạn khóc
2c. Khi nghe ông Đốc gọi tên vào lớp
Thấy lớp học cái gì cũng lạ và hay
Quyến luyến tự nhiên và bất ngờ, nhìn thấy các bạn chưa hề quen biết nhưng không cảm thấy xa lạ chút nào.
Chăm chỉ bước vào giờ học, lẩm nhẩm đánh vần
>> Chú bé quen ngay với lớp học, với chỗ ngồi, với người bạn tí hon bên cạnh và nghiêm trang bước vào giờ học đầu tiên
d. Khi ngồi trong lớp đón nhận giờ học đầu tiên
Người mẹ: Rất quan tâm đến con, nắm tay dẫn con đi học trong ngày đầu tiên tựu trường.
Ông Đốc: Một người thầy, một người lãnh đạo rất từ tốn, bao dung. Khi các em khóc, ông đã động viên: “Các em đừng khóc! Trưa nay các em được về nhà cơ mà. Ngày mai các em được ở nhà nữa”.
Thầy giáo chủ nhiệm: Vui tính, giàu tình yêu thương, đón các em trước cửa lớ
=> Qua hình ảnh về người lớn, chúng ta nhận ra trách nhiệm, tấm lòng của gia đình, nhà trường đối với thế hệ tương lai. Đó là một môi trường giáo dục ấm áp, là nguồn nuôi dưỡng các em trưởng thành.
3.Thái độ của những người lớn đối với các bé lần đầu tiên đi học
III. TỔNG KẾT
III/.Tổng kết:
1. Nghệ thuật:
- Lối viết chan chứa những tình cảm sâu lặng.
- Bố cục theo dòng hồi tưởng, cảm nghĩ của nhân vật.
- Ngôn ngữ giàu hình ảnh; giọng văn nhẹ nhàng, êm dịu.
2. Nội dung:
- Dòng hồi tưởng thiết tha, trong trẻo về những kỉ niệm ngày đầu tiên đi học đã gieo vào lòng người đọc những ấn tượng khó thể nào mà quên được.
(Ghi nhớ - SGK)

IV

. Luyện tập



Câu 1: “Tôi đi học” của Thanh Tịnh được viết theo thể loại nào?
A. Bút kí B. Tiểu thuyết C. Tùy bút D. Truyện ngắn (tt)

Câu 2: Theo em nhân vật “tôi” trong tác phẩm được thể hiện chủ yếu ở phương diện nào?
A. Lời nói B. Ngoại hình C. Cử chỉ D. Tâm trạng

Câu 3: Nhận định nào sau đây nói đúng về chủ đề của văn bản?
A. Tôi đi học tô đậm cảm giác lạ lẫm, so sét của nhân vật “tôi” trong ngày tổng kết
B. Tôi đi học tô đậm sự tận tình, âu yếm của những người lớn với trẻ em
C. Tô đậm niềm vui sướng hân hoan của nhân vật “tôi” và các bạn
D. Tô đậm cảm giác trong sang náy nở trong lòng nhân vật “tôi” trong buổi đầu đến trường
Bài hát: Ngày đầu tiên đi học