SINH HỌC THPT GỒM 7 PHẦN
SINH HỌC LỚP 10 GỒM 3 PHẦN
Phần I:
Giới thiệu chung về thế giới sống
Tiết 1+2
Các cấp độ tổ chức của thế giới sống
Vật chất sống bắt đầu từ các phân tử, trong đó đặc biệt quan trọng là axit nucleic, axit amin,…nhưng sự sống của cơ thể chỉ bắt đầu từ khi có tế bào, tế bào cấu tạo nên mọi cơ thể sống, do đó thế giới sống được tổ chức theo các cấp từ đơn giản đến phức tạp…
Hình 1
Hình 2
Hình 3
Hình 6
Hình 5
Hình 4
Thế giới sống
I. CÁC CẤP TỔ CHỨC CỦA THẾ GIỚI SỐNG
??? Thế giới sống (sinh vật) và thế giới không sống (vật vô sinh – cái bàn, cái ghế, quần, áo…) có gì giống và khác nhau.
Quan sát những hình ảnh sau và cho biết thế giới sống có những cấp độ tổ chức nào? Trong đó cấp độ nào là cơ bản? Tại sao?
PHÂN TỬ
BÀO QUAN
TẾ BÀO
MÔ
CƠ QUAN
CƠ THỂ
QUẦN THỂ
QUẦN XÃ
SINH QUYỂN
I . Các cấp tổ chức sống :
-Thế giới sinh vật được tổ chức theo thứ bậc chặt chẽ.
Tế bào là đơn vị cơ bản nhất của thế giới sống.
-  Các cấp tổ chức cơ bản của thế giới sống: tế bào, cơ thể, quần thể, quần xã và hệ sinh thái.
Quan sát hình 1 SGK và giải thích các khái niệm:
mô, cơ quan, hệ cơ quan, quần thể,
quần xã, hệ sinh thái, sinh quyển
Mô : là tập hợp các tế bào giống nhau cùng thực hiện một chức năng nhất định.
Cơ quan : tập hợp của nhiều mô khác nhau.
- Hệ cơ quan : tập hợp của nhiều cơ quan khác nhau cùng thực hiện một chức năng nhất định.
Cơ thể : được cấu tạo từ các cơ quan và hệ cơ quan.
Quần thể: nhóm các cá thể cùng loài cùng sống trong 1 khu phân bố xác định.
- Quần xã: gồm nhiều quần thể của các loài khác nhau cùng sống trong 1 vùng địa lý nhất định.
Hệ sinh thái: bao gồm nhiều quần xã và môi trường sống của chúng tạo nên 1 thể thống nhất
- Sinh quyển : tập hợp tất cả các hệ sinh thái trên Trái Đất và sinh cảnh của chúng, là cấp tổ chức cao nhất và lớn nhất của sự sống
(1)
(2)
(3)
(4)
(5)
(6)
(7)
(8)
(9)
1. Tổ chức sống nào sau đây có cấp thấp nhất so với các tổ chức còn lại ?
a. Quần thể b. Quần xã
c. Cơ thể d. Hệ sinh thái
2. Cấp tổ chức cao nhất và lớn nhất của hệ sống là :
a. Sinh quyển b. Hệ sinh thái
c. Loài d. Hệ cơ quan
3. Tập hợp nhiều tế bào cùng loại và cùng thực hiện một chức năng nhất định tạo thành :
a. Hệ cơ quan b. Mô
c. Cơ thể d. Cơ quan
LUYỆN TẬP
4. Tổ chức sống nào sau đây là bào quan ?
a. Tim b. Phổi
c. Ribôxôm d. Não bộ
5. Tổ chức nào sau đây là đơn vị phân loại của sinh vật trong tự nhiên ?
a.Quần thể b. Quần xã
c. Loài d. Sinh quyển
6. "Đàn voi sống trong rừng" thuộc cấp độ tổ chức sống nào dưới đây?
a. Cá thể b. Quần thể
c. Quần xã d. Hệ sinh thái
I. Các cấp độ tổ chức của thế giới sống
II. Đặc điểm chung của các cấp độ tổ chức
của thế giới sống
Tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc:
Có thể đảo vị trí của các cấp tổ chức sống ở bài tập trên được không?
Vậy em hiểu thế nào là tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc?
Tổ chức sống cấp trên và cấp dưới có mối quan hệ với nhau như thế nào?
Đặc tính nổi trội là gì? Do đâu mà có được?
 Tổ chức sống cấp dưới làm nền tảng để
xây dựng nên tổ chức sống cấp cao hơn.
- Tổ chức sống cấp trên không chỉ có đặc
điểm của tổ chức sống cấp dưới mà còn có
những đặc điểm nổi trội mà tổ chức sống cấp
dưới không có được.
- Đặc tính nổi trội được hình thành do sự
tương tác của các bộ phận cấu thành.
Nếu tế bào cơ tim, mô cơ tim, quả tim, hệ tuần hoàn bị tách khỏi cơ thể thì chúng có hoạt động không? Vì sao?
Trả lời:
Không. Vì thiếu sự phối hợp điều chỉnh của các hệ cơ quan khác như: hệ hô hấp, hệ tiêu hóa…. Có trong cơ thể toàn vẹn
I. Các cấp độ tổ chức của thế giới sống
II. Đặc điểm chung của các cấp độ tổ chức
của thế giới sống
Tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc
Hệ thống mở và tự điều chỉnh
Thế nào là một hệ thống mở? Hệ thống mở có đặc điểm gì?



Cho ví dụ về khả năng tự điều chỉnh của các cấp tổ chức sống? Khả năng tự điều chỉnh đó có ý nghĩa như thế nào?
- Sinh vật ở mọi cấp độ đều không ngừng trao đổi vật chất và năng lượng với môi trường → Sinh vật chịu tác động của môi trường và làm biến đổi môi trường.
- Các cấp độ tổ chức sống đều có cơ chế tự điều chỉnh đảm bảo duy trì và điều hòa sự cân bằng động trong cơ thể giúp sinh vật có thể tồn tại và phát triển.
II. Đặc điểm chung của các cấp độ tổ chức
của thế giới sống
1.Tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc
2. Hệ thống mở và tự điều chỉnh
3. Thế giới sống liên tục tiến hóa
Sự sống được tiếp diễn liên tục nhờ:
 Sự truyền thông tin di truyền trên ADN từ tế bào này sang tế bào khác, từ thế hệ này sang thế hệ khác.
 Sinh vật phát sinh biến dị di truyền, được chọn lọc tự nhiên giữ lại các dạng sống thích nghi làm cho thế giới sống đa dạng, phong phú.
1.Tại sao sự sống được tiếp diễn liên tục từ thế hệ này sang thế hệ khác?
2. Do đâu mà các cấp tổ chức sống liên tục tiến hóa?
1. Các sinh vật dù rất khác nhau nhưng chúng vẫn có đặc điểm chung vì 
a. Chúng sống trong môi trường giống nhau.
b. Chúng đều được cấu tạo từ tế bào.
c. Chúng đều có chung một tổ tiên.
d. Tất các các câu trên đều đúng.
2Các cấp tổ chức sống không có đặc điểm nào sau đây ?
a. Liên tục tiến hóa
b. Tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc
c. Là một hệ thống kín
d. Có khả năng tự điều chỉnh
LUYỆN TẬP
3. Tổ chức sống cấp thấp hơn làm nền tảng để xây dựng nên tổ chức sống cấp cao hơn” giải thích cho nguyên tắc nào của thế giới sống?
a. Nguyên tắc thứ bậc
b. Nguyên tắc mở
c. Nguyên tắc tự điều chỉnh
d. Nguyên tắc bổ sung
4. Tất cả các tổ chức sống đều là hệ mở. Nguyên nhân là:
a. Thường xuyên trao đổi chất với môi trường ngoài
b. Thường xuyên có khả năng tự điều chỉnh
c. Thường xuyên biến đổi và liên tục tiến hóa
d. Có khả năng sinh sản, cảm ứng và vận động

5. Đọc thông tin dưới đây: "Về quần thể thực vật mà cụ thể là rừng nhiệt đới thì những cây ưa ánh sáng sẽ phát triển ở tầng trên cùng (thân cao to, tán lá rộng để có thể hấp thụ lượng ánh sáng tối đa), tiếp theo là tầng thân gỗ ưa sáng ở mức độ trung bình sẽ phát triển phía dưới tầng thân gỗ ưa sáng. tiếp nữa là tầng cây thân leo, cây ưa bóng râm, thân thảo sẽ phát triển ở gần sát mặt đất.  Đây là ví dụ về sự phân tầng của thực vật trong rừng nhiệt đới" 
Ví dụ trên thể hiện đặc điểm nào của thế giới sống?
a. Thế giới sống liên tục tiến hóa
b. Hệ thống tự điều chỉnh
c. Tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc
d. Hệ thống mở
Câu 1. Lấy các ví dụ về đặc tính nổi trội của các cấp độ tổ chức sống?

Câu 2. Tại sao ăn uống không hợp lí sẽ dẫn đến phát sinh các bệnh? Cơ quan nào trong cơ thể người giữ vai trò chủ đạo trong điều khiển cân bằng nội môi?
Câu hỏi tự luận
Học bài và trả lời câu hỏi cuối sách
Đọc trước bài 2 : Các giới sinh vật
Bài 3: Các nguyên tố hóa học và nước