TRÒ CHƠI: GIẢI MÃ Ô CHỮ
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
TK
“Núi cao lên đến tận cùng- Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non” là hai câu thơ (bản dịch) trong bài thơ nào của Bác ?
Tên chữ Hán của bài thơ Chiều tối là….
“Tiếng suối trong như tiếng hát xa- Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa” là hai câu thơ trong bài thơ nào ?
Bài thơ….là dòng cảm xúc của một tác giả miền Nam khi được ra thăm lăng Bác.
….là tập thơ nổi tiếng được Bác viết khi bị giam giữ tại Quảng Tây dưới chính quyền Quốc dân đảng Trung Quốc.
Bài thơ……..được sáng tác khi Người mới về nước và đang hoạt động cách mạng bí mật ở Cao Bằng.
Ông thân sinh Nguyễn Sinh Sắc đã đặt tên chữ cho Bác là………
Tên một tác phẩm văn học viết bằng tiếng Pháp thể hiện rõ phong cách chính luận đanh thép của Người.
Đây là công việc Bác Hồ từng tham gia ở trường Dục Thanh, Phan Thiết.

Sống ở trên đời người cũng vậy- Gian nan rèn luyện mới thành công” là hai câu thơ (bản dịch) trong bài thơ nào của Bác?
KHỞI ĐỘNG
TIẾNG VIỆT
Lưu Quang Vũ
Tiếng Việt rung rinh nhịp đập trái tim người
Như tiếng sáo như dây đàn máu nhỏ.
Buồm lộng sóng xô, mai về trúc nhớ
Phá cũi sổ lồng vời vợi cánh chim bay
Tiếng nghẹn ngào như đời mẹ đắng cay
Tiếng trong trẻo như hồn dân tộc Việt.
Mỗi sớm dậy nghe bốn bề thân thiết
Người qua đường chung tiếng Việt cùng tôi
Như vị muối chung lòng biển mặn
Như dòng sông thương mến chảy muôn đời.
  
Ai thuở trước nói những lời  thứ nhất
Còn thô sơ như mảnh đá thay rìu
Điều anh nói hôm nay, chiều sẽ tắt
Ai người sau nói tiếp những lời yêu?
Ai phiêu bạt nơi chân trời góc bể
Có gọi thầm tiếng Việt giữa đêm khuya?
Ai ở phía bên kia cầm súng khác
Cùng tôi trong tiếng Việt quay về.
Ôi tiếng Việt suốt đời tôi mắc nợ
Quên nỗi mình quên áo mặc cơm ăn
Trời xanh quá môi tôi hồi hộp quá       
Tiếng Việt ơi tiếng Việt ân tình...
Tiết 7
GIỮ GÌN SỰ TRONG SÁNG
CỦA TIẾNG VIỆT
I. Sự trong sáng của tiếng Việt:
Phân tích ngữ liệu sgk:
* So sánh ba câu văn (Tr 30.31 SGK)
Câu a không trong sáng vì cấu tạo câu không đúng qui tắc ngữ pháp của tiếng Việt.
Câu b,c đạt được sự trong sáng vì cấu tạo câu theo đúng qui tắc ngữ pháp của tiếng Việt.
* Phân tích câu thơ của Nguyễn Duy và câu văn của HCM:
+ Trong câu thơ của Nguyễn Duy, các từ lưng, áo, con được dùng theo quy tắc ẩn dụ.
+ Trong câu văn của Chủ tịch HCM, từ tắm được dùng theo nghĩa chuyển.
Đọc và so sánh 3 câu văn trong SGK, xác định câu nào trong sáng, câu nào không trong sáng, vì sao?
Tiết 7 GIỮ GÌN SỰ TRONG SÁNG CỦA TIẾNG VIỆT
Có trường hợp ngôn ngữ được sử dụng linh hoạt, sáng tạo, có biến đổi so với trạng thái vốn có, lúc đó có đảm bảo sự trong sáng hay không? Hãy phân tích câu thơ của Nguyễn Duy và câu văn của HCM?
Trong sáng thì không cho phép pha tạp, vẩn đục. Vậy sự trong sáng của tiếng Việt có cho phép pha tạp yếu tố của ngôn ngữ khác hay không?
Ví dụ:
Các superstar thích dùng mobile phone loại xịn.
+ Vay mượn là hiện tượng phổ biến và có thể làm phong phú phương tiện biểu hiện cho các ngôn ngữ nếu vay mượn thích hợp, đúng chỗ, cần thiết.
+ Lạm dụng tiếng nước ngoài (dùng tiếng nước ngoài khi tiếng Việt có phương tiện hoàn toàn thỏa đáng) thì chỉ làm vẩn đục tiếng Việt.
Tiết 7 GIỮ GÌN SỰ TRONG SÁNG CỦA TIẾNG VIỆT
Sự trong sáng có cho phép nói năng thô tục, bất lịch sự không?
- Lời nói thô tục, bất lịch sự không thể coi là trong sáng được.
Tiết 7 GIỮ GÌN SỰ TRONG SÁNG CỦA TIẾNG VIỆT
2. Khái niệm: (Ghi nhớ- SGK tr 33)
Sự trong sáng là một phẩm chất của tiếng Việt. Phẩm chất đó được biểu hiện ở những phương diện:
Tính chuẩn mực, có quy tắc của tiếng Việt.
Sự không lai căng, pha tạp.
Tính lịch sự, văn hóa trong lời nói,…
Từ việc phân tích những ví dụ ở trên, em hãy nêu khái niệm về sự trong sáng của tiếng Việt?
II. TRÁCH NHIỆM GIỮ GÌN SỰ TRONG SÁNG CỦA TIẾNG VIỆT
* Muốn đạt được sự trong sáng của tiếng Việt, mỗi cá nhân cần có:
Tình cảm quý trọng,
Có hiểu biết về tiếng Việt.
Có ý thức và tói quen sử dụng tiếng Việt theo các chuẩn mực, các quy tắc chung, sao cho lời nói vừa đúng vừa hay, vừa có văn hóa.
Tiết 7 GIỮ GÌN SỰ TRONG SÁNG CỦA TIẾNG VIỆT
Em có nhận xét gì về các trường hợp nói ( viết ) sau đây:
a.Thằng Bít xinh nghỉ dì nó đao .
b. Bắt con cá gô,bỏ tong gổ, nó nhảy gột gột.
c. Sứ nước ngoài biết mình dại, đành vuốt bụng vào cung yết kiến vua Nam
d.Qua tác phẩm đã cho ta thấy tinh thần anh dũng của giai cấp công nhân vùng mỏ.
BÀI TẬP
2. Sự biến đổi nghĩa trong 2 câu thơ sau đây có vi phạm sự trong sáng của TV không ?

“ Ngày ngày mặt trời đi qua bên lăng,
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.”
( Viễn Phương )
xinh
đao
gô
tong
gổ
gột gột
Sú
Sai vì không phân rõ chủ ngữ, trạng ngữ
buộc
- Từ “ mặt trời”trong câu 2 sử dụng nghĩa mới:Hồ Chí Minh
cũng được xem như mặt trời mang lại ánh sáng, sự sống hạnh
phúc cho nhân dân VN, sống mãi trong lòng dân như mặt trời
vũ trụ…
Không vi phạm tính trong sáng của TV vì tuân theo quy
tắc chuyển nghĩa của từ ( theo phép ẩn dụ ) & người đọc vẫn
lĩnh hội được.
3. Em có nhận xét gì về các trường hợp nói ( viết ) sau đây ?
a. Nơi mà Free wi-fi(mạng miễn phí), mọi sinh viên đều có thể online (sẵn sàng hoạt động) 24/24 mà không cần phải có mặt,chỉ cần status (trạng thái) luôn available( có giá trị).

b. Qua talk show (chương trình trò chuyện) ấy,tôi mới biết nam cascadeur (diễn viên đóng thế)đó vốn chỉ là một amateur(nghiệp dư) mà thôi.