TỨC NƯỚC VỠ BỜ
( Trích TẮT ĐÈN)
VĂN BẢN:
NGÔ TẤT TỐ
GV: TRƯƠNG HOÀNG LONG
I. TÌM HIỂU CHUNG:
a. Tác giả
- Ngô Tất Tố (1893 – 1954) quê Bắc Ninh
- Ông là nhà nho xuất thân gốc nông dân.
- Ông là một nhà văn hiện thực xuất sắc chuyên viết về nông thôn trước cách mạng tháng 8.
 - Được truy tặng giải thưởng về VHNT năm 1996
b.Tác phẩm
- Xuất xứ : trích trong chương XVIII của tp Tắt đèn (26 chương )
-Thể loại: Tiểu thuyết
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN:
1. Hoàn cảnh gia đình chị Dậu :
- Vụ thuế trong thời điểm gay gắt: tiếng trống mõ, tù và inh ỏi , tiếng théc lác , đánh đập, tiếng kêu khóc.
- Chị Dậu phải bán con, bán chó, bán cả gánh khoai để nộp sưu cho chồng nhưng không đủ.
- Anh Dậu bị đánh trói gần chết và có thể sẽ bị đem ra tra tấn tiếp.
 Chị Dậu cần phải bảo vệ tính mạng cho chồng.
2.Nhân vật cai lệ và người nhà Lí trưởng:
 - Vai trò : tay sai của bọn quan phủ , chuyên bắt người thiếu thuế.
- Ngoại hình : tay lăm lăm cầm roi, mắt trợn ngược  gớm ghiếc.
- Ngôn ngữ : thét, quát, chửi mắng, hầm hè như thú dữ  hách dịch
- Hành động : chạy sầm sập, bịch, tát , giật phắt, sấn đến...
 vũ phu , thô bạo.
Mục đích : bắt nhà anh Dậu phải nộp sưu.
 Bộ mặt xã hội đương thời tàn ác, bất nhân ( nửa thực dân, Phong kiến).
3. Nhân vật chị Dậu :
a. Cảnh chăm sóc chồng :
- Cử chỉ : quạt cho cháo mau nguội, rón rén bưng 1 bát đến bên chồng, chờ xem chồng ăn có ngon miệng hay không ..,
 Hết lòng yêu thương chồng con.
b. Cuộc đối đầu với tên cai lệ và người nhà Lí trưởng.
- Lúc đầu thiết tha van xin lễ phép: “cháu van ông nhà cháu vừa mới tỉnh được một lúc xin ông tha cho”.
- Sau đó: Không thể chịu được, liều mạng cự lại bằng lí lẽ : “Chồng tôi đau ốm các ông không đc phép hành hạ”
- Cuối cùng chị Dậu cự lại bằng hành động quyết đấu lực với chúng “ Mày trói chồng bà đi bà cho mày xem” → thách thức.
- Vùng dậy chống trả quyết liệt: “ túm cổ, ấn dúi, nắm gậy, vật nhau, túm tóc, lẳng cho một cái…”
 Chị Dậu sống khiêm nhường, biết nhẫn nhục nhưng không yếu đuối , trái lại chị có sức sống mạnh mẽ, tinh thần phản kháng tiềm tàng. Khi bị đẩy tới bước đường cùng chị đã vùng dậy chống trả quyết liệt , thể hiện thái độ bất khuất, phù hợp với quy luật “ có áp bức sẽ có đấu tranh”.
4.Nghệ thuật:
- Tạo tình huống truyện có tính kịch tức nước vỡ bờ.
- Kể chuyện, miêu tả nhân vật chân thực, sinh động (ngoại hình, ngôn ngữ, tâm lí, hành động…)

  5. Ý nghĩa văn bản:
Với cảm quan nhạy bén nhà văn Ngô Tất Tố đã phản ánh hiện thực về sức phản kháng mãnh liệt chống lại áp bức của những người nd hiền lành chất phác.
III. TỔNG KẾT ( Ghi nhớ: sgk/33)
CHUẨN BỊ BÀI MỚI:
Xây dựng đoạn văn trong văn bản.
+ Đọc nội dung bài học, trả lời câu hỏi SGK/34, 35 chú ý tìm hiểu: thế nào là đoạn văn? Tìm hiểu từ ngữ chủ đề và câu chủ đề trong đoạn văn.
+ Xem ghi nhớ, LT S. 36, 37.