CHÀO MỪNG TẤT CẢ CÁC EM ĐẾN VỚI TIẾT HỌC HÔM NAY
NGỮ VĂN 6
BÀI 1. LẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH
NGỮ VĂN 6
Từ tiết 02-11 (10 tiết)
MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ TRUYỆN TRUYỀN THUYẾT VIỆT NAM
Con Rồng cháu Tiên
Sơn Tinh - Thuỷ Tinh
MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ TRUYỆN TRUYỀN THUYẾT VIỆT NAM
Bánh chưng bánh dày/Bánh chưng bánh giầy
Thánh Gióng
Mở đầu chương V Đất Nước (trích trường ca Mặt đường khát vọng), nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm có viết:
Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi
Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa...” mẹ thường hay kể
Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn
Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc
Tóc mẹ thì bới sau đầu
Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn
Cái kèo, cái cột thành tên
Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng
Đất Nước có từ ngày đó...
Đọc phần Tri thức đọc hiểu trong SGK trang 17, 18 để nêu những hiểu biết về thể loại truyện truyền thuyết.
Câu 1. Khái niệm của truyện truyền thuyết?
Câu 2. Hãy nêu đặc điểm của truyện truyền thuyết? Yếu tố kì lạ?
HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ KIẾN THỨC
I. Tìm hiểu chung về truyện truyền thuyết
1. Khái niệm
Truyện truyền thuyết là loại truyện dân gian, có yếu tố hoang đường, kì ảo, kể về các sự việc và nhân vật liên quan đến lịch sử hoặc giải thích nguồn gốc phong tục, cảnh vật địa phương theo quan niệm của nhân dân.
I. Tìm hiểu chung về truyện truyền thuyết
I. Tìm hiểu chung về truyện truyền thuyết
 2. Đặc điểm:
a. Cách xây dựng nhân vật.
- Nhân vật thường có đặc điểm khác lạ về lai lịch, phẩm chất, tài năng, sức mạnh…
- Thường gắn với sự kiện lịch sử và có công lao lớn đối với cộng đồng.
- Được cộng đồng truyền tụng và tôn thờ.
I. Tìm hiểu chung về truyện truyền thuyết
 2. Đặc điểm:
b. Cốt truyện.
c. Yếu tố kì ảo trong truyền thuyết
- Là những hình ảnh, chi tiết kì lạ, hoang đường;
- Là sản phẩm của trí tưởng tượng và nghệ thuật hư cấu dân gian.
tiết 2, 3. Văn bản Thánh Gióng
THÁNH GIÓNG
VIDEO LỄ HỘI LÀNG GIÓNG
Hội Gióng là một lễ hội văn hóa cổ truyền mô phỏng rõ một cách sinh động và khoa học diễn biến các trận đấu của Thánh Gióng và nhân dân Văn Lang với giặc Ân. Yêu nước chống ngoại xâm là một chủ đề lớn xuyên suốt tiến trình phát triển của Văn học Việt Nam. Nhiều tác phẩm truyện dân gian đã tạc vào thời gian những người anh hùng bất tử với non sông. Thánh Gióng là một trong những truyền thuyết bất hủ như vậy. Điều gì đã làm nên sức hấp dẫn của thiên truyện?
I. Trải nghiệm cùng văn bản
Đọc và tìm hiểu chú thích
- Yêu cầu: Đọc rõ ràng, rành mạch, nhấn giọng ở những chi tiết kì lạ.
- Tìm hiểu chú thích các từ khó.
2. Bố cục văn bản
Nêu bố cục của văn bản? Có thể chia theo cách khác?
3. Nhân vật và sự việc
+ Truyện xảy ra thời nào? Kể về chuyện gì? Nhân vật nào nổi bật?
+ Nêu những sự kiện chính của truyện.
+ Hãy kể tóm tắt truyện từ 5-7 câu?
3. Nhân vật và sự việc:
II. Đọc hiểu chi tiết văn bản
1.Sự ra đời của Thánh Gióng
PHIẾU HỌC TẬP 01: Sự ra đời của Thánh Gióng
PHIẾU HỌC TẬP 01: Sự ra đời của Thánh Gióng
KẾT LUẬN
Theo quan niệm của dân gian, đã là bậc anh hùng thì phi thường, kì lạ trong mọi biểu hiện, kể cả lúc mới được sinh ra. Điều đó thể hiện sự kì vọng vào những việc làm có ý nghĩa của người đó.
PHIẾU HỌC TẬP 02:
2. Sự lớn lên của Thánh Gióng
PHIẾU HỌC TẬP 02:
2. Sự lớn lên của Thánh Gióng
PHIẾU HỌC TẬP 02:
 
3. Thánh Gióng đánh giặc và bay về trời
III. Tổng kết
Câu 1. Thông qua hình tượng Thánh Gióng, truyện phản ánh hiện thực và ước mơ gì của nhân dân?
Câu 2. Vai trò của các yếu tố hoang đường, kì ảo trong việc thể hiện nội dung?
1. Nội dung
- Thánh Gióng là biểu tượng rực rỡ của lòng yêu nước, sức mạnh phi thường của dân tộc.
- Thể hiện ước mơ của nhân dân về người anh hùng đánh giặc.
2. Nghệ thuật
Sử dụng các yếu tố hoang đường, kì ảo để lí tưởng hoá người anh hùng lịch sử, thể hiện quan niệm, cách đánh giá của nhân dân về người anh hùng.
III. Tổng kết
1. Việc lập đền thờ và hàng năm mở hội Gióng thể hiện tấm lòng tri ân người anh hùng bất tử, hướng về cội nguồn.
Từ đó, nâng cao "nhận thức cộng đồng về các hình thức chiến tranh bộ lạc thời cổ xưa và liên tưởng tới cuộc chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện trong sự nghiệp giải phóng và bảo vệ Tổ quốc".
2. Lí do đặt tên: Hội khỏe Phù Đổng
– Hội thi dành cho lứa tuổi thiếu niên, lứa tuổi Thánh Gióng trong thời đại mới.
– Hình ảnh Thánh Gióng là hình ảnh của sức mạnh, của tinh thần chiến thắng rất phù hợp với ý nghĩa của một hội thi thể thao.
– Mục đích của hội thi là rèn luyện thể lực, sức khoẻ để học tập, lao động, góp phần bảo vệ và xây dựng Tổ quốc sau này.
IV. Luyện tập
VẬN DỤNG
Em hãy thiết kế sơ đồ tư duy về quá trình đánh giặc của người anh hùng làng Gióng theo bảng tiêu chí dưới đây.
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC Ở NHÀ
Nắm vững phần Tri thức đọ hiểu
Đọc, hiểu phần văn bản Thánh Gióng.
Đọc văn bản SỰ tích Hồ Gươm; đọc kết nối chủ điểm: Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân; đọc mở rộng theo thể loại: Bánh chưng, bánh giầy.
Chuẩn bị Thực hành Tiếng Việt: từ đơn và từ phức, từ láy và từ ghép.
Thực hiện các yêu cầu trong SGK trang 27, 28.
Chúc các em luôn học tốt!
CHÀO TẠM BỆT VÀ HẸN GẶP LẠI CÁC EM Ở TIẾT HỌC SAU NHÉ!
CHÀO MỪNG TẤT CẢ CÁC EM ĐẾN VỚI TIẾT HỌC HÔM NAY
NGỮ VĂN 6
THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
Dựa vào phần Kiến thức ngữ văn và kiến thức bậc Tiểu học, nhắc lại khái niệm, dấu hiệu nhận biết của từ đơn và từ phức (từ ghép, từ láy).
THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
I. Nhắc lại kiến thức về từ đơn, từ phức (từ ghép, từ láy)
I. Nhắc lại kiến thức về từ đơn, từ phức (từ ghép, từ láy)
* Phân biệt các loại từ phức: Từ phức được chia ra làm hai loại là Từ ghép và Từ láy. 

II. Thực hành Tiếng Việt
II. Thực hành Tiếng Việt
Nhóm 1
Bài 1.
Từ đơn, từ phức trong đoạn văn:
II. Thực hành Tiếng Việt
Nhóm 1
Bài 2.
II. Thực hành Tiếng Việt
Nhóm 2
Bài 3.
Tạo ra từ ghép từ các tiếng:
II. Thực hành Tiếng Việt
Nhóm 3
Bài 4.
II. Thực hành Tiếng Việt
Nhóm 3
Bài 5.
 
II. Thực hành Tiếng Việt
Nhóm 4
Bài 6.
- Nếu dùng từ “khéo” thay cho từ “khéo léo” trong câu văn trên thì độ “khéo” sẽ giảm xuống.
Bởi vì: so với từ “khéo” thì từ láy “khéo léo” trong câu văn : “Những nồi cơm nho nhỏ treo dưới những cành cong hình cánh cung được cắm rất khéo léo từ dây lưng uốn về trước mặt” thể hiện được mức độ cao về sự chuẩn xác, uyển chuyển của động tác “cắm”, sự vừa tầm của nồi cơm nho nhỏ treo trước mặt để tiện cho việc vừa đi vừa nấu.
II. Thực hành Tiếng Việt
Nhóm 4
Bài 6.
- Nếu dùng từ “khéo” thay cho từ “khéo léo” trong câu văn trên thì độ “khéo” sẽ giảm xuống.
Bởi vì: so với từ “khéo” thì từ láy “khéo léo” trong câu văn : “Những nồi cơm nho nhỏ treo dưới những cành cong hình cánh cung được cắm rất khéo léo từ dây lưng uốn về trước mặt” thể hiện được mức độ cao về sự chuẩn xác, uyển chuyển của động tác “cắm”, sự vừa tầm của nồi cơm nho nhỏ treo trước mặt để tiện cho việc vừa đi vừa nấu.
II. Thực hành Tiếng Việt
Bài 7:
Tìm và ghép thành ngữ (cột A) với nghĩa của thành ngữ (cột B) trong bảng dưới đây sao cho phù hợp:
Đáp án: 1-c, 2-đ, 3-d, 4-b, 5-a
II. Thực hành Tiếng Việt
Bài 8:
Đặt một câu miêu tả khí thế chiến thắng của nghĩa quân Lam Sơn có dùng thành ngữ “chết như rạ”.
Gợi ý: Nghĩa quân Lam Sơn tiến nhanh về phía quân địch, tiêu diệt hết lớp này đến lớp khác, khiến cho chúng chết như rạ.
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
II. Thực hành Tiếng Việt
Bài 9:
a. nước: nước chảy đá mòn, nước mặn đồng chua
b. mật: nằm gai nếm mật, mật ngọt chết ruồi
c. ngựa: ngựa quen đường cũ, ngựa non háu đá
d. nhạt: nhạt như nước ốc 
a. nước
b. mật
d. nhạt 
c. ngựa
VIẾT NGẮN
Đề bài
Hãy viết một đoạn văn khoảng 150 – 200 chữ cảm nhận của bản thân về lịch sử đất nước sau khi học hai văn bản: Thánh Gióng và Sự tích Hồ Gươm.
VIẾT NGẮN
Tiêu chí đánh giá
Đọc mở rộng theo thể loại
Văn bản: Bánh chưng, bánh giầy
Văn bản: Bánh chưng, bánh giầy
Vào ngày tết cổ truyền, dân tộc ta thường gói loại bánh nào để cúng lễ tổ tiên? Em có suy nghĩ gì về phong tục này?

MỘT SỐ HÌNH ẢNH BÁNH CHƯNG, BÁNH GIẦY
Hàng năm mỗi khi tết đến xuân về, nhân dân ta, con cháu của vua Hùng từ miền ngược đến miền xuôi, vùng rừng núi cũng như vùng biển lại nô nức, hồ hởi chở lá dong, xay đỗ, giã gạo để gói bánh chưng. Quang cảnh ấy làm sống lại truyền thuyết Bánh chưng, bánh giầy.
1. Kể tóm tắt
Hãy kể tóm tắt truyện bằng lời văn của em?
Trải nghiệm cùng văn bản
2. Bố cục : 3 phần
Trải nghiệm cùng văn bản
a. Vua Hùng chọn người nối ngôi.

-Vua Hùng chọn người nối ngôi trong hoàn cảnh nào?
-Ý định của vua ra sao ?
-Vua Hùng đã chọn người nối ngôi bằng hình thức gì?

Đọc hiểu văn bản
b. Lang Liêu được thần giúp đỡ.
 

-Vì sao trong các hoàng tử chỉ có Lang Liêu được thần giúp đỡ?
-Vì sao vua Hùng lại chọn bánh của Lang Liêu?

Đọc hiểu văn bản
b. Lang Liêu được thần giúp đỡ.

Hai thứ bánh của Lang Liêu tuy giản dị đạm bạc, nhưng vừa có ý nghĩa thực tế: quý hạt gạo, trọng nghề nông (là nghề gốc của đất nước làm cho ND được no ấm); vừa có ý nghĩa sâu xa: đề cao phong tục thờ kính Trời, Đất, và tổ tiên của nhân dân ta.

Đọc hiểu văn bản
Đọc hiểu văn bản
Đặc trưng truyền thuyết của văn bản.
Đặc trưng truyền thuyết của văn bản
Phiếu học tập a
Phiếu học tập b
BÁO CÁO SẢN PHẨM NHÓM:
Đặc điểm cốt truyện truyền thuyết của văn bản
Đặc điểm nhân vật truyền thuyết của văn bản.
Đặc trưng truyền thuyết của văn bản
Đặc trưng truyền thuyết của văn bản
b. Đặc điểm nhân vật.
LUYỆN TẬP
TRÒ CHƠI
LUYỆN TẬP
CÁCH CHƠI
Quan sát những hình ảnh bên
- Chọn những nguyên liệu để gói bánh chưng ?
- Xếp lần lượt để thành công đoạn (cách) làm bánh chưng ?
VIẾT
Tóm tắt nội dung chính của một văn bản bằng sơ đồ.
VIẾT
Tóm tắt nội dung chính của một văn bản bằng sơ đồ.
I. Cách tóm tắt nội dung chính của văn bản bằng đồ tư duy.
Khái niệm
Là cách lược bỏ các ý phụ, thông tin chi tiết, giữ lại những ý chính, thông tin cốt lõi và thể hiện dưới dạng sơ đồ.
VIẾT
Tóm tắt nội dung chính của một văn bản bằng sơ đồ.
2. Yêu cầu đối với sơ đồ tóm tắt văn bản.
VIẾT
Tóm tắt nội dung chính của một văn bản bằng sơ đồ.
2. Yêu cầu đối với sơ đồ tóm tắt văn bản.
VIẾT
Tóm tắt nội dung chính của một văn bản bằng sơ đồ.
3. Phân tích kiểu văn bản.
Hãy quan sát sơ đồ tóm tắt văn bản Thánh Gióng trong sách giáo khoa trang 32 và trả lời câu hỏi 1, 2.
II. Thực hành, luyện tập.
1. Đề bài:
Hãy tóm tắt bằng sơ đồ
một văn bản mà em đã học hoặc đã đọc.
III. Thực hành, luyện tập.
2. Quy trình viết (tóm tắt).
III. Thực hành, luyện tập.
3. Tiến hành viết (tóm tắt).
SƠ ĐỒ MINH HOẠ
III. Thực hành, luyện tập.
4. Kiểm tra sơ đồ đã thiết kế theo bảng sau:
TRÌNH BÀY SẢN PHẨM TRƯỚC NHÓM:
NÓI VÀ NGHE
NÓI VÀ NGHE
THẢO LUẬN NHÓM NHỎ VỀ MỘT VẤN ĐỀ
CẦN CÓ GIẢI PHÁP THỐNG NHẤT
Em có thường xuyên trao đổi, thảo luận cùng các bạn trong nhóm để tìm ra một giải pháp thống nhất về một vấn đề nào đó không?
Khi cùng nhau trao đổi, thảo luận và cùng đi đến một giải pháp thống nhất thì tâm trạng của em như thế nào?
Việc thảo luận tìm ra giải pháp thống nhất một vấn đề là rất cần thiết và quan trọng. Khi chúng ta cùng trao đổi, thảo luận và đưa ra giải pháp thống nhất thì mỗi thành viên đều có chung tâm trạng vui vẻ, hào hứng. Đó là niềm vui vì đã tìm thấy tiếng nói chung giữa các thành viên.
THẢO LUẬN NHÓM NHỎ VỀ MỘT VẤN ĐỀ
CẦN CÓ GIẢI PHÁP THỐNG NHẤT
THẢO LUẬN NHÓM NHỎ VỀ MỘT VẤN ĐỀ
CẦN CÓ GIẢI PHÁP THỐNG NHẤT
I. Các bước thảo luận nhóm về một vấn đề cần có giải pháp thống nhất.
THẢO LUẬN NHÓM NHỎ VỀ MỘT VẤN ĐỀ
CẦN CÓ GIẢI PHÁP THỐNG NHẤT
I. Các bước thảo luận nhóm về một vấn đề cần có giải pháp thống nhất.
2.Bước 2: Thảo luận.
a. Cách trình bày ý kiến:
THẢO LUẬN NHÓM NHỎ VỀ MỘT VẤN ĐỀ
CẦN CÓ GIẢI PHÁP THỐNG NHẤT
I. Các bước thảo luận nhóm về một vấn đề cần có giải pháp thống nhất.
Bước 2: Thảo luận.
b. Phản hồi ý kiến.
1. Các bước
THẢO LUẬN NHÓM NHỎ VỀ MỘT VẤN ĐỀ
CẦN CÓ GIẢI PHÁP THỐNG NHẤT
II. Thực hành nói và nghe
Thảo luận nhóm về vấn đề sau đây:
a. Nhóm 1 tiến hành thảo luận theo các bước.
b. Các nhóm còn lại quan sát, theo dõi hoạt động của nhóm 1.
II. Thực hành nói và nghe
Ý kiến thứ nhất: “Muốn học giỏi môn Ngữ văn chỉ cần học thuộc những gì cô giáo cho ghi”.
b. Ý kiến thứ 2. “Để học giỏi môn Ngữ văn chỉ
cần đọc nhiều sách.”
II. Thực hành nói và nghe
Hai ý kiến chưa đầy đủ:
Đọc sách là việc rất cần thiết khi học môn Ngữ văn nhưng chỉ đọc sách thôi chưa đủ…
Học môn Ngữ văn phải có thầy cô hướng dẫn…
Khi làm bài tập, chỉ đọc sách có hiểu và biết cách làm bài…
Luyện tập
Giả thiết cô giáo chủ nhiệm yêu cầu 4 tổ trong lớp bàn bạc xây dựng tủ sách dùng chung (của lớp). 4 tổ sẽ tổ chức thảo luận, bàn bạc với các thành viên trong tổ như thế nào để thống nhất đưa ra một giải pháp tốt nhất trong việc xây dựng tủ sách dùng chung.
ÔN TẬP
ÔN TẬP
Trước ôn tập
GIAN TRƯNG BÀY SẢN PHẨM TRANH CỦA CÁC NHÓM
BẢNG
BẢNG TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM
ÔN TẬP
THẢO LUẬN NHÓM: Hoàn thành phiếu học tập sau
Bài 1.
ÔN TẬP
Bài 1.
ÔN TẬP
Bài 1.
ÔN TẬP
Bài 1.
ÔN TẬP
Bài 2. SGK
Liệt kê vào bảng dưới đây một số sự kiện, chi tiết mà em cho là đặc sắc, đáng nhớ nhất trong ba văn bản đã nêu. Giải thích ngắn gọn lí do lựa chọn.
ÔN TẬP
Bài 2. SGK
ÔN TẬP
Bài 2. SGK
ÔN TẬP
Bài 3. SGK
Khi đọc một văn bản truyền thuyết, cần lưu ý những đặc điểm của thể loại này:
Là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ.
Nhân vật trong truyện: 
+ Là con người, loài vật, đồ vật được nhân hoá. 
+ Nhân vật thường có các đặc điểm khác lạ về lai lịch, phẩm chất, tài năng; thường gắn với sự kiện ịch sử và có công lớn đối với cộng đồng, được cộng đồng truyền tụng, tôn thờ
Cốt truyện: 
+ Là chuỗi các sự việc được sắp xếp theo một trình tự nhất định, có liên quan chặt chẽ với nhau. 
+ Truyện thường xoay quanh công trạng, kì tích của nhân vật mà cộng đồng truyền tụng, thường sử dụng các yếu tố kì ảo, hoang đường nhằm thể hiện tài năng, sức mạnh của nhân vật.
Nội dung: Truyện thể hiện thái độ, tình cảm và cách đánh giá của nhân dân đối với các sự kiện, nhân vật lịch sử.
Khi đọc một văn bản truyền thuyết, cần lưu ý những đặc điểm nào của thể loại này?
ÔN TẬP
Bài 4. SGK
Khi tóm tắt một văn bản bằng sơ đồ, cần lưu ý:
ÔN TẬP
Bài 5. SGK
Bài học giúp hiểu thêm những về lịch sử của dân tộc Việt Nam: Dân tộc Việt Nam là một dân tộc có truyền thống đấu tranh anh hùng, dù phải đối mặt với nhiều kẻ thù nhưng các thế hệ vẫn giữ vững chủ quyền dân tộc. Đó còn là tinh thần đoàn kết, chung sức chung lòng tạo thành sức mạnh vô cùng to lớn của nhân dân ta. Không những vậy, nước ta còn có nhiều truyền thống văn hoá mang đậm bản sắc dân tộc, có ý nghĩa sâu sắc và được truyền đời qua nhiều thế hệ.
Bài học giúp em hiểu thêm những gì về lịch sử nước mình?
HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG BÀI HỌC
* HOẠT ĐỘNG NHÓM: Thảo luận các vấn đề sau
Các truyền thuyết đều thể hiện cái nhìn ngưỡng mộ, biết ơn của nhân dân đối với các vị anh hùng có công trong lịch sử dựng nước, giữ nước của dân tộc.
- Em có suy nghĩ gì về cách ứng xử của thế hệ trẻ với các bậc anh hùng và trách nhiệm của thế hệ trẻ ngày nay với đất nước?
HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
DỰ ÁN HỌC TẬP
1. Tìm đọc các truyện truyền thuyết:
- Sử dụng các công cụ tìm kiếm trên internet để thu thập thêm những tư liệu về truyện truyền thuyết hoặc cổ tích.
- Mượn sách từ thư viện của trường hoặc của người thân, bạn bè,...
- Mua ở các hiệu sách hoặc tìm ở tủ sách gia đình.
2. Lưu ý trong và sau khi đọc:
- Ghi lại những cảm xúc, điều tâm đắc, thích thú, băn khoăn, điều chưa hiểu,...của em trong lúc đọc.
- Tóm tắt truyện truyền thuyết, cổ tích sau khi em đã đọc.
 HS ghi lại nhật kí đọc truyện và trao đổi với các bạn những câu chuyện đã đọc vào tiết học sau.
Chuẩn bị bài 2: Miền cổ tích
HƯỚNG DẪN TỰ ĐỌC
NHIỆM VỤ VỀ NHÀ
- Các nhóm hoàn thành nhiệm vụ của Dự án GV đã giao
Tìm đọc tài liệu về truyền thuyết.
Soạn bài 2: Miền cổ tích.