19
1
2
3
4
6
5
7
TRÒ CHƠI Ô CHỮ
3
1. Truyện “Tam đại con gà”………thói dốt mà còn khoe khoang, dốt mà còn giấu dốt
***
P H Ê P H Á N
1
2
3
4
6
5
P H Ê P H Á N
7
***
2. Truyện cười không chỉ phê phán mà còn đem đến cho chúng ta những ……….. bổ ích.
B À I H Ọ C
***
1
2
3
4
6
5
P H Ê P H Á N
B À I H Ọ C
7
***
3. Nghệ thuật………..của truyện “Tam đại con gà” là khai thác những mâu thuẫn trái tự nhiên.
G Â Y C Ư Ờ I
***
1
2
3
4
6
5
P H Ê P H Á N
B À I H Ọ C
G Â Y C Ư Ờ I
7
***
4. Trong truyện “Tam đại con gà” có hai ………trái tự nhiên: dốt nhưng khoe giỏi và dốt mà giấu dốt.
M Â U T H U Ẫ N
***
1
2
3
4
6
5
P H Ê P H Á N
B À I H Ọ C
G Â Y C Ư Ờ I
7
M Â U T H U Ẫ N
***
5. Trong tác phẩm “Nhưng nó phải bằng hai mày” ai được giới thiệu là người xử kiện giỏi?
L Í T R Ư Ở N G
***
1
2
3
4
6
5
P H Ê P H Á N
B À I H Ọ C
G Â Y C Ư Ờ I
7
M Â U T H U Ẫ N
L Í T R Ư Ở N G
***
6. Trong tác phẩm “Nhưng nó phải bằng hai mày”, yếu tố gây cười độc đáo nhất là gì?
C H Ơ I C H Ữ
***
1
2
3
4
6
5
P H Ê P H Á N
B À I H Ọ C
G Â Y C Ư Ờ I
7
M Â U T H U Ẫ N
L Í T R Ư Ở N G
C H Ơ I C H Ữ
***
7. Lý trưởng không chỉ xử kiện bằng ngôn ngữ, mà còn thể hiện bằng…….…..xòe bàn tay trái úp lên bàn tay mặt.
C Ử C H Ỉ
***
1
2
3
4
6
5
P H Ê P H Á N
B À I H Ọ C
G Â Y C Ư Ờ I
7
M Â U T H U Ẫ N
L Í T R Ư Ở N G
C H Ơ I C H Ữ
C Ử C H Ỉ
1
2
3
4
6
5
P H Ê P H Á N
B À I H Ọ C
G Â Y C Ư Ờ I
7
M Â U T H U Ẫ N
L Í T R Ư Ở N G
C H Ơ I C H Ữ
C Ử C H Ỉ
H À I H Ư Ớ C
CA DAO HÀI HƯỚC
(bài 1,2)
NỘI DUNG
TÌM HIỂU CHUNG
II. TÌM HIỂU CHI TiẾT
III.
TỔNG KẾT
I. TÌM HIỂU CHUNG

*Khái niệm
Ca dao hài hước là tiếng cười giải trí, phê phán những thói hư tật xấu, tệ nạn trong xã hội và phản ánh tinh thần lạc quan của người lao động.

I. TÌM HIỂU CHUNG
a. Về nội dung
Thể hiện tiếng cười giải trí, tự trào, lạc quan, yêu đời của người lao động trước cuộc sống còn nhiều vất vả, lo toan
Thể hiện tiếng cười phê phán, đả kích những thói hư tật xấu của một bộ phận người dân trong xã hội.
**Đặc điểm

I. TÌM HIỂU CHUNG
b. Nghệ thuật
Nghệ thuật hư cấu, dựng cảnh tài tình, chọn lọc những chi tiết điển hình, cường điệu, phóng đại.
Sử dụng ngôn ngữ đời thường mà hàm chứa ý nghĩa sâu sắc để tạo ra những nét hài hước, hóm hỉnh.
II. Đọc - hiểu văn bản:
1, Bài 1 - tiếng cười tự trào

a, Hình thức kết cấu
Kiểu đối đáp
+ Từ nhân xưng : anh, em , chàng, nàng
+ Hình thức: dấu hiệu gạch đầu dòng
- Nội dung: nói về việc dẫn cưới và thách cưới
=> giúp cho nhân vật trữ tình bộc lộ tình cảm một cách tự nhiên, hài hước, dí dỏm.
II. Đọc - hiểu văn bản:

1, Bài 1 - tiếng cười tự trào
Bài ca dao đề cập đến phong tục cưới hỏi của người Việt Nam.
+ Đối với người Việt, cưới hỏi là một việc hệ trọng, thường được tổ chức linh đình.
+ Lễ vật cưới hỏi thường là những lễ vật sang trọng, thể hiện thái độ tôn trọng giữa hai bên gia đình nhà trai và nhà gái.
* Lời dẫn cưới của chàng trai
II. Đọc - hiểu văn bản:
1, Bài 1 - tiếng cười tự trào
Ý định dẫn cưới
Cách nói giả định “toan dẫn” cùng với lí do khách quan, chính đáng, thể hiện rõ sự chu đáo của chàng trai đối với gia đình nhà gái, đồng thời cũng đã bộc lộ sự thông minh, hóm hỉnh của chàng trai này.
Dù nghèo nhưng vẫn có cách nói để xua đi mặc cảm nghèo hèn, thể hiện tâm hồn lạc quan, yêu đời, tạo được sự cảm thông của cô gái
-Chàng quyết định dẫn cưới
con chuột béo:
+“miễn là có thú bốn chân”
+ mời dân, mời làng.
 Tiếng cười được bật lên vì lễ vật đặc biệt, bất ngờ nhưng vẫn xứng đáng bởi nó đáp ứng được yêu cầu cơ bản của lễ vật đem ra dẫn cưới
=>Lời ca dao là tiếng cười hài hước, dí dỏm thể hiện tinh thần lạc quan, yêu đời của người lao động trước cảnh nghèo. Chàng trai không hề mặc cảm mà vẫn tìm thấy niềm vui ngay trong hoàn cảnh nghèo khó của mình.
- Nghệ thuật:
+ Phóng đại:
dẫn voi, dẫn trâu, dẫn bò
+ Lối nói giảm dần:
Voi-Trâu-Bò-Chuột
+ Đối lập:
ý định>< việc làm
+ Lập luận hài hước, hóm hỉnh,
thông minh:
“Miễn là có…”
+ Hình ảnh hài hước, giễu cợt:
con chuột béo.
*Lời thách cưới của cô gái:

- Thái độ:
Chàng dẫn thế em lấy làm sang,
Nỡ nào em lại phá ngang như là…
Hai tiếng
“làm sang”
Làm tăng thêm tính hài hước
Thản nhiên khen lễ vật: con chuột béo
Vui thích, không phá ngang mà sẵn sàng, cảm thông, chia sẻ.
*Lời thách cưới của cô gái:
Người ta thách cưới :
Thách lợn
Thách gà
lễ vật có giá trị
Cô gái
thách cưới :

Một nhà
khoai lang:
Củ to - mời làng
Củ Nhỏ - họ hàng ăn
Củ mẻ - trẻ con ăn
Củ hà, củ rím – lợn, gà ăn
Lối nói giảm dần giọng
điệu trào phúng, hài hước , dí dỏm
Thông cảm cái nghèo của chàng trai
Đảm đang, nồng hậu, chu tất
Coi trọng tình nghĩa hơn của cải
 lời thách cưới khác thường ,
vô tư, hồn nhiên
 tâm hồn cao đẹp , giàu tình nghĩa
Tiểu kết:
- Nghệ thuật: lối nói khoa trương, phóng đại; lối nói giảm dần; lối nói đối lập.
- Bài ca dao trên là tiếng cười tự trào về cảnh nghèo của người lao động. Đằng sau tiếng cười là thái độ phê phán hủ tục thách cưới nặng nề ngày xưa.
- Ý nghĩa :
+ Thể hiện tinh thần lạc quan, yêu đời, vượt lên cuộc sống khốn khó.
+ Triết lí nhân sinh: đặt tình nghĩa cao hơn của cải.
2. Bài 2: Tiếng cười phê phán

Làm trai cho đáng sức trai
Khom lưng chống gối gánh hai hạt vừng.
Nguyễn Công Trứ quan niệm:
Làm trai sống ở trong trời đất
Phải có danh gì với núi sông.
Trong ca dao:
Làm trai cho đáng nên trai
Phú Xuân đã trải, Đồng Nai đã từng.
ĐỐI TƯỢNG: BẬC “NAM NHI”.
* NGHỆ THUẬT GÂY CƯỜI
Sử dụng mô típ mở đầu bằng hai chữ “làm trai…”
- Nghệ thuật phóng đại với thủ pháp đối lập: nâng cao để hạ thấp, rồi đột ngột tạo bất ngờ:
Khom lưng chống gối - gánh hai hạt vừng
->(GẮNG HẾT SỨC)- ( NHẸ, KHÔNG CẦN TỐN SỨC).
-Từ ngữ: Hệ thống động từ chỉ hành động : “ khom”,” chống”, “gánh”…

Ý nghĩa
Dựng lên bức chân dung biếm hoạ đặc sắc về những người đàn ông yếu đuối về thể xác và chắc chắn yếu đuối cả về tinh thần.
III. TỔNG KẾT
1. Nội dung:
- Thể hiện sự thông minh, hóm hỉnh, tinh thần lạc quan yêu đời của người dân lao động xưa.
- Trân trọng tâm hồn lạc quan yêu đời của người lao động và yêu quý tiếng cười của họ.
2. Đặc sắc nghệ thuật:
Phóng đại cường điệu
Tương phản đối lập
Lối nói giảm dần
Liệt kê
- Ngôn ngữ đời thường mà hàm chứa ý nghĩa sâu sắc.
Câu hỏi 1: Dòng nào sau đây không phải là nghệ thuật của ca dao hài hước?

A. Nghệ thuật dựng cảnh và xây dựng chân dung nhân vật.
B. Nghệ thuật miêu tả nội tâm tinh tế.
C. Sử dụng nhiều lối nói phóng đại, tương phản và đối lập.
D. Ngôn ngữ đời thường mà hàm chứa ý nghĩa sâu sắc
.
Luyện tập
Câu hỏi 1: Dòng nào sau đây không phải là nghệ thuật của ca dao hài hước?

A. Nghệ thuật dựng cảnh và xây dựng chân dung nhân vật.
B. Nghệ thuật miêu tả nội tâm tinh tế.
C. Sử dụng nhiều lối nói phóng đại, tương phản và đối lập.
D. Ngôn ngữ đời thường mà hàm chứa ý nghĩa sâu sắc
.
Luyện tập
Câu hỏi 2: Trong bài ca dao số 1, con vật được dẫn cưới nào sau đây gợi được tiếng cười sảng khoái nhất?

A. Con voi.
B. Con trâu.
C. Con chuột.
D. Con bò
Luyện tập
Câu hỏi 2: Trong bài ca dao số 1, con vật được dẫn cưới nào sau đây gợi được tiếng cười sảng khoái nhất?

A. Con voi.
B. Con trâu.
C. Con chuột.
D. Con bò
Luyện tập
Câu hỏi 3: Trong bài ca dao "Cưới nàng anh toan dẫn voi", chàng trai không định dẫn con vật nào dưới đây?

A.Voi 
B.Lợn
C.Trâu 
D.Chuột
Luyện tập
Câu hỏi 3: Trong bài ca dao "Cưới nàng anh toan dẫn voi", chàng trai không định dẫn con vật nào dưới đây?

A.Voi 
B.Lợn
C.Trâu 
D.Chuột
Luyện tập
Một số bài ca dao hài hước về thách cưới:
Trèo lên cây gạo con con
Muốn lấy vợ giòn phải nặng tiền cheo
Nặng là bao nhiêu?
Ba mươi quan quý.
Mẹ anh có ý mới lấy được nàng
Mai mẹ anh sang, mẹ nàng thách cưới
Bạc thì trăm rưỡi, tiền chín mươi chum
Lụa thì chín tấm cho dày
Trâu bò chín chục đuổi ngay vào làng.
Anh sắm được anh mới hỏi nàng
Nếu không sắm đủ chớ vào làng làm chi!
…Cưới em có cánh con gà,
Có dăm sợi bún, có vài hạt xôi.
Cưới em còn nữa anh ơi,
Có một đĩa đậu, hai môi rau cần.
Có xa dịch lại cho gần
Nhà em thách cưới có ngần ấy thôi.
Hay là nặng lắm anh ơi!
Để em bớt lại một môi rau cần.

Một số bài ca dao hài hước về thách cưới:
19.TRẦN ViỆT KiỀU