KHỞI ĐỘNG
Câu 1
Cuộc kháng chiến chống thực dân pháp diễn ra vào khoảng thời gian nào?
A. 1930 - 1945
B. 1945 - 1954
c. 1954 - 1975
B
Câu 2
Chủ đề của bài hát?
A. Quê hương
B. Người lính
C. Tình yêu
B
Câu 3
Hãy điền từ còn thiếu vào đoạn thơ sau?
............ư? Có riêng gì ............... 
Khi lòng ta đã hoá những con tàu 
Khi Tổ quốc bốn bề lên tiếng hát 
Tâm hồn ta là ..........., chứ còn đâu 
A. Tây Nguyên
B. Việt Bắc
C. Tây Bắc
C
Lời dẫn vào bài
Những câu hát về người lính, về giai đoạn kháng chiến chống pháp, về mảnh đất núi rừng Tây Bắc. Đó sẽ là những dữ kiện để mở ra bài học ngày hôm nay
Các em thân mến! Con người cũng như dân tộc cũng có những thăng trầm, có những năm tháng không thể nào quên: những nỗi đau, gian khổ và cả những hào hùng không thể quên. Và trong những năm tháng ấy chúng ta đã có những bài thơ đi cùng năm tháng, không thể quên, như bài thơ Tây Tiến. Nhà thơ Giang Nam đã có những vần thơ:
" Tây Tiến biên cương mờ khói lửa
Quân đi lớp lớp động cây rừng
Và bài thơ ấy, con người ấy,
Vẫn sống muôn đời với núi sông."
Bao nhiêu năm tháng đã qua đi nhưng giá trị, vẻ đẹp bài thơ Tây Tiến vẫn luôn toả sáng. Bài học hôm nay, cô và các em sẽ cùng trở về những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp rất đổi đau thương, vô cùng hào hùng - thời kỳ rực lửa của dân tộc mình để cùng chiêm ngưỡng vẻ đẹp của đoàn binh Tây Tiến và nhìn lại lịch sử qua bài thơ cùng tên Tây Tiến của Quang Dũng
TÂY TIẾN
QUANG DŨNG
I. TÌM HIỂU CHUNG
Tác giả
Tên khai sinh:là Bùi Đình Diệm (1921-1988)
Quê: Phượng Trì- Đan Phượng- Hà Tây
Con người: đa tài, hào hoa, làm thơ, viết văn,
vẽ tranh, nhưng thành công nhất vẫn là thơ.
Sự nghiệp thơ ca:
+ Nhà thơ trẻ trưởng thành từ cuộc kháng chiến chống Pháp
+ Phong cách sáng tác: hồn nhiên, tinh tế, lãng mạn, hào hoa.
+ Tác phẩm chính: Mây đầu ô ( thơ, 1968), Thơ văn Quang Dũng (tuyển Thơ văn 1988)
Tây Tiến
(Quang Dũng)
1. Tác giả
I. TÌM HIỂU CHUNG
Tiết 35: Tây Tiến
( Quang Dũng)
Tiểu sử
Tên khai sinh: Bùi Đình Diệm
( 1921 – 1988)
Quê: Phượng Trì, Đan Phượng,Hà Nội
Con người
Là một nghệ sĩ đa tài: Làm thơ, viết văn, vẽ tranh, soạn nhạc
Mây đầu ô
Hồn thơ phóng thoáng, hồn hậu, lãng mạn và hào hoa.
Sáng tác chính
Mùa hoa gạo
Thơ văn Quang Dũng ( 1988)
1. Tác giả
I. TÌM HIỂU CHUNG
Tiết 35: Tây Tiến
( Quang Dũng)
Hoàn cảnh sáng tác
Khi ở xa đơn vị cũ
Tại làng Phù Lưu Tranh nhớ về đơn vị
Bố Cục
Khổ 1: Chặng đường hành quân gian khổ.
Tên đơn vị
Khổ 2: Kỷ niệm tình quân dân
Nhan đề
Địa bàn, hướng đi
1. Tác phẩm
Khổ 3:Chân dung người lính Tây Tiến
Khổ 4:Lời thề gắn bó thủy chung
1. Tác giả
I. TÌM HIỂU CHUNG
Tiết 35: Tây Tiến
( Quang Dũng)
Bức tranh của Quang Dũng tặng Thi nhân Việt Nam - Yến Lan
Bến Ngọc, tranh màu nước của Quang Dũng
2. Tác phẩm
1. Tác giả
I. TÌM HIỂU CHUNG
Tiết 35: Tây Tiến
( Quang Dũng)
1. Tác phẩm
1. Tác giả
I. TÌM HIỂU CHUNG
Tiết 35: Tây Tiến
( Quang Dũng)


PGS.TS Lê Hùng Lâm thường xuyên kể lại những mẩu chuyện về ngày ấy, những ngày tháng trên mặt trận Tây Tiến, vào sâu đất Lào, Lai Châu, Sơn La… Tây Tiến là chồng chất những gian khổ không thể tả được, tương quan lực lượng ta và địch thì đúng là “một chọi một ngàn”. Có khi hành quân cả tháng trời, chân rớm máu, nhiều lúc phải rón rén, giữ thăng bằng như đi trên dây, leo tới đỉnh núi này tưởng là đến đích thì lại thấy đỉnh núi khác cao hơn phải chiếm lĩnh. Lúc đi lên Tây Tiến oai phong bao nhiêu thì khi về ốm yếu, thương vong, tơi tả, rời rã bấy nhiêu.
PGS.TS Lê Hùng Lâm và Phạm Đình An (đại đội trưởng tự vệ khu Lò Đúc)
2. Tác phẩm
Cựu chiến binh Tây Tiến
1. Tác giả
I. TÌM HIỂU CHUNG
Tiết 35: Tây Tiến
( Quang Dũng)
Liệt sĩ Nguyễn Như Trang, tác giả của bài viết “Vượt biên thùy” và những nhạc phẩm: Trấn biên cương, Tiếng cồng quân y, Hành khúc đoàn quân miền Tây.
Đ/c Trần Quang Thường nguyên trung đoàn phó trung đoàn Tây tiến (chụp 1945-  góc phải)  vừa tròn 95 tuổi tặng bức ảnh kỷ niệm thời Tây Tiến cho gia đình đ/c Đinh Công Niết (một nhà lang theo cách mạng lập nhiều chiến công hiển hách).

2. Tác phẩm
1. Tác giả
I. TÌM HIỂU CHUNG
Tiết 35: Tây Tiến
( Quang Dũng)
Chiến công của bộ đội Tây Tiến từ buổi đầu là đã giữ vững được một dải biên cương phía Tây giáp Lào, mở ra một chiến trường ở biên giới, phá tan âm mưu của giặc là đàn áp và chia rẽ các dân tộc anh em Việt - Lào.
Bàn chân của các chiến sĩ Tây Tiến là những viên gạch đầu tiên mở đường tới chiến thắng Tây Bắc - Thượng Lào và đặc biệt là chiến thắng Điện Biên Phủ. Ông Trần Đình Thư là chiến sĩ Tây Tiến cuối cùng còn lại ở trên đất Lào, đã góp phần nhỏ bé vào xây dựng đất nước Lào đổi mới, xây đắp tình hữu nghị Việt – Lào thêm son sắt thủy chung.

Bác Nguyễn Thị Thanh Liêm - trưởng ban liên lạc Cựu chiến binh Tây Tiến  rưng rưng kể lại: "Hồi ở quân y xá Châu Trang, xã Thượng Cốc, anh em Tây Tiến ốm rất nhiều, chủ yếu là sốt rét. Một viên Ki-na-kơ-rin pha một lít nước để mỗi người uống một chén con, gọi là uống cho an ủi thôi chứ một chén thì chả có ý nghĩa gì cho việc chữa bệnh. Ăn uống lại thiếu thốn lắm, có khi phải mang rá đi vào bản xin gạo, mà dân cũng quá nghèo. Anh em thương binh ăn xong thì còn tí cháy mấy chị em quân y nấu cháo húp cầm hơi, hay vào rừng kiếm quả ổi quả sung ăn cho ...no. Quân y xá để một buồng riêng, gọi là "nhà liệt" ai nặng quá, không qua khỏi thì kéo vào nhà này. Lạ một điều, các anh ấy phần lớn là học sinh Hà Nội ốm sắp chết mà khi sốt cao thì thôi chứ cứ cắt sốt là cứ cười, cứ tếu, chẳng ai đào ngũ".
2. Tác phẩm
Sông Mã xa rồi Tây tiến ơi ! 
Nhớ về rừng núi, nhớ chơi vơi 
Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi 
Mường Lát hoa về trong đêm hơi 

Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm 
Heo hút cồn mây, súng ngửi trời 
Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống 
Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi 

Anh bạn dãi dầu không bước nữa 
Gục lên súng mũ bỏ quên đời ! 
Chiều chiều oai linh thác gầm thét 
Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người 

Nhớ ôi Tây tiến cơm lên khói 
Mai Châu mùa em thơm nếp xôi 
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
1.Nỗi nhớ của tác giả về thiên nhiên
núi rừng Tây Bắc hùng vĩ, hoang sơ
mà thơ mộng , trữ tình và con đường
hành quân gian nan mà hào hùng .
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
Nhớ núi
rừng
Tây Bắc
Nhớ
chặng
đường
hành quân
Nhớ về người
lính
Tây Tiến
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
a. Cảm xúc chủ đạo
Từ ngữ: Tây Tiến ơi, nhớ chơi vơi
Nghệ thuật: câu cảm, từ láy, hiệp vần “ơi”
Nỗi nhớ của về vùng đất Tây Tiến một thời từng gắn bó luôn in đậm trong tâm trí nhà thơ
Nỗi nhớ da diết, đầy ắp
Bao trùm cả không gian,
thời gian
Nhấn mạnh nỗi nhớ
1.Nỗi nhớ của tác giả về thiên nhiên
núi rừng Tây Bắc hùng vĩ, hoang sơ
mà thơ mộng , trữ tình và con đường
hành quân gian nan mà hào hùng .
Sông Mã là biểu tượng đầu tiên của nỗi nhớ
Dòng sông Mã trong bài Tây Tiến.
I. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

b. Nỗi nhớ của tác giả về
thiên nhiên núi rừng Tây
Bắc hùng vĩ, hoang sơ mà
thơ mộng , trữ tình
Địa danh: Sài Khao, Mường Lát, Pha Luông,…
Địa hình hiểm trở cheo leo
Những tên làng, tên đất mà đoàn quân Tây Tiến đi qua, gợi những vùng đất xa xôi, hoang sơ, hiểm trở, nơi rừng thiên nước độc.
Từ láy: khúc khuỷu, thăm thẳm, heo hút
Hình ảnh nhân hóa: súng ngửi trời
Tiểu đối: “Ngàn thước… ngàn thước xuống
Sử dụng câu thơ thanh bằng
Bức tranh núi rừng Tây Bắc hiểm trở, dữ dội
I1. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
Nhân hóa: thác gầm thét, cọp trêu người
Nhớ về con đường hành quân gian khổ với kỉ niệm ấm áp tình quân dân
Những kỉ niệm êm dịu và ấm áp
Hình ảnh tả thực: cơm lên khói, thơm nếp xôi
Âm thanh man dại, hoang sơ của núi rừng
Từ láy: chiều chiều, đêm đêm
Sự bí ẩn, dữ dội của núi rừng

b. Nỗi nhớ của tác giả về
thiên nhiên núi rừng Tây
Bắc hùng vĩ, hoang sơ mà
thơ mộng , trữ tình
Âm thanh của thác ngàn thú dữ
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
c.Nỗi nhớ về người chiến
sĩ Tây Tiến trong chặng
đường hành quân gian
khổ mà hào hùng
Người lính hồn nhiên, tinh nghịch
Người lính Tây Tiến tuy chịu nhiều vất vả những vẫn toát lên vẻ lãng mạn, hào hoa

“Gục lên súng mũ”
-Từ láy “dãi dầu”
- Nói giảm nói tránh
“Đoàn quân mỏi,
“Anh bạn dãi dầu… không bước nữa”, “bỏ quên đời
Bi
Tráng
Lãng mạn
“Súng ngửi trời”
Người lính quỵ xuống nhưng không thoái lui
I1. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
Nhớ về con đường hành quân gian khổ với kỉ niệm ấm áp tình quân dân
-Cụm từ “nhớ ôi…”, câu thơ đã bộc lộ cảm xúc nhớ nhung dâng trào mãnh liệt
d.Khép lại đoạn thơ trong
tình quân dân đằm thắm,
ngọt ngào
Hình ảnh tả thực: cơm lên khói, thơm nếp xôi
-Cụm từ “ mùa em” tạo ra một nghĩa mới mẻ, táo bạo và thật đa tình
Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa,
Kìa em xiêm áo tự bao giờ.
Khèn lên man điệu nàng e ấp,
Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ.


Người đi Châu Mộc chiều sương ấy,
Có thấy hồn lau nẻo bến bờ?
Có nhớ dáng người trên độc mộc,
Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa?

II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
a. Nỗi nhớ của tác giả về đêm liên
hoan lửa trại
Động từ mạnh “bừng” là một nốt nhấn tươi sáng
Hình ảnh “hội đuốc hoa”liên hoan giữa bộ đội và dân làng trở thành đêm hội tưng bừng.
2. Nỗi nhớ của tác giả về đêm liên
hoan lửa trại và buổi chiều sương
Châu Mộc .
“Doanh trại” là nơi đóng quân của Tây Tiến
Câu thơ đầu tiên
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
a. Nỗi nhớ của tác giả về đêm liên
hoan lửa trại
Âm thanh “khèn”mang đậm tính dân tộc
“Man điệu” là một điệu nhạc “lạ” đặc trưng văn hoá của những con người nơi đây
2. Nỗi nhớ của tác giả về đêm liên
hoan lửa trại và buổi chiều sương
Châu Mộc .
“Kìa em” thể hiện sự ngạc nhiên, ngỡ ngàng của lính Tây Tiến→ trang phục của thiếu nữ
Hình ảnh trung tâm thiếu nữ miền sơn cước
Tâm hồn “ xây hồn thơ”: bay bổng, thăng hoa
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
b.Nỗi nhớ của tác giả về buổi
chiều sương Châu Mộc.
Câu hỏi thứ nhất : hàng lau
Hình ảnh ẩn dụ
Câu hỏi thứ hai là con người:
vẻ đẹp khỏe khoắn, bất khuất, kiên cường
2. Nỗi nhớ của tác giả về đêm liên
hoan lửa trại và buổi chiều sương
Châu Mộc .
Không gian Châu Mộc
Nỗi nhớ hướng về cảnh và người miền Tây
Nỗi nhớ hướng về Châu Mộc
Thời gian “ chiều sương ấy
Đại từ ấy bao nỗi nhớ thương lưu luyến
Thiên nhiên thơ mộng, con người duyên dáng
Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc,
Quân xanh màu lá dữ oai hùm.
Mắt trừng gửi mộng qua biên giới,
Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm.


Rải rác biên cương mồ viễn xứ,
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh.
Áo bào thay chiếu, anh về đất,
Sông Mã gầm lên khúc độc hành.
3.Chân dung người lính Tây Tiến:
II. ĐỌC - HIỂU
3.1-Ngoại hình:
Không mọc tóc
Quân xanh màu lá
Mắt trừng …
Tả thực + cảm hứng lãng mạn
Niềm tự hào về d�ng v? k? d? nhung d?c d�o, g�n gu?c cuả ngươì lính
hiện thực kháng chiến gian khổ,thiếu thốn
3.2-Tâm hồn:
- Hào hoa, đa tình, lãng mạn : “Mắt trừng gửi mộng qua biên giới. Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”
nét đặc trưng của người thanh niên Hà Nội
- Ý chí: “ Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”
-> Sẵn sàng dâng hiến cả sự sống, tuổi trẻ cho Tổ quốc.
bút pháp lãng mạn
?Lí tưởng cao d?p, s?n s�ng xả thân vì Đất nước cuả cả một thế hệ thanh ni�nVN y�u nu?c
3.3 Sự hy sinh anh dũng: “biên cương“mồ viễn xứ”, “áo bào” “về đất”“khúc độc hành”
 Từ Hán –Việt,nói giảm,nhân hóa ...
 Người lính xem cái chết sự hy sinh hết sức nhẹ nhàng ,thanh thản,không là sự ra đi mà là sự trở về với đất mẹ thiêng liêng.
- Hình ảnh dòng sông Mã đã được nhân cách hóa, mang cảm xúc vừa đau thương, uất hận, vừa tự hào, yêu thương- Khúc nhạc trầm hùng , thiêng liêng
 Người lính xem cái chết sự hy sinh hết sức nhẹ nhàng ,thanh thản,không là sự ra đi mà là sự trở về với đất mẹ thiêng liêng.
 Hình tượng người lính vừa có dáng dấp của tráng sĩ thưở trước, vừa mang vẻ đẹp bi tráng của người lính thời kỳ chống Pháp.
I1. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
Vẻ đẹp của người lính
Tây Tiến
Tráng
Vẻ đẹp đâm chất bi tráng
Vẻ đẹp lãng mạn
Âm hưởng bi tráng
Ngoại hình: Không mọc tóc
Quân xanh
Trực tiếp miêu tả sự hi sinh
Từ láy rải rác; từ thuần Việt mồ
Miêu tả sự chôn cất: Từ ngữ ước lệ “áo bào”; nói giảm “về đất”
Bi
Khí phách : Ẩn dụ dữ oai hùm/ mắt trừng
Lời thề: ẩn dụ đời xanh
Mộng qua biên giới: lập công danh; tiêu diệt kẻ thù
Mơ...thơm: nhớ về Hà Nội, nhớ thiếu nữ Hà thành
Thiên nhiên SM: dữ dội hào hùng đưa tiễn tử sĩ


4.Lôøi theà gaén boù vôí Taây Tieán và mảnh đất mieàn Taây :

Tây Tiến người đi không hẹn ước
Đường lên thăm thẳm một chia phôi
Ai lên Tây Tiến mùa xuân ấy
Hồn về Sầm Nứa chẳng về xuôi
-“Không hẹn ước”, “mùa xuân ấy”:
-> Nhắc nhớ yù nguyeän một thời cuûa ñoaøn quaân Taây Tieán:”Quyeát töû cho Toå Quoác quyeát sinh”

“Hồn về Sầm Nứa chẳng về xuôi”:
-> Tình caûm gaén boù saâu naïêng vôùi mieàn Taây
?Tây Tiến một thời và mãi mãi



5. Ý nghĩa văn bản: Bài thơ đã khắc họa thành công hình tượng người lính Tây Tiến trên nền cảnh núi rừng miền Tây hùng vĩ, dữ dội. Hình tượng người lính Tây Tiến mang vẻ đẹp lãng mạn, đậm chất bi tráng sẽ luôn đồng hành trong trái tim và trí óc của mỗi chúng ta.
III.T?NG K?T.

1. Nghệ thuật
- Thể thơ tự do
- Cảm hứng lãng mạn, bi tráng
- Cách sử dụng ngôn từ đặc sắc: các từ chỉ địa danh, từ tượng hình, từ Hán Việt
- Kết hợp chất nhạc và chất họa
- Các biện pháp tu từ...
2. Nội dung
Niềm nhớ thương chân thành về núi rừng Tây Bắc
Vẻ đẹp bi traùng của người lính Taây Tieán.
So sánh bút pháp nghệ thu?t bài Tây Tiến v?i bài Đồng chí của Chính Hữu.
Bút pháp của Quang Dũng trong bài Tây Tiến là bút pháp lãng mạn
Bút pháp của Chính Hữu trong bài thơ Đồng chí chủ yếu là bút pháp hiện thực
LUYỆN TẬP