Chuyện người con gái Nam Xương
Đền thờ Vũ Nương bên sông Hoàng Giang
Ôn tập văn bản CHUYỆN NGƯỜI CON GÁI NAM XƯƠNG
(Trích “Truyền kì mạn lục” – Nguyễn Dữ)
(1) Thân em như hạt mưa rào,
Hạt rơi xuống giếng, hạt vào vườn hoa.
Thân em như hạt mưa sa,
Hạt vào đài các hạt ra ruộng cày.
(2) Thân em như giếng giữa đàng,
Người khôn rửa mặt, người phàm rửa chân.
3. Cổ tay em trắng như ngà,
Con mắt em liếc như là dao cau.
Miệng cười như thể hoa ngâu,
Cái khăn đội đầu như thể hoa sen.
4. Thân em như củ ấu gai,
Ruột trong thì trắng vỏ ngoài thì đen.
Ai ơi nếm thử mà xem,
Nếm ra mới biết rằng em ngọt bùi.
Hãy đọc các câu ca dao sau và cho biết: Các câu ca dao viết về ai, họ là người như thế nào?
HÌnh ảnh người phụ nữ trong ca dao: Đẹp nhưng cuộc sống bấp bênh, phụ thuộc.
Bài 1: Thể loại, đề tài, nhân vật, hình thức nghệ thuật thể loại truyền kì mạn lục?
- Thể loại: Truyện truyền kì là loại văn xuôi tự sự, có nguồn gốc từ Trung Quốc thường mô phỏng cốt truyện dân gian hoặc dã sử. Trên cơ sở đó, nhà văn hư cấu sắp xếp lại các tình tiết, tô đậm thêm tính cách nhân vật
- Đề tài: Đả kích chế độ PK. Ca ngợi tình yêu, hạnh phúc lứa đôi, tình nghĩa vợ chồng. Đề cập đến hoài bão, cuộc sống, lý tưởng của kẻ sĩ.
- Nhân vật: Người phụ nữ, trí thức.
- Nghệ thuật: Viết bằng chữ Hán, sáng tạo lại trên cơ sở truyện dân gian.
Bài 2: Hãy kể tóm tắt những chi tiết mang yếu tố truyền kì và nêu ý nghĩa của những chi tiết đó?
* Phan Lang nằm mộng rồi thả rùa (Linh phi-vợ vua Nam Hải) nên khi chạy giặc, bị đắm thuyền, chàng đã được Linh Phi cứu sống, đưa về thủy cung.
- Ý nghĩa: Thể hiện ước mơ và quan điểm của nhân dân về cách sống ở hiền gặp lành, lối sống có trước có sau, đền ơn trả nghĩa người đã cứu giúp mình.
* Vũ nương là người thùy mị, nết na, tư dung tốt đẹp nên khi tự vẫn xuống sông Hoàng Giang đã được các nàng tiên rẽ nước đưa về thủy cung.
- Ý nghĩa: Thể hiện ước muốn của nhân dân ta về cuộc sống của người ở hiền gặp lành.
* Vũ Nương hiện về sau khi Trương Sinh lập đàn giải oan cho nàng ở bến Hoàng Giang.
- Ý nghĩa: Vũ Nương được minh oan nhưng dù vậy chi tiết này vẫn không làm mất đi tính bi kịch tiềm ẩn đằng sau vẻ lung linh, huyền ảo ấy.

Là điểm thắt-mở nút của tấn bi kịch
* Hình ảnh cái bóng:
- Là đầu mối, điểm nút của tấn bi kịch.
Cái bóng



- Dỗ con.
- Cho khuây nỗi nhớ chồng
- Là tình yêu thương dành cho
chồng con.



Là người đàn ông lạ, bí ẩn

- Lần 1: Là bằng chứng cho sự
hư hỏng của vợ.
- Lần 2: Mở mắt cho chàng
tỉnh ngộ về tai họa do chàng
gây ra.
Với bé Đản
Với Vũ Nương
Với Tr. Sinh
- Trong những ngày chồng đi xa, vì nhớ thương chồng, vì không muốn con nhỏ thiếu vắng bóng người cha nên hàng đêm, Vũ Nương chỉ vào cái bóng của mình trên tường và nói dối con đó là cha nó. Lời nói dối ấy với mục đích hoàn toàn tốt đẹp.
+ Nhưng khi Trương Sinh trở về nghe lời con trẻ rằng người đàn ông đêm nào cũng đến, mẹ Đản đi cũng đi, mẹ Đản ngồi cũng ngồi nhưng không bao giờ bế Đản cả đích thị là kẻ chen vào phá hoại hạnh phúc gia đình.
+ Sự đa nghi và kém hiểu biết ấy đã buộc Vũ Nương- người vợ rất mực thủy chung vào nỗi oan khuất tày trời là không chung thủy, liền bị mắng nhiếc, đánh đuổi và phải tìm đến cái chết đầy oan ức.
Bài 3: Truyện đã xây dựng được một chi tiết nghệ thuật đặc sắc, đó là chi tiết nào? Ý nghĩa của chi tiết ấy?
- Cái bóng cũng là chi tiết mở nút câu chuyện. Trương Sinh sau này hiểu ra nỗi oan của vợ cũng chính là nhờ cái bóng.
+ Một đêm, sau khi Vũ Nương đã trẫm mình, ngồi dỗ con quấy khóc, đứa bé chỉ vào bóng của Trương Sinh ở trên tường và bảo đó là cha Đản.
+ Trương Sinh hiểu ra tất cả. Bao nghi ngờ, oan ức của Trương Sinh và Vũ Nương đều được hóa giải nhờ cái bóng.
=> Chính cách thắt nút và mở nút câu chuyện bằng chi tiết cái bóng đã làm cho cái chết của Vũ Nương thêm oan ức, giá trị tố cáo XHPK nam quyền đầy bất công với người phụ nữ càng thêm sâu sắc.
Bài 4: Nêu giá trị nhân đạo, hiện thực và nghệ thuật đặc sắc của truyện?
1. Giá trị hiện thực:
- Tố cáo xã hội phong kiến bất công, thối nát...
+ Chàng Trương đang sống bên gia đình hạnh phúc phải đi lính.
+ Mẹ già nhớ thương, sầu não, lâm bệnh qua đời.
+ Người vợ phải gánh vác công việc gia đình.
- Người phụ nữ là nạn nhân của lễ giáo phong kiến bất công.
+ Vũ Nương là một người vợ thuỷ chung, yêu thương chồng con, có hiếu với mẹ...
+ Trương Sinh là người đa nghi, hồ đồ, độc đoán đẩy Vũ Nương đến cái chết thảm thương.
2. Giá trị nhân đạo
- Đề cao, ca ngợi phẩm hạnh cao quý của người phụ nữ qua hình ảnh Vũ Nương.
+ Đảm đang: Thay chồng gánh vác việc nhà...
+ Hiếu thảo, tôn kính mẹ chồng...
+ Chung thuỷ: Một lòng, một dạ chờ chồng...
3. Giá trị nghệ thuật:
- Khai thác vốn VHDG.
- Kết thúc TP không mòn sáo.
- NT dựng truyện, sáng tạo trong cách kể chuyện, nhân vật, sử dụng chi tiết nghệ thuật độc đáo, yếu tố truyền kì.
Bài 5: Suy nghĩ của em về số phận người phụ nữ trong XHPK nam quyền qua hình tượng nhân vật Vũ Nương?
- Vẻ đẹp của Vũ Nương.
+ Thùy mị, nết na.
+ Đảm đang, hiếu thảo.
+ Người vợ thủy chung.
- Cuộc đời nàng phải chịu nhiều bất hạnh, đau khổ.
+ Nàng lo toan gánh vác gia đình.
+ Bị nghi oan và đối xử tệ bạc.
- Phải chịu cái chết oan nghiệt.
- Học bài tự học bài: Sự phát triển của từ vựng (tiếp theo).
+ Tạo từ ngữ mới và mượn từ ngữ của tiếng nước ngoài.
+ Sự biến đổi và phát triển nghĩa của từ vựng tiếng Việt?
- Chuẩn bị chủ đề 1: Tích hợp Truyện Kiều của Nguyễn Du
+ Tìm hiểu về Nguyễn Du, Truyện Kiều.
+ Các đoạn trích: Chị em Thúy Kiều; Kiều ở lầu Ngưng Bích...
+ Tìm hiểu về ND, NT, vẽ tranh, sơ đồ tư duy, trình chiếu...
+ Khuyến khích HS đọc thêm: Cảnh ngày xuân, Mã Giám Sinh mua Kiều; Thúy Kiều báo ân báo oán.
+ Miêu tả trong VB tự sự; Miêu tả nội tâm trong VBTS.
H1
H2
H7
H6
H5
H3
H4
Đ1
Đ2
Đ3
Đ4
Đ5
Đ6
Đ7
Trong vai trò người vợ, Vũ Nương có phẩm chất tốt đẹp nào?
Vũ nương là người con dâu như thế nào?
Vũ Nương có phẩm chất tốt đẹp nào của phụ nữ Việt Nam giúp nàng lo liệu mọi việc trong nhà khi chồng đi xa?
Trương Sinh có tính xấu gì?
Ghen tuông đã biến Trương sinh thành kẻ …
Là người phụ nữ đức hạnh nhưng Vũ Nương chịu nhiều … ?
Chuyện người con gái Nam Xương có nguồn gốc từ đâu