ĐỊA LÝ LỚP 5
Bài 2: Địa hình và khoáng sản (Tr 66)
Thứ sáu ngày 24 tháng 9 năm 2021
Địa lí:
Bài 2. Địa hình và khoáng sản (tiết 1 + 2 )
MỤC TIÊU
Sau bài học, em:
Nêu được 1 số đặc điểm chính của địa hình, khoáng sản nước ta dự trên bản đồ , lược đồ.
Kể tên và chỉ được vị trí một số dãy núi, đồng bằng lớn ở nước ta.
Kể tên một số loại khoáng sản ở nước ta và chỉ trên bản đồ vị trí các mỏ than, sắt, a- pa – tít, dầu mỏ.
-
Hướng dẫn học trang 66
HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN
1. Khám phá địa hình Việt Nam
Quan sát từ hình 1 đến hình 4 (trang 66, 67).
- Nêu tên các dạng địa hình chính của nước ta.
Em có nhận xét gì về địa hình nước ta?
Tên các dạng địa hình chính của nước ta:
Hình 1: Dãy núi cao
Hình 2: Trung du
Hình 3: Núi đá vôi
Hình 4: Đồng bằng châu thổ
=> Địa hình nước ta rất đa dạng bao gồm đồi núi, trung du và đồng bằng. Địa hình đồi núi chiếm phần lớn diện tích. Địa hình đồng bằng chủ yếu được bồi đắp từ các hệ thống sông lớn.
2. Chỉ trên lược đồ và nhận xét địa hình Việt Nam
Chỉ và nêu tên các dãy núi, đồng bằng lớn ở nước ta.
Dãy Hoàng Liên Sơn
Dãy núi lớn là: dãy Hoàng Liên Sơn, dãy Trường Sơn
Dãy Trường Sơn
Vùng đồi núi
Phần đất liền của nước ta khoảng ¾ diện tích là đồi núi, chủ yếu là đồi núi thấp.

Các đồng bằng lớn ở nước ta là: đồng bằng Bắc Bộ, đồng bằng duyên hải miền Trung và đồng bằng Nam Bộ.
- Núi nằm ở phía nào của nước ta?
- Đồng bằng thường tập trung chủ yếu ở phía nào của nước ta?

- Núi chủ yếu nằm tập trung ở các tỉnh biên giới phía Bắc chạy dọc từ Bắc vào Nam.
- Đồng bằng thường tập trung chủ yếu ở phía Đông, Đông Nam và phía Nam của nước ta.

3. Thảo luận, trả lời câu hỏi:
So sánh diện tích vùng đồi núi với diện tích vùng đồng bằng của nước ta.
Dựa vào lược đồ hình 5, đọc thông tin SGK (trang 67) :
Vùng đồng bằng
Phần đất liền của nước ta khoảng ¾ diện tích là đồi núi, chủ yếu là đồi núi thấp.
Diện tích phần đồng bằng chỉ khoảng ¼ diện tích đất liền.
Những dãy núi có hình cánh cung: Sông Gâm, Ngân Sơn, Bắc Sơn, Đông Triều .
Chỉ trên lược đồ những dãy núi nào có hình cánh cung?
Chỉ trên lược đồ những dãy núi nào có hình cánh cung?
Cánh cung Sông Gâm
Cánh cung Ngân Sơn
Cánh cung Bắc Sơn
Cánh cung Đông Triều
Những dãy núi có hình cánh cung:
Dãy Hoàng Liên Sơn
Những dãy núi nào có hướng tây bắc – đông nam?
Dãy Trường Sơn
Những dãy núi nào có hướng tây bắc – đông nam?
Dựa vào thang màu, nhận xét độ cao vùng đồi núi của nước ta.
.
- Vùng đồi núi nước ta có độ cao từ 1.500m trở lên
KẾT LUẬN:

Phần đất liền của nước ta có ¾ diện tích là đồi núi, ¼ diện tích là đồng bằng.
Các dãy núi phần lớn có hướng tây bắc- đông nam và một số có hình cánh cung.
HOẠT ĐỘNG 4
TÌM HIỂU KHOÁNG SẢN VIỆT NAM
- Kể tên một số loại khoáng sản ở nước ta?
-Tìm trên lược đồ nơi phân bố của một số loại khoáng sản

Nước ta có nhiều loại khoáng sản như: Than, dầu mỏ, khí tự nhiên, bô-xit, sắt, a-pa-tit, thiếc, than đá,…
Khoáng sản được dùng làm nguyên liệu cho nhiều ngành công nghiệp. Chúng ta cần khai thác khoáng sản một các hợp lí, sử dụng tiết kiệm và có hiệu quả.
5. Liên hệ thực tế
a. Quan sát hình 7 (trang 69 ) và dựa vào vốn hiểu biết:
- Nêu những sản phẩm làm từ khoáng sản của nước ta.
- Khoáng sản dùng để làm gì?
- Những sản phẩm làm từ khoáng sản của nước ta là:
Xăng, dầu , than tổ ong, sắt, thép, xi măng
Vàng trang sức
=> Khoáng sản dùng để làm nguyên liệu cho nhiều ngành công nghiệp.
b. Quan sát hình 8, hình 9 – SGK và trả lời các câu hỏi :
- Nêu một số khó khăn của việc khai thác khoáng sản ở nước ta hiện nay.
- Tác động của việc khai thác khoáng sản đối với môi trường là gì?
b)Một số khó khăn của việc khai thác khoáng sản của nước ta hiện nay:
- Thiết bị khai thác còn thô sơ, lạc hậu
- Các mỏ khoáng sản chủ yếu ở vùng địa hình khó khăn, hiểm trở.
- Hệ thông giao thông chưa đạt yêu cầu khi vận chuyển
*Tác động của việc khai thác khoáng sản đối với môi trường là:
- Làm ô nhiễm nguồn nước
- Ô nhiễm bầu không khí do khói bụi khoáng sản
- Làm mất cân bằng hệ sinh thái
Ghi nhớ:
Trên phần đất liền của nước ta, ¾ diện tích là đồi núi và ¼ diện tích là đồng bằng. Nước ta có nhiều loại khoáng sản như than ở Quảng Ninh, a-pa-tít ở Lào Cai, sắt ở Hà Tĩnh, bô-xít ở Tây Nguyên, dầu mỏ và khí tự nhiên ở Biển Đông…
DẶN DÒ:
Xem lại những kiến thức đã học.
Học thuộc ghi nhớ
Chuẩn bị bài: Khí hậu và sông ngòi