Tuần 1- Tiết 3,4
Bài 1. LẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH
ĐỌC TRI THỨC ĐỌC HIỂU - VĂN BẢN THÁNH GIÓNG
A. TRI THỨC ĐỌC HIỂU
- Truyền thuyết: Là thể loại truyện kể dân gian, thường kể về sự kiện, nhân vật lịch sử hoặc liên quan đến lịch sử. Qua đó truyền thuyết thể hiện nhận thức, tình cảm của tác giả dân gian đối với các nhân vật, sự kiện lịch sử.
- Nhân vật: trong văn bản văn học là con người hay loài vật, đồ vật đã được nhân hóa.
- Cốt tuyện: Là chuỗi các sự việc chính được sắp xếp theo một trình tự nhất định và có liên quan chặt chẽ với nhau.
- Yếu tố kì ảo trong truyền thuyết: Là những hình ảnh, chi tiết kì lạ, hoang đường, là sản phẩm của trí tưởng tượng và nghệ thuật ư cấu dân gian.
B. VĂN BẢN THÁNH GIÓNG
I. TÌM HIỂU CHUNG
- Thể loại: Truyền thuyết.
- Kiểu văn bản: Tự sự
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
1. ĐỌC
2. CỐT TRUYỆN
B. VĂN BẢN THÁNH GIÓNG
I. TÌM HIỂU CHUNG
- Thể loại: Truyền thuyết.
- Kiểu văn bản: Tự sự
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
1. ĐỌC
2. CỐT TRUYỆN
Sự việc chính
- Gióng ra đời
- Gióng lớn lên và đòi đi đánh giặc
- Gióng đánh giặc xong và bay về trời
- Những dấu tích còn sót lại
→ Cốt truyện đơn giản
Sự ra đời kì lạ của cậu bé dự báo đây là một con người phi thường
-Người mẹ ướm chân mình lên vết chân to về nhà thụ thai.
- Mười hai tháng mới sinh.
- Cậu bé lên ba không biết nói, biết cười, chẳng biết đi
Con hai vợ chồng ông lão nông dân ăn ở phúc đức.
B. VĂN BẢN THÁNH GIÓNG
3. Nhân vật Thánh Gióng
a. Sự ra đời
-Người mẹ ướm chân mình lên vết chân to về nhà thụ thai
- Mười hai tháng mới sinh.
- Cậu bé lên ba không biết nói, biết cười, chẳng biết đi
Sự ra đời kì lạ của cậu bé dự báo đây là một con người phi thường
a.Tiếng nói đầu tiên xin đi đánh giặc
b.Gióng đòi roi sắt, ngựa sắt, giáp sắt
c.Bà con góp gạo nuôi Gióng
d.Gióng vươn vai trở thành tráng sĩ
đ.Gióng nhổ tre bên đường đánh giặc
e.Giặc tan, Gióng cởi bỏ giáp sắt rồi bay về trời
Nhân dân yêu mến, trân trọng muốn giữ mãi hình ảnh của người anh hùng.
Quyết tâm đánh giặc đến cùng với bất kì loại vũ khí nào.
khi tình thế cấp bách, đòi hỏi dân tộc ta vươn lên một tầm vóc phi thường như Thánh Gióng, để đủ khả năng đánh giặc
Ca ngợi tinh thần đoàn kết, sức mạnh của Gióng là sức mạnh của nhân dân.
Thời kì đồ sắt phát triển, vũ khí hiện đại để đánh giặc
Ca ngợi ý thức đánh giặc của nhân dân từ khi còn bé
c. Gióng đánh giặc và bay về trời
Thắng giặc: Gióng bỏ lại áo giáp, cả gười lẫn ngựa bay về trời.
→ Gióng không màng danh lợi, hóa thân vào non sông trở thành bất tử.
d. Dấu tích còn sót lại
+ Tre đằng ngà vì ngựa phun bị cháy ngả màu vàng
+ Vết chân ngựa thành những hồ ao liên tiếp
+ Khi ngựa hét lửa, lửa cháy một làng -> làng cháy
→ Là đặc trưng của truyện truyền thuyết
b. Sự trưởng thành của Gióng
- Tiếng nói đầu tiên đòi đi đánh giặc
→ Ca ngợi ý thức đánh giặc của nhân dân
- Gióng lớn nhanh như thổi. Bà con làng xóm góp gạo nuôi Gióng
→ Ca ngợi tinh thần đoàn kết, sức mạnh của Gióng là sức mạnh của nhân dân.
+ Tre đằng ngà vì ngựa phun bị cháy ngả màu vàng
+ Vết chân ngựa thành những hồ ao liên tiếp
+ Khi ngựa hét lửa, lửa cháy một làng
Là đặc trưng của truyện truyền thuyết
c. Gióng đánh giặc và bay về trời
Thắng giặc: Gióng bỏ lại áo giáp, cả gười lẫn ngựa bay về trời.
→ Gióng không màng danh lợi, hóa thân vào non sông trở thành bất tử.
d. Dấu tích còn sót lại
+ Tre đằng ngà vì ngựa phun bị cháy ngả màu vàng
+ Vết chân ngựa thành những hồ ao liên tiếp
+ Khi ngựa hét lửa, lửa cháy một làng -> làng cháy
→ Là đặc trưng của truyện truyền thuyết
III. TỔNG KẾT
2. Nội dung:
-Truyện kể về công lao đánh đuổi giặc ngoại xâm của người anh hùng Thánh Gióng, qua đó thể hiện ý thức tự cường của dân tộc ta.
1. Nghệ thuật
- Sử dụng chi tiết tượng tượng kì ảo để tôn vinh nhân vật
- Cách kể chuyện giản dị
- Cốt truyện đơn giản nhưng giàu ý nghĩa.
3. Ý nghĩa:
- Truyện ca ngợi người anh hùng đánh giặc tiêu biểu cho sự trỗi dậy của truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết, anh dũng kiên cường của dân tộc ta.
IV. LUYỆN TẬP
Viết đoạn văn (từ 5 – 7 câu) kể lại một sự việc trong văn bản “Thánh Gióng” bằng lời văn của em.