Tiết 9+10+11:
Tỉ lệ thức – Dãy tỉ số bằng nhau
Chẳng hạn, tỉ lệ thức còn được viết là 3 : 4 = 6 : 8
Ghi chú: (sgk/24)
Trong tỉ lệ thức a : b = c : d, các số a, b, c, d được gọi là các số hạng
của tỉ lệ thức:
a và d là các số hạng ngoài hay ngoại tỉ.
b và c là các số hạng trong hay trung tỉ.
1. TỈ LỆ THỨC
a. Định nghĩa:
Áp dụng:Từ các tỉ số sau đây có lập được tỉ lệ thức không?
Giải
lập được tỉ lệ thức
b) Tính chất
Tính chất 1: (tính chất cơ bản của tỉ lệ thức)
=>
Áp dụng: Tìm x trong các tỉ lệ thức sau:
Như vậy: Với a, b, c, d ≠ 0 từ một trong năm đẳng
thức sau đây ta có thể suy ra các đẳng thức còn lại:
Tính chất 2:
Bài 47 a (SGK/26)
Lập tất cả các tỉ lệ thức có thể được từ đẳng
thức sau: 6 . 63 = 9 . 42
Bài làm: Các tỉ lệ thức là:
BÀI 51-Sgk/28: Lập các tỉ lệ thức có thể lập được từ bốn số sau: 1,5; 2; 3,6; 4,8.
Giải:
1,5
1,5
1,5
1,5
4,8
4,8
4,8
4,8
2
2
2
2
3,6
3,6
3,6
3,6
2. DÃY TỈ SỐ BẰNG NHAU:
Mở rộng:
(Giả thiết các tỉ số đều có nghĩa)
Từ dãy tỉ số bằng nhau ta suy ra:
VD: Từ dãy tỉ số áp dụng tính chất dãy tỉ số bằng nhau ta có:
a. Tính chất của dãy tỉ số bằng nhau:
X
X
X
X
Cách nào áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau đúng, cách nào áp dụng sai?.Hãy điền dấu X vào ô thích hợp?
Bài tập 1: Cho dãy tỉ số bằng nhau:
Khi có dãy tỉ số
Ta nói các số a, b, c tỉ lệ với các số 2 ; 3 ; 5
Ta cũng viết a : b : c = 2 : 3 : 5.
b.Chú ý:
?2:
Dùng dãy tỉ số bằng nhau để thể hiện câu nói sau:
- Số học sinh của ba lớp 7A, 7B, 7C tỉ lệ với các số 8 ; 9 ; 10.
Đáp án:
Gọi x, y, z lần lược là số học sinh của ba lớp 7A ; 7B ; 7C
Ta có dãy tỉ số bằng nhau:
hay: x:y:z = 8:9:10
Bài 54: SGK/30
Tìm hai số x và y biết :
Đáp án
Áp dụng tính chất dãy tỉ số bằng nhau ta có:
Từ:
Bài 55: SGK/30
Tìm hai số x và y, biết: x : 2 = y : (-5) và x - y = -7

Theo bài ra: x : 2 = y : 5 và x – y = -7

Giải
Suy ra: và x - y = -7.
Áp dụng tính chất dãy tỉ số bằng nhau ta có :
Giải:
Vậy Minh có 8 viên bi
Hùng có 16 viên bi
Dũng có 20 viên bi
Số viên bi của ba bạn Minh, Hùng, Dũng tỉ lệ với các số 2 ; 4; 5.
Tính số bi của mỗi bạn, biết rằng ba bạn có tất cả 44 viên bi.
Bài 57 : SGK/30
Gọi số viên bi của ba bạn Minh, Hùng, Dũng lần lượt là a, b, c
Theo đề bài ta có:
và a + b + c = 44
Áp dụng t/c của dãy tỉ số bằng nhau :
=?
Học thuộc tính chất của dãy tỉ số bằng nhau; và tính chất mở rộng của dãy tỉ số bằng nhau
- BTVN: 46b, 48, 56, 58, 61 (SGK/ 26, 30)
- Chuẩn bị bài Số thập phân hữu hạn, số thập phân vô hạn tuần hoàn.
Hướng dẫn về nhà