Ngữ văn
TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH
Tiết 78
SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO
TRƯỜNG THPT NGUYỄN DU
Câu hỏi: Thế nào là văn bản thuyết minh?
Đáp án:
Văn bản thuyết minh là kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực đời sống nhằm cung cấp tri thức (kiến thức) về đặc điểm, tính chất, giá trị của các sự vật, hiện tượng trong tự nhiên, xã hội, bằng phương thức trình bày giới thiệu, giải thích.
KIỂM TRA BÀI CŨ
Ghi nhớ sgk/13
THẢO LUẬN
THẢO LUẬN
Nhóm 1&2
a.Đây có phải là đoạn văn tóm tắt một văn bản thuyết minh không về tác gia Nguyễn Trãi không? Vì sao?
b.Đối chiếu với văn bản gốc (thuyết minh về cuộc đời và sự nghiệp văn chương của Nguyễn Trãi), ta nhận thấy bản tóm tăt đã lược đi một số nội dung gì?
c.Qua việc tìm hiểu những nội dung trên, anh (chị) rút ra được bài học gì cho việc tóm tắt một văn bản thuyết minh?
Nhóm 3&4
a,c
b,c
TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH
I.MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU CỦA VĂN BẢN THUYẾT MINH.
1.Mục đích:
2.Yêu cầu:
TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH
Những yếu tố quan trọng nhất của văn bản tự sự là gì?
Những mục đích, yêu cầu của văn bản tự sự là gì?
So sánh sự khác nhau về mục đích và yêu cầu giữa tóm tắt văn bản tự sự và tóm tắt văn bản thuyết minh?
- Nhắc kể lại cốt truyện cho người nghe, người đọc hiểu được nội dung
cơ bản của tác phẩm ấy.
- Đề g ý hi chép làm tài liệu hoặc minh hoạ cho kiến nào đó.
- Tóm tắt hoàn chỉnh nội dung cơ bản của văn bản hoặc một phần của cốt truyện hay nhân vật chính.
- Cần ngắn gọn, sát với nội dung cơ bản của văn bản gốc.
- Lời văn trong sáng, chính xác ý chính.
- Nhằm hiểu và ghi nhớ những nội dung cơ bản cảu bài văn.
- Để giới thiệu với người khác về đối tượng thuyết minh hoặc văn bản đó.
II.CÁCH TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH.
TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH
1.Đọc và tóm tắt văn bản “Nhà sàn”.












Nhà sàn
II.CÁCH TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH.
TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH
1.Đọc và tóm tắt văn bản “Nhà sàn”.
a.Đối tương của văn bản thuyết minh:
Thuyết minh về nhà sàn một công trình xây dựng gần gũi, quen thuộc của một bộ phận khá lớn của người dân miền núi nước ta và một số dân tộc khác ở Đông Nam Á.
Bài thuy ết minh kiến trúc, nguồn gốc và công dụng của nhà sàn
Em hãy xác định đối tượng của văn bản “Nhà sàn”?
b.Đại ý:
Tìm đại ý của văn bản?
c.Bố cục:
Tìm bố cục văn bản? Xác định nội dung từng phần?
-Kết bài:Đánh giá, ngợi ca, vẻ đẹp, sự hấp dẫn của nhà sàn ở Việt Nam từ xưa đến nay.
-Mở bài:Nêu định nghĩa và mục đích sự dụng nhà sàn.
-Thân bài:Thuyết minh cấu tạo, nguồn gốc và công dụng của nhà sàn.
II.CÁCH TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH.
TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH
1.Đọc và tóm tắt văn bản “Nhà sàn”.
a.Đối tương của văn bản thuyết minh:
b.Đại ý:
c.Bố cục:
Tìm bố cục văn bản? Xác định nội dung từng phần?
- Mở bài:Nêu định nghĩa và mục đích sự dụng nhà sàn.
-Thân bài:Thuyết minh cấu tạo, nguồn gốc và công dụng của nhà sàn.
-Kết bài:Đánh giá, ngợi ca, vẻ đẹp, sự hấp dẫn của nhà sàn ở Việt Nam từ xưa đến nay.
- Mở bài:Nêu định nghĩa và mục đích sự dụng nhà sàn.
-Thân bài:Thuyết minh cấu tạo, nguồn gốc và công dụng của nhà sàn.
TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH
II.CÁCH TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH.
1.Đọc và tóm tắt văn bản “Nhà sàn”.
d.Tóm tắt văn bản thuyết minh nhà sàn khoảng 10 câu:
Nhà sàn là một công trình kiến trúc có mái che dùng để ở hoặc sự dụng vào một số mục đích khác. Toàn bộ nhà sàn được cấu tạo bằng tre, giang, nứa, gỗ; gồm nhiều cột, mặt sàn, gầm sàn, các khoang nhà để ở hoặc rửa ráy. Hai đầu nhà có hai cầu thang. Nhà xuất hiện từ thời Đá mới, tồn tại phổ biến ở miền núi Việt Nam và Đông Nam Á. Nhà sàn có nhiều tiện ích…Nhà sàn ở một số vùng miền núi nước ta đạt tới trình độ kĩ thuật và thẩm mĩ cao, đã và đang hấp dẫn với du khách.
TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH
II.CÁCH TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH.
1.Đọc và tóm tắt văn bản “Nhà sàn”.
2.Cách tóm tắt một văn bản thuyết minh:
Để tóm tắt một văn bản thuyết minh. Ta cần thực hiện những bước nào?
TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH
Đều là hình thức rút gọn văn bản
Hiểu được tác giả – tác phẩm văn học.
Nhận thức được đối tượng.
Dựa vào cốt truyện và nhân vật chính.
Dựa vào định nghĩa, dữ liệu, số liệu,
nhận định.
-B1:Đọc văn bản cần phải tóm tắt để nắm nội dung.
-B2:Lựa chọn sự việc chính và nhân vật chính.
-B3:Sắp xếp cốt truyện tóm tắt theo trình tự
B4:Viết tóm tắt bằng lời văn của mình.
-B1:Xác định mục đích,yêu cầu tóm tắt.
B2.Đọc bằng lại văn băn gốc để nắm số liệu, dữ liệu.
-B3.Viết văn bản tóm tắt bằng lời văn của mình,
B4.Kiểm tra, sửa chữa văn bản tóm tắt.
LUYỆN TẬP
Bài 1/71. Đọc phần Tiểu dẫn bài Thơ Hai-cư của Basô (Ngữ văn 10, tập 1) và thực hiện các yêu cầu:
a). Xác định đối tượng thuyết minh của văn bản.
b). Tìm bố cục của văn bản.
c). Viết đoạn văn tóm tắt phần thuyết minh về thơ Hai-cư.
NHÀ THƠ MUSUO BASO
LUYỆN TẬP
LUYỆN TẬP
Bài tập 2/72.
1.Đọc văn bản: “ĐỀN
NGỌC SƠN Và HỒN
THƠ HÀ NỘI”.
ĐỀN NGỌC SƠN
b.So với văn bản Nhà sàn, đối tương và nội dung thuyết minh của văn bản Đền Ngọc Sơn và hồn thơ Hà Nội có gì khác?
2.Thực hiện yêu cầu:
a.Xác định đối tượng của văn bản thuyết minh là gì?
Tháp Bút
Đền Ngọc Sơn
Hồ Gươm
Cầu Thê Húc
a.Văn bản Đền Ngọc Sơn và hồn thơ Hà Nội thuyết minh về một thắng cảnh: Đền Ngọc Sơn, Tháp Bút, Đài Nghiên.
LUYỆN TẬP
b.Đối tương và nội dung thuyết minh có nét khác với các văn bản trên:
+Đối tương: Thắng cảnh.
+Nội dung: Vừa tập trung vào những đặc điểm kiến trúc, vừa ca ngợi vẻ đẹp nên thơ của đền Ngọc Sơn, đồng thời bày tỏ tình yêu đối với một di sản văn hoá đắc sắc của dân tộc.
Chọn câu trả lời đúng nhất trong các câu hỏi sau:
Câu hỏi 1:Dòng nào không nêu đúng yêu cầu cần đạt của một văn bản tóm tắt?

A. Ngắn gọn, chính xác.

B. Có suy nghĩ riêng.

C. Rành mạch.

D. Sát với nội dung cơ bản của văn bản gốc.


CỦNG CỐ