Kiểm tra bài cũ:
Viết sơ đồ phát sinh giao tử đực ở
động vật? (5 điểm)
2. Phát biểu khái niệm thụ tinh và bản
chất của thụ tinh? (5 điểm)
BÀI 12:
CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
I – Nhiễm sắc thể giới tính
Bộ NST ở người nữ
Bộ NST ở người nam
B
A
Trong tế bào lưỡng bội (2n NST) của loài, bên cạnh NST thường (kí hiệu chung là A) tồn tại thành từng cặp tương đồng, giống nhau cả hai giới, còn có một cặp NST giới tính tương đồng gọi là XX hoặc không tương đồng gọi là XY.
X
Y
Ở người, NST X
mang gen lặn
quy định máu
khó đông.
Ở người, NST Y
mang gen SRY còn gọi là nhân tố xác định tinh hoàn.
NST giới tính mang gen quy định các tính trạng liên quan và không liên quan tới giới tính.
Cặp NST của nữ, giống cái là XX; của nam, giống đực là XY
Cặp NST của giống cái là XY, của giống đực là XX
Giới tính ở nhiều loài phụ thuộc vào sự có mặt của cặp NST giới tính XX hoặc XY.
II – Cơ chế nhiễm sắc thể xác định giới tính
1. Cơ chế xác định giới tính là gì?
Thảo luận nhóm: 3 phút
2. Giới đồng giao tử và giới dị giao tử là gì? Lấy ví dụ.
3. Tại sao tỉ lệ con trai và con gái sơ sinh là xấp xỉ 1:1?
Hết giờ
Cơ chế xác định giới tính là sự phân li của cặp NST giới tính trong quá trình phát sinh giao tử và được tổ hợp lại trong quá trình thụ tinh.
2. Giới đồng giao tử và giới dị giao tử là gì? Lấy ví dụ.
3. Tại sao tỉ lệ con trai và con gái sơ sinh là xấp xỉ 1:1?
Trả lời
Tỉ lệ con trai và con gái sơ sinh là xấp xỉ 1:1 do: 2 loại tinh trùng mang NST X và Y được tạo ra với tỉ lệ ngang nhau là 1:1, 2 loại tinh trùng này thụ tinh với trứng mang NST X với xác suất như nhau nên tỉ lệ con trai và con gái xấp xỉ 1:1.
Những nghiên cứu trên người cho biết tỉ lệ con trai : con gái trong các giai đoạn như sau:
Bào thai là 114:100
Lọt lòng là 105:100
Lúc 10 tuổi là 101:100
Lúc già thì cụ bà nhiều hơn cụ ông
III – Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phân hóa giới tính
Sự phân hóa giới tính còn chịu ảnh hưởng của các nhân tố môi trường bên trong và bên ngoài.
Mêtyl testostêrôn
Nhiệt độ dưới 28oC trứng sẽ nở thành con đực, nhiệt độ trên 32oC trứng sẽ nở thành con cái.
Trồng ở cường độ ánh sáng yếu thì số hoa đực giảm.
Câu 1. Chọn các cụm từ thích hợp điền vào chỗ trống. Những cụm từ gợi ý: sự phân li, NST giới tính, tổ hợp lại.
Cơ chế xác định giới tính là ………… của cặp ………………… trong quá trình phát sinh giao tử và được …………… trong quá trình thụ tinh.
sự phân li
NST giới tính
tổ hợp lại
Câu 2. NST giới tính thường có các đặc điểm:
a. Thường tồn tại 1 cặp trong tế bào lưỡng bội.
b. Tồn tại thành cặp tương đồng (XX) hoặc không tương đồng (XY).
c. Chỉ mang gen quy định các tính trạng thường của cơ thể.
d. Cả a và b.
Câu 3. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phân hóa:
a. Các yếu tố bên ngoài cơ thể.
b. Các yếu tố bên trong cơ thể.
c. Cả a và b.
DẶN DÒ
Về nhà:
- Học bài và trả lời phần “Câu hỏi và bài tập” SGK trang 41.
- Đọc phần “Em có biết”
- Đọc trước bài 13: Di truyền liên kết
CHÚC QUÍ THẦY CÔ GIÁO MẠNH KHỎE!