Trường PTDT NỘI TRÚ-THCS-THPT PHÙ YÊN
Môn học: Lịch sử lớp 11
GV th?c h?n: Nguy?n Th? Huy?n
Chào mừng các em học sinh
đến với tiết học hôm nay
Từ Trung Quốc ( 中国 ）có nghĩa là gì?
VÀI NÉT CƠ BẢN VỀ TRUNG QUỐC
1. TRUNG QUỐC BỊ CÁC NƯỚC ĐẾ QUỐC XÂM LƯỢC
Hãy kể tên các triều đại phong kiến của Trung Quốc?
1. Tần (221-206 TCN)
2. Hán (206 TCN-220)
3. Tam Quốc (220-280)
4. Tây Tấn (265-316)
5. Đông Tấn (317-420)
6. N-B Triều (420-589)
7. Tùy (581-618)
8. Đường (618-907)
9. Ngũ Đại (907-960)
10.Tống (960-1279)
11.Nguyên (1271-1368)
12.Minh (1368-1644)
13.Thanh (1644-1911)

Vì sao Trung Quốc bị các nước đế quốc xâm lược ?
*Nguyên nhân:
+ Các nước tư bản phương Tây phát triển mạnh tăng cường xâm chiếm thị trường thế giới.
+ Trung Quốc là một thị trường lớn, béo bở.
+ Chế độ phong kiến Mãn Thanh đang suy yếu.
=> Trở thành miếng mồi ngon cho các nước đế quốc.
*Quá trình xâm lược:
Thế kỷ XVIII,các nước đế quốc đi đầu là Anh đòi Mãn Thanh “mở cửa ” để buôn bán thuốc phiện.
Tháng 6/1840: Chiến tranh thuốc phiện bùng nổ, Anh nhảy vào Trung Quốc
Nhà Thanh phải ký Hiệp ước Nam Kinh Năm 1842, chấp nhận các điều khoản thiệt thòi ( bồi thường chiến phí, nhượng Hồng Kông , mở 5 cửa biển …)
-> Đức, Pháp Nga, Nhật bản,… cũng nhảy vào.
=> Trung Quốc trở thành nước nửa thuộc địa, nửa phong kiến.
1. TRUNG QUỐC BỊ CÁC NƯỚC ĐẾ QUỐC XÂM LƯỢC
2. PHONG TRÀO ĐẤU TRANH CỦA NHÂN DÂN TRUNG QUỐC (TK XIX-XX)
a) Cuộc khởi nghĩa Thái Bình Thiên Quốc
Cuộc chiến tranh giữa Thái Bình Thiên Quốc và các thế lực đối kháng được coi là một trong những cuộc chiến khốc liệt nhất trong thế kỷ 19 ở Trung Quốc. Theo thống kê không chính thức nó đã tước đi sinh mạng của hơn 20 triệu người, bao gồm thường dân và quan quân, nhưng cũng có nguồn cho rằng số người chết lên đến khoảng 50 triệu người. Sau cuộc chiến chống lại Thái Bình Thiên Quốc, nhà Thanh đã kiệt quệ và đành phải chứng kiến các nước phương Tây xâm chiếm những vùng đất duyên hải, áp đặt các đặc quyền thương mại trên đất Trung Hoa
1/1/1857, khởi nghĩa Thái Bình Thiên Quốc bùng nổ do Hồng Tú Toàn lãnh đạo.
+ Lực lượng: Nông dân
+ Thành lập chính quyền ở Nam Kinh.
+Thi hành nhiều chính sách tiến bộ: chính sách bình quân ruộng đất, nam nữ bình đẳng.
19/7/1864,khởi nghĩa thất bại
Tính chất: là cuộc khởi nghĩa nông dân vĩ đại chống phong kiến làm lung lay triều đình phong kiến Mãn Thanh.
2. PHONG TRÀO ĐẤU TRANH CỦA NHÂN DÂN TRUNG QUỐC (TK XIX-XX)
b) Phong trào Duy Tân
Phong trào Duy Tân hay Bách nhật Duy tân (1898) tại Trung Quốc. Bách nhật Duy tân (Duy tân trăm ngày), Biến pháp Mậu Tuất (1898) hay cuộc Vận động Duy tân; đều là tên dùng để chỉ cuộc biến pháp do phái Duy tân đề xướng, được Hoàng đế Quang Tự cho thi hành kể từ ngày 11 tháng 6 năm 1898 ở Trung Quốc. Thế nhưng, công cuộc này chỉ tồn tại trăm ngày thì bị Thái hậu Từ Hi ra lệnh bãi bỏ (21 tháng 9 cùng năm), và những người chủ trì đều bị nghiêm trị.
Người lãnh đạo
Xuất thân ở tỉnh Quảng Đông.
-Do hâm mộ văn hóa, khoa học-kĩ thuật phương Tây nên cho rằng chỉ có cải cách mới cứu đất nước khỏi nguy cơ thuộc địa.
-Sau 5 lần dâng thư xin cải cách lên vua Quang Tự thì ông cũng đã được chấp thuận tiến hành cuộc vận động Duy Tân.
-Xuất thân ở Quảng Đông.
-Là học trò tâm đắc cùng chung lí tưởng với Khang Hữu Vi.
-Cùng với thầy của mình, sau khi trình bày ý kiến với nhà vua, ông bắt đầu viết báo, dịch sách tuyên truyền biến pháp nhằm gây ra sức ảnh hưởng cho cuộc cải cách này.
Người khởi xướng
Nội dung
Về chính trị:
- Sửa đổi hiến pháp.
- Cho dân quyền tự do ngôn luận.
- Tự do xuất bản sách báo
- Lập hội học.
- Thủ tiêu một số đặc quyền của tầng lớp quý tộc người Mãn Thanh.
=> Đề cao quyền con người, hạn chế những thế lực phong kiến.
Về văn hóa, giáo dục:
- Sửa đổi lại chế độ thi cử.
- Lập nhiều trường học.
- Mở trường Đại học Bắc Kinh.
Về quân sự:
- Trang bị và huấn luyện theo kiểu phương Tây.
*Nguyên nhân thất bại
Do lực lượng tiến hành còn yếu.
Chỉ dựa vào các tầng lớp quan lại, sĩ phu mà không dựa vào nhân dân.
Vua Quang Tự ủng hộ cuộc vận động Duy Tân nhưng không có quyền lực.
2. PHONG TRÀO ĐẤU TRANH CỦA NHÂN DÂN TRUNG QUỐC (TK XIX-XX)
c) Phong trào Nghĩa Hòa đoàn:
Phong trào Nghĩa Hòa Đoàn hay còn gọi là Khởi nghĩa Nghĩa Hòa Đoàn là một phong trào bạo lực tại Trung Quốc (tháng 11 năm 1899 đến 7 tháng 9 năm 1901) do Nghĩa Hòa Đoàn khởi xướng, chống lại sự ảnh hưởng của thế lực nước ngoài trong các lĩnh vực giao thương, chính trị, văn hóa, công nghệ và bài Kitô giáo, trong bối cảnh hạn hán khắc nghiệt và kinh tế suy sụp. Cuộc nổi dậy xảy ra tại Trung Quốc trong suốt những năm cuối của triều đại Mãn Thanh. Các thành viên Nghĩa Hòa Đoàn gieo rắc lòng căm thù đối với những thương nhân nước ngoài và các vị cố đạo truyền giáo và kêu gọi mọi người thanh toán những nhóm người này. Sự thù hận này có nguồn gốc từ cuộc Chiến tranh Nha phiến và sự xâm nhập kinh tế của người nước ngoài, cùng với chính sách truyền đạo mà chính quyền nhà Thanh bất lực không ngăn cản được.
Tính chất: Là cuộc khởi nghĩa vũ trang, nổ ra ở miền Bắc Trung Quốc.
Bùng nổ ở Sơn Đông, nhanh chóng lan rộng ra Trực Lệ, Sơn Tây.
Nghĩa quân tấn công các sứ quán nước ngoài ở Bắc Kinh, giết chết hơn 200 người nước ngoài, chủ yếu là các nhà truyền giáo.
Sau đó, liên quân 8 nước (Anh, Nhật Bản, Pháp, Mĩ, Nga, Áo-Hung, Italia) tiến vào Bắc Kinh, đàn áp phong trào→nghĩa quân thất bại vì thiếu sự lãnh đạo thống nhất, thiếu vũ khí.
Nhà Thanh đầu hàng Đế quốc, kí Điều ước Tân Sửu (1901)
Trung Quốc phải trả một khoản tiền lớn bồi thường chiến tranh và để cho các nước Đế quốc đóng quân ở Bắc Kinh
→ Trung Quốc thật sự trở thành nước nửa phong kiến, nửa thuộc địa.
Nguyên nhân thất bại
+ Chưa có tổ chức lãnh đạo
+ Do sự bảo thủ, hèn nhát của triều đình phong kiến.
+ Do phong kiến và đế quốc cấu kết đàn áp
2. PHONG TRÀO ĐẤU TRANH CỦA NHÂN DÂN TRUNG QUỐC (TK XIX-XX)
 3. Tôn Trung Sơn và cách mạng Tân Hợi 1911
a. Tôn Trung Sơn và Trung Quốc Đồng minh hội
Trình bày vài nét về Tôn Trung Sơn và tổ chức Đồng Minh Hội ?
Tôn Trung Sơn
Tôn Trung Sơn (chữ Hán: tên khai sinh là Tôn Văn (12/11/1866 –12/ 1925) là một nhà triết học, thầy thuốc, và nhà chính trị người Trung Quốc, người đã phục vụ với tư cách là tổng thống lâm thời đầu tiên của Trung Hoa Dân Quốc và là lãnh đạo đầu tiên của Quốc Dân Đảng. Ông được vinh danh là Cha đẻ của Trung Hoa hiện đại. Ông là người duy nhất trong số những lãnh đạo Trung Hoa thế kỉ 20 được tôn kính rộng rãi ở cả Trung Quốc và Đài Loan.
a. Tôn Trung Sơn và Trung Quốc Đồng minh hội
Đầu thế kỉ XX, giai cấp tư sản Trung Quốc bắt đầu tập hợp lực lượng để nắm vai trò lãnh đạo cách mạng. Đại diện là Tôn Trung Sơn

- 8/1995, Tôn Trung Sơn thành lập Trung Quốc Đồng minh hội. Chính đảng đầu tiên của giai cấp tư sản Trung Quốc.
*Cương lĩnh chính trị: Theo Thuyết Tam dân của Tôn Trung Sơn:
+Dân tộc độc lập
+ Dân quyền tự do
+ Dân sinh hạnh phúc
*Mục tiêu:
+Đánh đỗ Mãn Thanh
+Khôi phục Trung Hoa
+Thành lập dân quốc
+Bình quân địa quyền
Nội dung học thuyết Tam dân ?
b. Cách mạng Tân Hợi 1911
Trình bày Nguyên nhân, diễn biến, kết quả, ý nghĩa lịch sử?
Bảng biểu về cuộc cách mạng Tân Hợi 1911
Lược đồ cách mạng Tân Hợi
Quân Mãn Thanh đầu hàng lực lượng cách mạng
Thanh Đế Thoái Vị Chiếu Thư năm 1912, chấm dứt chế độ quân chủ ở Trung Quốc
- Tháng 2-1912 Ép vua Phổ Nghi thoái vị. Tôn Trung Sơn bị buộc từ chức
- Ngày 6-3-1912 Viêm Thế Khải tuyên bố giữ chức Đại Tổng Thống Trung Hoa Dân Quốc.
- Thế lực phong kiến quân phiệt lên nắm quyền.
Bảng biểu về cuộc cách mạng Tân Hợi 1911
Vua Thanh thoái vị, Tôn Trung Sơn từ chức, Viên Thế Khải làm tổng thống.
Cách mạng mang tính chất cuộc cách mạng tư sản
Lật đổ phong kiến mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển, ảnh hưởng đến châu Á.
Tại sao Cách mạng Tân Hợi là cách mạng dân chủ tư sản ?
Vì sao gọi cuộc cách mạng này là cuộc cách mạng tư sản không triệt để?
- Chưa thủ tiêu giai cấp Phong Kiến
- Không đánh đuổi các đế quốc đang xâm lược.
- Chưa giải quyết vấn đề ruộng đất cho người dân.